ที่มาของสำนวน "แพะรับบาป"
สัตว์ทรหดผู้แบกรับตราบาป... เปิดประวัติศาสตร์และความจริงของ "แพะ" ที่มากกว่าคำว่ารับบาป
"แพะ" เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่อยู่คู่กับอารยธรรมมนุษย์มาอย่างยาวนานกว่าหนึ่งหมื่นปี ถือเป็นสัตว์ชนิดแรก ๆ ที่ถูกนำมาเลี้ยงในระบบปศุสัตว์ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ทว่าในหน้าประวัติศาสตร์และภาษาพูดของมนุษย์ คำว่า "แพะ" มักจะถูกผูกโยงเข้ากับตราบาปและความผิดพลาดในฐานะสำนวน "แพะรับบาป" อยู่เสมอ ทั้งที่ในความเป็นจริงทางชีววิทยา แพะคือหนึ่งในสัตว์ที่ทรหด อดทน และมีสติปัญญาเฉียบแหลมที่สุดชนิดหนึ่งของโลกใบนี้
ชีววิทยาอันน่าทึ่ง: นักเอาตัวรอดผู้ท้าทายแรงโน้มถ่วง
ความสามารถในการเอาชีวิตรอดในภูมิประเทศที่ทารุณและสูงชัน ทำให้แพะกลายเป็นผลงานชิ้นเอกทางชีววิทยา
-
ระบบย่อยอาหารอันทรงประสิทธิภาพ: แพะเป็นสัตว์เคี้ยวเอื้องที่มีกระเพาะอาหารแบ่งเป็น 4 ส่วน (รูเมน, เรติคิวลัม, โอมาซัม, อาโบมาซัม) ช่วยให้สามารถหมักและย่อยอาหารที่มีเส้นใยสูงหรือเปลือกไม้แห้งที่สัตว์อื่นไม่กินได้อย่างดีเยี่ยม
-
ดวงตาพาราโนม่าปรับองศาอัตโนมัติ: แพะมีรูม่านตาแนวนอนคล้ายสี่เหลี่ยมผืนผ้า ช่วยให้มองเห็นภาพได้กว้างถึง 320-340 องศาเพื่อระวังภัยจากสัตว์นักล่า และที่น่าทึ่งคือเมื่อแพะก้มหัวลงกินหญ้า รูม่านตาจะหมุนปรับระดับให้อยู่ในแนวนอนขนานกับพื้นโลกตลอดเวลา ราวกับมีระบบป้องกันการสั่นไหวขั้นสูง
-
กีบเท้าอัจฉริยะนักปีนเขา: กีบเท้าของแพะแยกออกเป็น 2 ส่วนคล้ายคีมหนีบ ด้านนอกแข็งแรงเหมือนยางรถยนต์ ส่วนด้านในนุ่มคล้ายแผ่นยางกันลื่น ทำหน้าที่กระจายน้ำหนักและบีบจับเกาะพื้นผิวหินได้อย่างมั่นคง ส่งผลให้แพะภูเขาบางสายพันธุ์สามารถปีนหน้าผาชันเกือบ 90 องศาเพื่อขึ้นไปเลียเกลือแร่ หรือปีนขึ้นไปอยู่บนกิ่งไม้เล็ก ๆ เพื่อกินผลไม้ได้อย่างเหลือเชื่อ
เปิดที่มาของสำนวน "แพะรับบาป"
เหตุผลที่แพะต้องกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของการรับผิดแทนผู้อื่น มีรากเหง้ามาจากพิธีกรรมทางศาสนาโบราณ
-
พิธีชำระบาปในคัมภีร์ฮีบรู: มีบันทึกไว้ในคัมภีร์ยูดาห์โบราณเกี่ยวกับ "วันลบส้างบาปประจำปี" ซึ่งในพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์นี้ ชาวบ้านจะคัดเลือกแพะตัวผู้มา 2 ตัว ตัวแรกจะถูกสละชีวิตเพื่อบูชาแด่พระเจ้า
-
การแบกรับตราบาปของชุมชน: ส่วนแพะตัวที่สอง นักบวชจะทำพิธีสวดสารภาพบาปและความผิดทั้งหมดของชุมชนลงไปบนตัวมัน จากนั้นแพะตัวนี้จะถูกจูงไปปล่อยขับไล่ให้ออกไปในป่าลึกหรือทะเลทรายอันแห้งแล้ง เพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่ามันได้แบกเอาบาปและความผิดทั้งหมดออกไปจากเมืองแล้ว พิธีกรรมโบราณนี้จึงกลายเป็นที่มาของคำว่า "แพะรับบาป" ที่ใช้เรียกคนที่ต้องยอมรับโทษในความผิดที่ตนเองไม่ได้ก่อจนถึงปัจจุบัน
ฮีโร่ในยุคปัจจุบันและคลังอาหารเคลื่อนที่
ในสังคมยุคใหม่ แพะได้พิสูจน์ให้เห็นว่าพวกมันมีประโยชน์มากกว่าการเป็นสัตว์ปศุสัตว์ทั่วไป
-
ฮีโร่ผู้พิทักษ์ระบบนิเวศ: ในแถบแคลิฟอร์เนียและยุโรป มีการว่าจ้างฝูงแพะนับพันตัวให้ไปเล็มหญ้าแห้งและพุ่มไม้เพื่อทำลายเชื้อเพลิงธรรมชาติในพื้นที่ลาดชันที่เครื่องจักรเข้าไม่ถึง ซึ่งช่วยลดความรุนแรงของไฟป่าได้อย่างดีโดยไม่ทำลายหน้าดิน
-
สติปัญญาที่สูงเกินคาด: งานวิจัยยุคใหม่พบว่าแพะเป็นสัตว์ที่มีการเรียนรู้จากการสังเกต มีไหวพริบในการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน สามารถจำเส้นทางได้ดี และมีระดับสติปัญญาใกล้เคียงกับสุนัข
-
คลังอาหารในพื้นที่ทุรกันดาร: ด้วยความที่เลี้ยงง่ายและกินอาหารได้หลากหลาย แพะจึงเป็นแหล่งนมและเนื้อที่ให้สารอาหารครบถ้วน สำหรับครอบครัวในพื้นที่ยากไร้ของโลก แพะเพียงตัวเดียวอาจหมายถึงโอกาสรอดชีวิตของเด็ก ๆ ทั้งครอบครัว
จากการเป็นสัตว์ป่าที่ถูกนำมาเลี้ยงในเทือกเขาโบราณ สู่การตกเป็นเหยื่อในพิธีกรรมล้างบาปตามความเชื่อของมนุษย์ แพะได้แสดงให้เห็นถึงความทรหดและสัญชาตญาณการเอาตัวรอดอันเป็นเลิศ ไม่ว่าจะเป็นรูม่านตาที่ออกแบบมาเพื่อระวังภัยตลอดเวลา หรือกีบเท้าที่จับยึดหน้าผาสูงชันได้อย่างมั่นคง ในวันนี้แพะจึงไม่ได้เป็นเพียงสัญลักษณ์ของความโชคร้ายในสำนวนเปรียบเทียบ แต่คือเพื่อนแท้ร่วมอารยธรรมที่มีความสำคัญทั้งในแง่ประวัติศาสตร์ ปศุสัตว์ และระบบนิเวศวิทยาของโลกอย่างแท้จริง
เขียนโดย kyogisa
จังหวัดที่มีห้องว่างในโรงแรมมากที่สุด มีจำนวนผู้เข้าพักน้อยที่สุดในไทย
มอเตอร์ไซค์แบรนด์ไทย ที่ประสบความสำเร็จมากเป็นอันดับหนึ่ง
แม่น้ำที่ใสสะอาดและมีคุณภาพน้ำดีที่สุด ที่ไหลผ่านเขตแดนของประเทศไทย
LTT 9779b ดาวเคราะห์กระจกที่ร้อนจัด แต่สะท้อนแสงจ้าเกือบทั้งดวง
30 คำอวยพรวันเกิดแฟน ซึ้งๆ ความหมายดี สุขสันต์วันเกิดแฟน
ถุงพลาสติกไม่ได้เริ่มจากขยะ เรื่องจริงของของใช้ใกล้ตัวที่ควรใช้ให้คุ้ม
เบื้องหลัง Poltergeist หนังผีปี 1982 เรื่องไหนจริง เรื่องไหนเป็นตำนาน
รีวิวหนังดัง TENET ในรูปแบบ Blu-ray disc
เปิดเหตุผล ทำไมเรา "ไหว้ครู" ในเดือนมิถุนายน
มารู้จัก "หัวท้าวยายม่อม" พืชพื้นบ้านที่ซ่อนแหล่งแป้งชั้นดีของขนมไทย
กะเพราหมูสับ ทำไมถึงเป็นเมนูสิ้นคิดที่คนไทยสั่งซ้ำไม่เบื่อ
ถ้านักบินอวกาศป่วยกลางอวกาศ หมอรักษาอย่างไรเมื่อกลับโลกทันทีไม่ได้
บึ้งในความเชื่อไทย ทำไมรูเล็ก ๆ ถึงถูกผูกกับโชคลาภ
8 น้ำตกชื่อดังของไทย ที่ถูกยกย่องว่าเป็นน้ำตกที่สวยงามที่สุด
รีวิวหนังดัง TENET ในรูปแบบ Blu-ray disc
เปิดเหตุผล ทำไมเรา "ไหว้ครู" ในเดือนมิถุนายน
กุหลาบกระเป๋าปิด กล้วยไม้ป่าดอกหอมที่ควรชมโดยไม่เด็ดจากป่า
แมวไม่ได้เย็นชาเสมอไป งานวิจัยชี้ว่ามันผูกพันกับคนในแบบที่เราอาจมองข้าม
วาฬโอมูระแห่งทะเลไทย ทำไมวาฬหายากชนิดนี้จึงน่าจับตา
โรงแรมเมืองทอง อาคารไม้เก่าโคราช ที่ยังเล่าอดีตบนถนนชุมพล


