เปิดอัตราเงินตอบแทนกำนัน ผู้ใหญ่บ้านได้เท่าไหร่?

กำนันและผู้ใหญ่บ้านไม่ได้รับ “เงินเดือน” ในความหมายเดียวกับข้าราชการประจำ แต่ระเบียบของกระทรวงมหาดไทยใช้คำว่า “เงินตอบแทนตำแหน่ง” ซึ่งจ่ายเป็นรายเดือน และมีกรอบขั้นต่ำ–ขั้นสูงกำหนดไว้ชัดเจน

ตัวเลขชุดที่คนถามกันบ่อย มาจากระเบียบกระทรวงมหาดไทย ฉบับที่ 7 พ.ศ. 2566 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 6 กันยายน 2566 และให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2566 เป็นต้นไป

อัตราใหม่กำหนดไว้แบบนี้ครับ

กำนัน ได้รับเงินตอบแทนเดือนละ 12,000–15,000 บาท

ผู้ใหญ่บ้าน ได้รับเดือนละ 10,000–13,000 บาท

แพทย์ประจำตำบล ได้รับเดือนละ 6,000–10,000 บาท

สารวัตรกำนัน ได้รับเดือนละ 6,000–10,000 บาท

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง ได้รับเดือนละ 6,000–10,000 บาท

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายรักษาความสงบ ได้รับเดือนละ 6,000–10,000 บาท

ตัวเลขนี้เป็นกรอบขั้นต่ำและขั้นสูง ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะได้เท่ากันทั้งหมดตั้งแต่วันแรก คนที่เข้ารับตำแหน่งใหม่จะเริ่มที่อัตราขั้นต่ำของตำแหน่งนั้นก่อน แล้วจึงมีการพิจารณาเลื่อนขั้นตามรอบปีงบประมาณ

จุดที่เปลี่ยนจากเดิมคือ การเลื่อนขั้นเงินตอบแทนกำหนดไว้ขั้นละ 300 บาท และในรอบปีงบประมาณหนึ่งเลื่อนได้ไม่เกิน 2 ขั้น หมายความว่าถ้าผ่านเกณฑ์ตามที่กำหนด อาจขยับขึ้นได้ปีละ 300 บาท หรือ 600 บาทในกรณีที่ได้ 2 ขั้น แต่ต้องไม่เกินเพดานสูงสุดของตำแหน่งนั้น

สำหรับผู้ที่ดำรงตำแหน่งอยู่แล้วในวันที่ระเบียบมีผลบังคับใช้ ระเบียบกำหนดให้กำนันและผู้ใหญ่บ้านได้รับเพิ่มอีกคนละ 2,000 บาท ส่วนแพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านทั้งสองฝ่าย ได้รับเพิ่มอีกคนละ 1,000 บาท โดยยังติดเงื่อนไขเดิมคือ รวมแล้วต้องไม่เกินอัตราขั้นสูง

พูดให้เห็นภาพง่าย ๆ กำนันมีเพดานอยู่ที่ 15,000 บาท ต่อให้ได้รับการปรับเพิ่มหรือเลื่อนขั้น ก็ไปได้ไม่เกินตัวเลขนี้ ส่วนผู้ใหญ่บ้านเพดานอยู่ที่ 13,000 บาท

เหตุผลของการปรับครั้งนี้ ระบุไว้ในระเบียบว่าเป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2566 เพื่อให้ค่าตอบแทนสอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจ สังคม ค่าครองชีพ และเทียบเคียงกับค่าตอบแทนของเจ้าหน้าที่รัฐหรือสมาชิกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เดียวกัน

หลายคนอาจเรียกติดปากว่า “เงินเดือนกำนันผู้ใหญ่บ้าน” แต่ถ้าอ้างตามเอกสารราชการ คำที่ถูกต้องคือ “เงินตอบแทนตำแหน่ง” ต่างกันนิดเดียวในภาษาพูด แต่ในเอกสารทางการถือว่าควรใช้ให้ตรง