2 ช้างสำคัญของไทย ที่โดดเด่นทั้งคชลักษณ์และเรื่องราวคู่แผ่นดิน
หากพูดถึงช้างสำคัญของไทยที่คนจำนวนมากจดจำได้ ทั้งในแง่คชลักษณ์ ความสง่างาม และเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ร่วมสมัย มักมีชื่อช้าง 2 เชือกที่ถูกกล่าวถึงอยู่เสมอ คือ พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ และพลายเอกชัย
แม้คำว่า “ช้างเผือก” จะทำให้หลายคนนึกถึงช้างที่มีสีขาวทั้งตัว แต่ตามตำราคชศาสตร์ การพิจารณาช้างสำคัญไม่ได้ดูจากสีเพียงอย่างเดียว ยังต้องพิจารณาลักษณะหลายส่วน เช่น ตา เพดานปาก เล็บ ขน ผิวหนัง ขนหาง และอวัยวะสำคัญอื่น ๆ ประกอบกัน
- พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ หรือคุณพระเศวตใหญ่
พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ หรือที่คนไทยคุ้นในชื่อ “คุณพระเศวตใหญ่” เป็นช้างสำคัญคู่พระบารมีเชือกแรกในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9
ความโดดเด่นของพระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ อยู่ที่คชลักษณ์งดงามและสมบูรณ์ เป็นช้างพลายรูปงาม มีลักษณะสำคัญหลายประการตามตำรา เช่น ตาขาวเจือเหลือง เพดานขาวเจือชมพู เล็บขาวเจือเหลืองอ่อน สีกายคล้ายสีบัวแดง และงาที่งามเรียว
ตามข้อมูลของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร ช้างเชือกนี้ถูกพบจากจังหวัดกระบี่ และได้รับการน้อมเกล้าฯ ถวายเมื่อปี พ.ศ. 2501 ก่อนมีพระราชพิธีสมโภชขึ้นระวางช้างสำคัญในปี พ.ศ. 2502
ภายหลัง พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ ได้ยืนโรง ณ โรงช้างต้น พระราชวังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และล้มลงเมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2553
- พลายเอกชัย ช้างที่มีคชลักษณ์พิเศษและเป็นที่สนใจในปัจจุบัน
อีกชื่อหนึ่งที่ถูกพูดถึงมากในยุคปัจจุบันคือ “พลายเอกชัย” ช้างพลายที่มีลักษณะภายนอกหลายส่วนเข้าข่ายคชลักษณ์ของช้างสำคัญ จนได้รับความสนใจจากประชาชนและสื่อหลายสำนัก
พลายเอกชัยมีลักษณะเด่น เช่น ตาขาว เพดานขาว เล็บขาว ขนขาว พื้นหนังขาวหรือคล้ายสีหม้อใหม่ ขนหางขาว และอัณฑโกศขาวหรือคล้ายสีหม้อใหม่ ซึ่งเป็นกลุ่มลักษณะที่มักถูกกล่าวถึงในตำราคชลักษณ์
รายงานข่าวของ Thai PBS เมื่อปี พ.ศ. 2562 ระบุว่า พลายเอกชัยอยู่ในความดูแลของศูนย์อนุรักษ์ช้างทองคำ จังหวัดมหาสารคามในขณะนั้น และอยู่ระหว่างรอการตรวจสอบจากสำนักพระราชวัง จึงควรกล่าวอย่างรอบคอบว่าเป็นช้างที่มีลักษณะเข้าข่ายช้างสำคัญ มากกว่าจะฟันธงเกินข้อมูลที่มีอยู่
ด้วยรูปร่างใหญ่โต งายาว และคชลักษณ์ที่เด่นชัด พลายเอกชัยจึงกลายเป็นช้างที่หลายคนให้ความสนใจ ทั้งในฐานะช้างที่มีลักษณะพิเศษ และในฐานะสัญลักษณ์หนึ่งของความเชื่อเรื่องช้างมงคลในสังคมไทย
เกร็ดความรู้เรื่องช้างเผือก
คำว่า “ช้างเผือก” ในความเข้าใจทั่วไป อาจทำให้หลายคนนึกถึงช้างสีขาวสะอาดทั้งตัว แต่ในทางคชศาสตร์ ช้างสำคัญอาจมีสีและลักษณะที่แตกต่างกันได้ สิ่งสำคัญคือการพิจารณาคชลักษณ์โดยรวม ไม่ใช่ดูจากสีตัวเพียงอย่างเดียว
พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ จึงเป็นตัวอย่างสำคัญของช้างคู่พระบารมีในประวัติศาสตร์ไทยร่วมสมัย ส่วนพลายเอกชัยเป็นช้างที่มีคชลักษณ์พิเศษและยังถูกพูดถึงในฐานะช้างมงคลที่ผู้คนให้ความสนใจมากในยุคปัจจุบัน
เรื่องราวของช้างทั้งสองเชือกสะท้อนให้เห็นว่า ช้างไม่ได้เป็นเพียงสัตว์ใหญ่คู่บ้านคู่เมือง แต่ยังผูกพันกับวัฒนธรรม ความเชื่อ และประวัติศาสตร์ไทยมาอย่างยาวนาน
แหล่งที่มา: สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร / Thai PBS
อ้างอิง: https://finearts.go.th/nat/view/32843-พระเศวตอดุลยเดชพาหนฯ---ช้างสำคัญคู่พระบารมีช้างแรกในรัชกาลที่-9 / https://www.thaipbs.or.th/news/content/279838
เขียนโดย puypuy
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
หวยลาววันนี้ 20 พฤศจิกายน 2569 เปิดแนวทางเลขเด่น 2-6-8 ส่องเลขคู่และเลขสามตัวที่น่าสนใจ
ฟีเจอร์บัญชีผู้ใช้ภายในเครื่องที่ใช้งานง่ายใน Windows 11 นั้นใช้ไม่ได้แล้ว เนื่องจาก Microsoft ได้ออกแพทช์แก้ไขแล้ว
4 เครื่องดื่มที่ควรระวัง ! ดื่มบ่อยอาจเพิ่มความเสี่ยงมะเร็ง ข้อ 1 หลายคนเข้าใจว่าดีต่อสุขภาพ
Uber ประกาศ พนักงานของทาง Uber ทั่วโลกจะได้ใช้งาน ChatGPT Work ฟรีทั้งหมด
หินทรายยืดหยุ่นได้ ปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ทำให้หินแข็ง ๆ โค้งงอได้เหมือนแผ่นยาง
งานพากย์และลงเสียงโฆษณาเปลี่ยนไปอย่างไรเมื่อมีเสียงสังเคราะห์
ข้อเท็จจริงของ ART 2026 ระหว่างสหรัฐอเมริกากับประเทศไทย
เปิดพิกัด"สะดือเมือง"และ"สะดือประเทศไทย"อยู่คนละแห่งหรือไม่ ทำไมจุดสำคัญของแผ่นดินจึงอยู่กลางกรุงเทพฯ
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ



