บัตรสวัสดิการฯ 2569 ทำไมพ่อแม่ที่ลูกใช้ลดหย่อนภาษีอาจไม่ผ่านเกณฑ์

ลูกดูแลพ่อแม่และนำชื่อพ่อแม่ไปลดหย่อนภาษี เป็นเรื่องที่หลายบ้านทำตามปกติ แต่เกณฑ์บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 ทำให้เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นใหญ่ขึ้นมาทันที

เพราะในเกณฑ์รอบใหม่ มีข้อที่ระบุว่า “บิดามารดาของผู้มีเงินได้” ที่ถูกนำไปใช้สิทธิลดหย่อนภาษีสำหรับค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา เป็นหนึ่งในกลุ่มที่ไม่เข้าข่ายได้รับสิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐรอบใหม่

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าลูกเคยใช้สิทธิลดหย่อนภาษีจากการดูแลพ่อแม่ ข้อมูลส่วนนี้อาจถูกนำมาพิจารณาในระบบคัดกรองสิทธิของพ่อแม่ด้วย

เรื่องนี้จึงไม่ใช่แค่คำถามว่า “ลูกได้ลดหย่อนภาษีเท่าไร” แต่กลายเป็นคำถามว่า ครอบครัวหนึ่งต้องจัดการสิทธิรัฐ สิทธิภาษี และรายจ่ายดูแลผู้สูงอายุอย่างไรไม่ให้กระทบกันเอง

สรุปเร็วแบบเข้าใจง่าย

• บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ปี 2569 ใช้เกณฑ์คัดกรองใหม่หลายข้อ
• กลุ่มที่ถูกลูกใช้สิทธิลดหย่อนภาษีบิดามารดา ถูกระบุเป็นหนึ่งในกลุ่มไม่เข้าข่ายได้รับสิทธิ
• ผู้มีบัตรรายเดิมต้องลงทะเบียนยืนยันสิทธิช่วง 4–21 มิถุนายน 2569
• ประกาศผลตรวจสอบคุณสมบัติ 17 กรกฎาคม 2569
• ผู้ผ่านเกณฑ์เริ่มใช้สิทธิได้ตั้งแต่ 1 สิงหาคม 2569 หลังยืนยันตัวตนตามเงื่อนไข
• หากไม่ผ่านเกณฑ์ สามารถยื่นอุทธรณ์ได้ภายใน 15 วันนับจากวันประกาศผล

จุดที่ทำให้หลายครอบครัวรู้สึกหนักใจ คือการดูแลพ่อแม่ในชีวิตจริงไม่ได้จบแค่ตัวเลขในแบบภาษี

บางบ้านลูกช่วยค่าอาหาร ค่ายา ค่าเดินทาง หรือช่วยเป็นครั้งคราวตามกำลัง แต่เมื่อระบบนำ “การใช้สิทธิลดหย่อนภาษี” มาเป็นหนึ่งในเงื่อนไขคัดกรอง หลายครอบครัวจึงรู้สึกเหมือนต้องเลือกระหว่างประโยชน์ทางภาษีของลูกกับสิทธิสวัสดิการของพ่อแม่

ฝั่งรัฐมองว่าเกณฑ์ใหม่นี้เป็นการคัดกรองให้สวัสดิการไปถึงผู้มีรายได้น้อยมากขึ้น โดยรอบใหม่มีการดูรายได้ รายจ่าย ทรัพย์สินทางการเงิน วงเงินสินเชื่อ บัตรเครดิต รถ และเงื่อนไขอื่น ๆ ประกอบกัน

แต่ในมุมครอบครัวทั่วไป ปัญหาอยู่ตรงช่องว่างระหว่าง “ข้อมูลในระบบ” กับ “ชีวิตจริง”

ตัวอย่างเช่น ลูกอาจนำพ่อหรือแม่ไปลดหย่อนภาษี เพราะมีการช่วยเหลือจริง แต่เงินที่ช่วยอาจไม่ได้มากพอจะทดแทนสวัสดิการรายเดือนของพ่อแม่ได้ทั้งหมด หรือบางบ้านลูกเองก็มีภาระค่าเช่า ค่าผ่อนรถ ค่าเลี้ยงลูก และค่าใช้จ่ายประจำวันอยู่แล้ว

สิ่งที่หลายคนมักเข้าใจผิด

• การใช้สิทธิลดหย่อนพ่อแม่ ไม่ได้แปลว่าลูกมีฐานะดีเสมอไป
• พ่อแม่ที่ถูกนำไปลดหย่อนภาษี ไม่ได้แปลว่าไม่มีภาระค่าใช้จ่ายแล้ว
• บัตรสวัสดิการฯ รอบใหม่ไม่ได้ดูแค่เรื่องลดหย่อนภาษี แต่ดูหลายเกณฑ์ร่วมกัน
• ถ้าไม่ผ่านเกณฑ์ ยังมีช่องทางอุทธรณ์ตามรอบเวลาที่กำหนด
• การกดลิงก์สมัครหรืออุทธรณ์ควรใช้เฉพาะช่องทางทางการ เพราะเรื่องสิทธิรัฐมักถูกนำไปทำลิงก์ปลอมได้ง่าย

สำหรับบ้านที่มีพ่อแม่สูงอายุ ควรแยกดูเป็น 3 เรื่อง

1. พ่อแม่เคยถูกใช้สิทธิลดหย่อนภาษีหรือไม่
   ถ้าเคย ควรเตรียมใจว่าอาจเป็นหนึ่งในข้อมูลที่ระบบนำไปพิจารณา
2. พ่อแม่มีรายได้ ทรัพย์สิน หรือเงื่อนไขอื่นเข้าเกณฑ์หรือไม่
   รอบใหม่มีทั้งเกณฑ์รายได้ไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี ทรัพย์สินทางการเงิน วงเงินสินเชื่อ บัตรเครดิต และเงื่อนไขรถหรืออสังหาริมทรัพย์
3. ถ้าไม่ผ่านผลตรวจสอบ จะทำอย่างไรต่อ
   ประกาศผลวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 และมีช่องทางอุทธรณ์ภายใน 15 วัน ผ่านเว็บไซต์โครงการ แอปทางรัฐ แอปเป๋าตัง หรือหน่วยรับลงทะเบียนที่กำหนด

เรื่องนี้สะท้อนปัญหาที่ใหญ่กว่าเรื่องภาษีหนึ่งรายการ เพราะไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มตัว ขณะที่ครอบครัวจำนวนมากมีลูกวัยทำงานเป็นคนแบกรายจ่ายหลักของบ้าน

เมื่อสิทธิภาษีและสิทธิสวัสดิการมาแตะกัน คนที่ได้รับผลกระทบจึงไม่ใช่แค่ผู้สูงอายุ แต่รวมถึงลูกหลานที่ต้องวางแผนเงินทั้งปีด้วย

ถ้าจำแบบสั้น ๆ ประเด็นนี้ไม่ได้หมายความว่าทุกบ้านจะเสียสิทธิทันที แต่หมายความว่า ครอบครัวที่มีการใช้สิทธิลดหย่อนภาษีพ่อแม่ต้องดูผลกระทบให้ครบ ทั้งฝั่งภาษีของลูกและฝั่งสวัสดิการของพ่อแม่

ข้อมูลเรื่องสิทธิรัฐและภาษีมีผลต่อเงินในกระเป๋าจริง หากเกี่ยวกับการยื่นภาษี การลงทะเบียน หรือการอุทธรณ์ ควรยืนยันกับช่องทางทางการของโครงการ กรมสรรพากร หรือหน่วยรับลงทะเบียนโดยตรงก่อนตัดสินใจ