กระดาษทิชชู่ใครเป็นคนคิดค้น ทำไมคำตอบไม่ได้มีแค่คนเดียว

กระดาษทิชชู่ที่อยู่ในบ้านไม่ได้เกิดจากผู้คิดค้นคนเดียว เพราะ “ทิชชู่” ที่เราเรียกรวม ๆ วันนี้ แท้จริงแล้วแยกเป็นหลายชนิด และแต่ละชนิดมีที่มาต่างกัน

บางอย่างเริ่มจากสุขอนามัยในจีนโบราณ บางอย่างเกิดจากการทำขายเชิงพาณิชย์ในอเมริกา บางอย่างเริ่มจากวัสดุสงคราม แล้วค่อยกลายมาเป็นของใช้บนโต๊ะเครื่องแป้งและในบ้านทั่วไป

คำตอบจึงไม่ใช่ชื่อเดียว แต่ต้องแยกเป็น 3 กลุ่มหลัก

1. กระดาษชำระ จุดเริ่มเก่าแก่ที่สุดอยู่ที่จีน

ถ้าพูดถึงการใช้กระดาษเพื่อสุขอนามัยส่วนตัว หลักฐานที่ถูกพูดถึงบ่อยจะพาไปถึงจีนราวศตวรรษที่ 6 ก่อนจะมีการผลิตกระดาษสำหรับใช้ในราชสำนักช่วงปลายราชวงศ์หยวนถึงต้นราชวงศ์หมิง

ต่อมาเมื่อโลกเข้าสู่ยุคสินค้าอุตสาหกรรม ชื่อที่มักถูกยกเป็นผู้บุกเบิกกระดาษชำระเชิงพาณิชย์คือ Joseph Gayetty ชาวอเมริกัน เขาวางขาย Gayetty’s Medicated Paper ในปี 1857 เป็นกระดาษแบบแผ่น บรรจุขายเป็นแพ็ก และทำตลาดในฐานะกระดาษที่อ่อนโยนกว่าเศษกระดาษทั่วไป

หลังจากนั้นแนวคิดกระดาษชำระแบบม้วนเริ่มชัดขึ้นจาก Seth Wheeler แห่งนิวยอร์ก ผู้จดสิทธิบัตรกระดาษม้วนแบบมีรอยประในปี 1871 ซึ่งเป็นต้นทางสำคัญของกระดาษม้วนที่ฉีกใช้ได้ทีละช่วงแบบที่เราคุ้นตา

2. ทิชชู่เช็ดหน้า เริ่มจากวัสดุสงครามสู่ของใช้ในบ้าน

ทิชชู่เช็ดหน้าไม่ได้เริ่มจากห้องน้ำ แต่โยงกับวัสดุของบริษัท Kimberly-Clark ที่พัฒนากระดาษชนิดหนึ่งในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 เพื่อใช้เป็นส่วนหนึ่งของฟิลเตอร์หน้ากากกันแก๊ส

ต่อมาในปี 1924 วัสดุแนวนี้ถูกดัดแปลงเป็นสินค้าแบรนด์ Kleenex โดยช่วงแรกถูกโฆษณาให้ใช้เช็ดครีมและเครื่องสำอาง ก่อนที่ผู้บริโภคจะค่อย ๆ ใช้แทนผ้าเช็ดหน้า โดยเฉพาะเวลาเป็นหวัดหรือมีน้ำมูก

นี่ทำให้ Kleenex กลายเป็นชื่อที่หลายคนใช้เรียกทิชชู่เช็ดหน้าจนติดปาก แม้จริง ๆ แล้วเป็นชื่อแบรนด์หนึ่ง ไม่ใช่ชื่อกลางของสินค้าทั้งหมด

3. กระดาษเช็ดมือและกระดาษซับในครัว เกิดจากความพลาดในโรงงาน

อีกสายหนึ่งคือกระดาษเช็ดมือหรือ paper towel ซึ่งเกี่ยวกับ Scott Paper Company ช่วงปี 1907

เรื่องที่ถูกเล่ากันคือมีการผลิตกระดาษที่หนาเกินกว่าจะใช้เป็นกระดาษชำระตามปกติ แทนที่จะทิ้ง กระดาษชุดนั้นถูกนำมาตัดเป็นแผ่นสำหรับใช้เช็ดมือ โดยแนวคิดนี้ตอบโจทย์ยุคที่ผู้คนเริ่มสนใจสุขอนามัยมากขึ้น เพราะการใช้ผ้าเช็ดมือร่วมกันในโรงเรียนหรือห้องน้ำสาธารณะอาจทำให้เชื้อโรคแพร่ต่อกันได้ง่าย

ต่อมาบริษัท Scott จึงพัฒนากระดาษเช็ดมือและกระดาษซับในครัวให้กลายเป็นสินค้าที่ใช้กันแพร่หลา

• จีนโบราณ: จุดเริ่มของการใช้กระดาษเพื่อสุขอนามัย
• Joseph Gayetty: กระดาษชำระเชิงพาณิชย์แบบแผ่นในปี 1857
• Seth Wheeler: กระดาษม้วนแบบมีรอยประในปี 1871
• Kimberly-Clark / Kleenex: ทิชชู่เช็ดหน้าในปี 1924
• Scott Paper Company: กระดาษเช็ดมือแบบใช้แล้วทิ้งในปี 1907

ดังนั้นคำว่า “ผู้คิดค้นกระดาษทิชชู่” จึงตอบแบบชื่อเดียวไม่ได้ เพราะกระดาษที่เราเรียกว่าทิชชู่มีหลายเส้นทาง บางชนิดเริ่มจากสุขอนามัย บางชนิดเริ่มจากเครื่องสำอาง และบางชนิดเริ่มจากการแก้ปัญหาในโรงงาน

ของใช้ชิ้นเล็ก ๆ ที่วางอยู่ในบ้านทุกวันนี้ จึงเป็นผลรวมของประวัติศาสตร์หลายยุค ตั้งแต่ราชสำนักจีน โรงงานกระดาษอเมริกัน ไปจนถึงพฤติกรรมสุขอนามัยในชีวิตประจำวันของคนสมัยใหม่