2 ช้างสำคัญของไทย ที่โดดเด่นทั้งคชลักษณ์และเรื่องราวคู่แผ่นดิน
เขียนโดย puypuy
หากพูดถึงช้างสำคัญของไทยที่คนจำนวนมากจดจำได้ ทั้งในแง่คชลักษณ์ ความสง่างาม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ร่วมสมัย มักมีชื่อช้าง 2 เชือกที่ถูกกล่าวถึงอยู่เสมอ คือ พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ และพลายเอกชัย
แม้คำว่า “ช้างเผือก” จะทำให้หลายคนนึกถึงช้างที่มีสีขาวทั้งตัว แต่ตามตำราคชศาสตร์ การพิจารณาช้างสำคัญไม่ได้ดูจากสีเพียงอย่างเดียว ยังต้องพิจารณาลักษณะหลายส่วน เช่น ตา เพดานปาก เล็บ ขน ผิวหนัง ขนหาง และอวัยวะสำคัญอื่น ๆ ประกอบกัน
- พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ หรือคุณพระเศวตใหญ่
พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ หรือที่คนไทยคุ้นในชื่อ “คุณพระเศวตใหญ่” เป็นช้างสำคัญคู่พระบารมีเชือกแรกในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9
ความโดดเด่นของพระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ อยู่ที่คชลักษณ์งดงามและสมบูรณ์ เป็นช้างพลายรูปงาม มีลักษณะสำคัญหลายประการตามตำรา เช่น ตาขาวเจือเหลือง เพดานขาวเจือชมพู เล็บขาวเจือเหลืองอ่อน สีกายคล้ายสีบัวแดง และงาที่งามเรียว
ตามข้อมูลของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร ช้างเชือกนี้ถูกพบจากจังหวัดกระบี่ และได้รับการน้อมเกล้าฯ ถวายเมื่อปี พ.ศ. 2501 ก่อนมีพระราชพิธีสมโภชขึ้นระวางช้างสำคัญในปี พ.ศ. 2502
ภายหลัง พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ ได้ยืนโรง ณ โรงช้างต้น พระราชวังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และล้มลงเมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2553
- พลายเอกชัย ช้างที่มีคชลักษณ์พิเศษและเป็นที่สนใจในปัจจุบัน
อีกชื่อหนึ่งที่ถูกพูดถึงมากในยุคปัจจุบันคือ “พลายเอกชัย” ช้างพลายที่มีลักษณะภายนอกหลายส่วนเข้าข่ายคชลักษณ์ของช้างสำคัญ จนได้รับความสนใจจากประชาชนและสื่อหลายสำนัก
พลายเอกชัยมีลักษณะเด่น เช่น ตาขาว เพดานขาว เล็บขาว ขนขาว พื้นหนังขาวหรือคล้ายสีหม้อใหม่ ขนหางขาว และอัณฑโกศขาวหรือคล้ายสีหม้อใหม่ ซึ่งเป็นกลุ่มลักษณะที่มักถูกกล่าวถึงในตำราคชลักษณ์
รายงานข่าวของ Thai PBS เมื่อปี พ.ศ. 2562 ระบุว่า พลายเอกชัยอยู่ในความดูแลของศูนย์อนุรักษ์ช้างทองคำ จังหวัดมหาสารคามในขณะนั้น และอยู่ระหว่างรอการตรวจสอบจากสำนักพระราชวัง จึงควรกล่าวอย่างรอบคอบว่าเป็นช้างที่มีลักษณะเข้าข่ายช้างสำคัญ มากกว่าจะฟันธงเกินข้อมูลที่มีอยู่
