น้ำท่วมอาจปนเปื้อนอะไรบ้าง เช็กความเสี่ยงก่อนลุยน้ำ

น้ำท่วมที่เห็นบนถนนไม่ได้มีแค่น้ำฝนหรือดินโคลนปะปนอยู่เท่านั้น แต่ระหว่างทางน้ำอาจพัดพาเชื้อโรค สารเคมี ขยะ ของมีคม และสิ่งสกปรกจากหลายพื้นที่มารวมกัน จึงควรถือว่าน้ำท่วมเป็นน้ำปนเปื้อนไว้ก่อนเสมอ

หน่วยงานด้านสุขภาพอย่าง CDC ระบุว่า น้ำท่วมและน้ำนิ่งหลังภัยพิบัติอาจทำให้คนเสี่ยงต่อโรคติดเชื้อ สารเคมี และการบาดเจ็บได้ โดยเฉพาะเมื่อต้องเดินลุยน้ำโดยตรงหรือทำความสะอาดบ้านหลังน้ำลด

สิ่งที่อาจปนอยู่ในน้ำท่วม แบ่งได้เป็นหลายกลุ่มสำคัญ

กลุ่มแรกคือเชื้อโรคจากน้ำเสีย ท่อระบายน้ำ ห้องน้ำ หรือของเสียจากคนและสัตว์ เมื่อฝนตกหนักหรือระบบระบายน้ำรับไม่ไหว สิ่งปฏิกูลอาจถูกดันออกมาปะปนกับน้ำบนถนน ทำให้เกิดความเสี่ยงต่ออาการท้องเสีย อาเจียน การติดเชื้อทางเดินอาหาร หรือการติดเชื้อผ่านบาดแผล

กลุ่มที่สองคือสารเคมีจากบ้าน อาคาร ร้านค้า โรงรถ หรือพื้นที่อุตสาหกรรม เช่น น้ำยาทำความสะอาด สารฟอกขาว สีทาบ้าน น้ำมันเครื่อง น้ำมันเชื้อเพลิง สารหล่อเย็น หรือสารเคมีที่หลุดจากภาชนะเก็บของเดิม EPA ระบุว่าน้ำท่วมอาจมีแบคทีเรีย สารเคมี หรืออันตรายอื่นที่ส่งผลต่อสุขภาพได้

กลุ่มที่สามคือเศษวัสดุที่มองไม่เห็นใต้น้ำ เช่น เศษแก้ว ตะปู แผ่นโลหะ กิ่งไม้ เฟอร์นิเจอร์ หรือชิ้นส่วนจากบ้านและรถยนต์ สิ่งเหล่านี้อาจบาดเท้า ขา หรือทำให้เกิดแผลลึกได้ง่าย โดยเฉพาะเมื่อกระแสน้ำขุ่นจนมองไม่เห็นพื้น

อีกความเสี่ยงที่ต้องจริงจังคือไฟฟ้า หากมีเสาไฟล้ม สายไฟขาด ปลั๊กจมน้ำ หรือระบบไฟในบ้านเสียหาย ไม่ควรเข้าใกล้หรือแตะอุปกรณ์ไฟฟ้าเอง เพราะน้ำช่วยนำไฟฟ้าและเพิ่มโอกาสเกิดไฟดูดได้

หลังน้ำลด ความเสี่ยงยังไม่จบในทันที บ้านที่เปียกชื้นนานอาจเกิดเชื้อรา โดย EPA เตือนว่าเชื้อราอาจเติบโตบนไม้ ผนังยิปซัม พรม หรือเฟอร์นิเจอร์ หากวัสดุเหล่านี้เปียกอยู่นานกว่า 24 ชั่วโมง

หากจำเป็นต้องลุยน้ำท่วม ควรทำอย่างน้อย 5 อย่างนี้

• ใส่รองเท้าบูตหรือรองเท้าที่ปิดมิดชิด ไม่เดินเท้าเปล่า
• หลีกเลี่ยงการให้น้ำท่วมสัมผัสตา ปาก จมูก หรือบาดแผล
• ล้างมือและล้างตัวด้วยสบู่กับน้ำสะอาดหลังสัมผัสน้ำ
• ล้างแผลให้สะอาดและปิดแผลทันที หากมีรอยถลอกหรือแผลเปิด
• ซักเสื้อผ้า รองเท้า และของใช้ที่โดนน้ำท่วมก่อนนำกลับมาใช้

เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัว ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ และสัตว์เลี้ยง ควรเลี่ยงการสัมผัสน้ำท่วมมากเป็นพิเศษ เพราะร่างกายอาจรับมือกับการติดเชื้อหรือสารระคายเคืองได้น้อยกว่าคนทั่วไป

สัตว์หนีน้ำก็เป็นอีกจุดที่ต้องระวัง เช่น งู หนู หรือสัตว์จรจัดที่อาจหลบเข้าบ้าน โรงรถ หรือกองข้าวของหลังน้ำลด บางชนิดอาจกัด ข่วน หรือเป็นพาหะนำโรคได้ จึงควรตรวจพื้นที่ด้วยความระมัดระวังก่อนเริ่มเก็บกวาด

ข้อมูลนี้เป็นคำแนะนำด้านความปลอดภัยเบื้องต้น หากมีไข้ ท้องเสีย อาเจียน แผลบวมแดง ปวดมาก มีหนอง หรือสงสัยว่าได้รับสารเคมี ควรติดต่อแพทย์หรือหน่วยงานสาธารณสุขใกล้บ้าน ไม่ควรรอดูอาการนานเกินไป

น้ำท่วมจึงไม่ใช่แค่ปัญหาน้ำสูงหรือเดินทางลำบาก แต่เป็นสถานการณ์ที่ต้องคิดถึงสิ่งปนเปื้อนในน้ำด้วยเสมอ การป้องกันตัวตั้งแต่ก่อนลุยน้ำและทำความสะอาดร่างกายหลังสัมผัสน้ำ ช่วยลดความเสี่ยงได้มากกว่าการรอแก้ปัญหาหลังเกิดอาการ