4 มหาวิทยาลัยไทยฐานวิศวะใหญ่ คนเรียนสายนี้ควรรู้ก่อนเลือกคณะ

เวลาพูดถึงมหาวิทยาลัยที่ “มีเด็กวิศวะเยอะ” หลายคนมักนึกถึงชื่อดังไม่กี่แห่ง แต่ถ้าดูจากขนาดคณะ จำนวนหลักสูตร วิทยาเขต และเครือข่ายที่กระจายไปสู่อุตสาหกรรม จะเห็นว่าฐานผลิตคนสายวิศวกรรมของไทยมีอยู่หลายกลุ่มใหญ่ ไม่ได้วัดจากชื่อเสียงอย่างเดียว

คำว่า “จบวิศวะเยอะสุด” อาจฟังดูเหมือนจัดอันดับง่าย ๆ แต่ในความจริง จำนวนบัณฑิตจบจริงต่อปีของแต่ละสถาบันไม่ได้มีฐานกลางที่หยิบมาเทียบกันตรง ๆ ได้เสมอ สิ่งที่พอใช้ดูภาพรวมได้ใกล้เคียงกว่า คือจำนวนหลักสูตร ขนาดคณะ จำนวนวิทยาเขต และระบบรับนักศึกษาในแต่ละปี

ถ้ามองด้วยเกณฑ์นี้ กลุ่มที่มักถูกพูดถึงว่าเป็นฐานใหญ่ของวิศวกรรมไทย มี 4 กลุ่มเด่นดังนี้

1. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง หรือ สจล.

สจล. เป็นชื่อที่คนสายวิศวะคุ้นมาก โดยเฉพาะคณะวิศวกรรมศาสตร์ที่มีโครงสร้างใหญ่และสาขาย่อยหลากหลาย หน้าหลักสูตรของสถาบันระบุว่าคณะวิศวกรรมศาสตร์มี 14 ภาควิชา และ 39 หลักสูตร ซึ่งสะท้อนว่าฐานการเรียนการสอนด้านวิศวกรรมมีขนาดใหญ่และแตกออกไปหลายสาย

จุดที่ทำให้ลาดกระบังถูกมองว่าเป็นฐานใหญ่ ไม่ใช่แค่จำนวนเด็กในคณะ แต่เป็นความหลากหลายของสายวิชา ตั้งแต่ไฟฟ้า โทรคมนาคม อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ เครื่องกล โยธา เคมี อุตสาหการ ไปจนถึงหลักสูตรนานาชาติบางสาขา

สำหรับคนที่สนใจงานโรงงาน เทคโนโลยี โทรคมนาคม อิเล็กทรอนิกส์ ยานยนต์ หรือระบบอัตโนมัติ ชื่อของ สจล. จึงมักอยู่ในกลุ่มแรก ๆ ที่ถูกนึกถึง เพราะมีฐานศิษย์เก่าและเครือข่ายคนทำงานกระจายอยู่ในหลายอุตสาหกรรม

2. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ หรือ มจพ.

มจพ. มีภาพจำชัดมากในสายช่าง เทคนิค อุตสาหกรรม และวิศวกรรมเชิงปฏิบัติ จุดแข็งของมหาวิทยาลัยนี้คือรากฐานด้านเทคโนโลยีอุตสาหกรรมที่ต่อยอดมาเป็นหลักสูตรวิศวกรรมและสายงานโรงงานจำนวนมาก

อีกจุดที่ทำให้ มจพ. เป็นฐานใหญ่ คือการไม่ได้มีแค่พื้นที่กรุงเทพฯ เท่านั้น แต่ยังมีการจัดการศึกษาในพื้นที่อื่น เช่น วิทยาเขตปราจีนบุรี และวิทยาเขตระยอง ซึ่งเชื่อมกับบริบทอุตสาหกรรมภาคตะวันออกได้ดี

ภาพจำของบัณฑิต มจพ. มักผูกกับสายงานที่ต้องลงมือจริง เช่น เครื่องกล ไฟฟ้า การผลิต ระบบโรงงาน และงานเทคนิคหน้างาน คนที่สนใจสายโรงงานหรืออยากอยู่ใกล้อุตสาหกรรมหนักจึงมักมีชื่อ มจพ. อยู่ในลิสต์เปรียบเทียบ

3. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ หรือ มก.