ด้วยรูปร่างใหญ่โต งายาว และคชลักษณ์ที่เด่นชัด พลายเอกชัยจึงกลายเป็นช้างที่หลายคนให้ความสนใจ ทั้งในฐานะช้างที่มีลักษณะพิเศษ และในฐานะสัญลักษณ์หนึ่งของความเชื่อเรื่องช้างมงคลในสังคมไทย
เกร็ดความรู้เรื่องช้างเผือก
คำว่า “ช้างเผือก” ในความเข้าใจทั่วไป อาจทำให้หลายคนนึกถึงช้างสีขาวสะอาดทั้งตัว แต่ในทางคชศาสตร์ ช้างสำคัญอาจมีสีและลักษณะที่แตกต่างกันได้ สิ่งสำคัญคือการพิจารณาคชลักษณ์โดยรวม ไม่ใช่ดูจากสีตัวเพียงอย่างเดียว
พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ จึงเป็นตัวอย่างสำคัญของช้างคู่พระบารมีในประวัติศาสตร์ไทยร่วมสมัย ส่วนพลายเอกชัยเป็นช้างที่มีคชลักษณ์พิเศษและยังถูกพูดถึงในฐานะช้างมงคลที่ผู้คนให้ความสนใจมากในยุคปัจจุบัน
เรื่องราวของช้างทั้งสองเชือกสะท้อนให้เห็นว่า ช้างไม่ได้เป็นเพียงสัตว์ใหญ่คู่บ้านคู่เมือง แต่ยังผูกพันกับวัฒนธรรม ความเชื่อ และประวัติศาสตร์ไทยมาอย่างยาวนาน
แหล่งที่มา: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร / Thai PBS
อ้างอิง: https://finearts.go.th/nat/view/32843-พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ---ช้างสำคัญคู่พระบารมีช้างแรกในรัชกาลที่-9 / https://www.thaipbs.or.th/news/content/279838
เขียนโดย puypuy
แร่ธาตุที่ไทยแทบจะผลิตเองไม่ได้ แต่สามารถส่งออกได้ในปริมาณมาก
ทำไมศรีราชาถึงมีคนญี่ปุ่นเยอะ จนถูกเรียกว่า Little Osaka
เที่ยวลาว 4 วัน 3 คืน ใช้งบเท่าไหร่ กิน เที่ยว เดินทางแบบพอดีกระเป๋า
5 เงินเดือนผู้นำประเทศ ตัวเลขจริงที่ต่างกันมากกว่าที่คิด
ปลากัดอันตูตา ปลากัดป่าบอร์เนียวตัวใหญ่ สายอมไข่ที่นักเลี้ยงหลงเสน่ห์
รายได้อาชีพผู้ประกาศข่าว
จังหวัดที่มีร้านอาหารริมแม่น้ำบรรยากาศดีที่สุด
ถังสารเคมีแตกในโรงงานกระดาษสหรัฐฯ เสียชีวิต 2 ราย สูญหายอีก 9 คน
บริษัท AI เปิดรับผู้ทดสอบฟีเจอร์ส่วนตัว 'มาสเตอร์เบชั่น' รายได้ราว 65,000 บาท
เชียงใหม่ จังหวัดสวนส้มสวยบนดอย วิวภูเขาและส้มสายน้ำผึ้งฝาง
สหรัฐอเมริกา ประเทศที่มีทองคำสำรองมากที่สุดในโลก
พระเจ้าหรือทวยเทพอาจเป็นสิ่งมีชีวิตนอกโลก จริงแค่ไหน
เชียงใหม่ จังหวัดยอดนิยมของนักวิ่ง เส้นทางสวย งานวิ่งหลากหลาย
ถังสารเคมีแตกในโรงงานกระดาษสหรัฐฯ เสียชีวิต 2 ราย สูญหายอีก 9 คน
บริษัท AI เปิดรับผู้ทดสอบฟีเจอร์ส่วนตัว 'มาสเตอร์เบชั่น' รายได้ราว 65,000 บาท
ครีเอเตอร์สายไหนที่รายได้ดีที่สุดในไทย
พระเจ้าหรือทวยเทพอาจเป็นสิ่งมีชีวิตนอกโลก จริงแค่ไหน
ชัชชาติลงสมัครผู้ว่าฯ กทม. สมัย 2 จับได้หมายเลข 9