แม้ชื่อ “เกษตรศาสตร์” จะทำให้หลายคนนึกถึงเกษตร อาหาร หรือทรัพยากรธรรมชาติ แต่ด้านวิศวกรรมของ มก. ก็เป็นอีกฐานใหญ่ของประเทศ โดยเฉพาะเมื่อดูภาพรวมหลายวิทยาเขต

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีข้อมูลวิทยาเขตหลักหลายแห่ง เช่น บางเขน กำแพงแสน ศรีราชา และเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร ขณะที่วิทยาเขตศรีราชาอยู่ในจังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ใกล้เขตอุตสาหกรรมสำคัญของภาคตะวันออก

จุดเด่นของวิศวะ มก. คือความหลากหลายของพื้นที่และสายงาน ไม่ได้จำกัดแค่ภาพมหาวิทยาลัยในกรุงเทพฯ แต่มีบริบทเชื่อมกับภาคเกษตร อุตสาหกรรม อาหาร พลังงาน เครื่องกล โยธา และเทคโนโลยีในพื้นที่ต่าง ๆ

สำหรับคนที่กำลังเลือกเรียนวิศวะ มก. จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของมหาวิทยาลัยรัฐขนาดใหญ่ที่ต้องดูเป็นรายวิทยาเขตและรายหลักสูตร เพราะประสบการณ์เรียน สังคมรอบมหาวิทยาลัย และโอกาสฝึกงานอาจต่างกันมาก

4. กลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล หรือ มทร.

ถ้านับเป็น “เครือข่าย” กลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลเป็นฐานใหญ่มากของคนสายวิศวกรรม เทคโนโลยี และอุตสาหกรรม เพราะมีหลายแห่งกระจายตามภูมิภาค ไม่ได้รวมอยู่ที่มหาวิทยาลัยเดียว

จุดแข็งของกลุ่มราชมงคลคือการผลิตคนสายปฏิบัติที่เข้าสู่งานจริงในพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ ทั้งโรงงาน งานช่าง งานผลิต งานซ่อมบำรุง งานออกแบบระบบ และงานเทคโนโลยีประยุกต์

ถ้าดูในมุมตลาดแรงงาน กลุ่มนี้สำคัญมาก เพราะไม่ได้ป้อนคนเข้าสู่อุตสาหกรรมเฉพาะเมืองใหญ่เท่านั้น แต่กระจายอยู่ตามจังหวัดและภูมิภาค ทำให้มีบทบาทกับโรงงานและธุรกิจท้องถิ่นจำนวนมาก

ทำไมจุฬาฯ หรือบางมดไม่อยู่ในลิสต์นี้

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี หรือบางมด เป็นสถาบันที่มีชื่อเสียงสูงมากในสายวิศวกรรม และมีเครือข่ายศิษย์เก่าที่แข็งแรง แต่ถ้าพูดเฉพาะ “ฐานจำนวน” หรือ “ขนาดเครือข่ายการผลิตบัณฑิตในเชิงปริมาณ” อาจไม่ได้ใหญ่ที่สุดเมื่อเทียบกับกลุ่มที่มีหลายภาควิชา หลายวิทยาเขต หรือเครือข่ายกระจายทั่วประเทศ

นี่จึงเป็นคนละโจทย์กับคำว่า “มหาวิทยาลัยไหนดีที่สุด” เพราะความดัง คะแนนเข้า ความเข้มของหลักสูตร จำนวนบัณฑิต และความเหมาะกับตัวผู้เรียน เป็นคนละเรื่องกัน

ก่อนเลือกวิศวะ ควรดูอะไรบ้าง

ชื่อมหาวิทยาลัยช่วยให้เห็นภาพรวมได้ แต่ไม่ควรเป็นคำตอบสุดท้าย สิ่งที่ควรดูควบคู่กันคือ

• สาขาที่อยากเรียนมีหลักสูตรตรงแค่ไหน
• วิทยาเขตอยู่ใกล้อุตสาหกรรมหรือพื้นที่ฝึกงานที่สนใจหรือไม่
• หลักสูตรเน้นทฤษฎี วิจัย ปฏิบัติ หรืออุตสาหกรรมมากกว่า
• มีเครือข่ายศิษย์เก่าในสายงานที่อยากไปหรือไม่
• ค่าใช้จ่าย การเดินทาง และชีวิตในพื้นที่เรียนเหมาะกับตัวเองแค่ไหน
• จำนวนรับในปีนั้นเปลี่ยนไปหรือไม่

สรุปง่าย ๆ คือ ถ้าจะมอง “มหาลัยที่มีเด็กวิศวะเยอะ” อย่าดูแค่ชื่อที่คุ้นหู แต่ให้ดูขนาดคณะ จำนวนหลักสูตร วิทยาเขต และเส้นทางที่บัณฑิตไหลเข้าสู่อุตสาหกรรมด้วย เพราะบางสถาบันอาจไม่ได้ดังที่สุดในสายตาคนทั่วไป แต่มีบทบาทใหญ่มากในตลาดงานวิศวกรรมไทย