ทำไมเงินซื้อความสุขได้ ถึงจุดหนึ่งเท่านั้น

ในปี 2010 Daniel Kahneman ผู้ได้รับรางวัลโนเบลด้านเศรษฐศาสตร์พบว่าในสหรัฐอเมริกา รายได้ที่เพิ่มขึ้นส่งผลต่อความสุขในชีวิตประจำวันแค่จนถึง 75,000 ดอลลาร์ต่อปีเท่านั้น หลังจากนั้นความสุขที่ได้จากรายได้เพิ่มเติมแทบไม่เพิ่มขึ้น และงานวิจัยชิ้นนี้กลายเป็นหนึ่งในที่อ้างอิงบ่อยที่สุดในวงการจิตวิทยา แต่เรื่องราวไม่ได้จบแค่นั้น

การศึกษาที่ท้าทายตัวเลข 75,000 ดอลลาร์

ในปี 2021 Matthew Killingsworth นักวิทยาศาสตร์จาก Penn University ตีพิมพ์งานวิจัยที่ศึกษาคนมากกว่า 33,000 คนโดยใช้แอปที่วัดความสุขแบบ Real-time และพบว่าความสุขยังคงเพิ่มขึ้นต่อเนื่องแม้รายได้จะเกิน 75,000 ดอลลาร์ไปนานแล้ว การค้นพบที่ขัดแย้งกันนี้นำไปสู่การศึกษาร่วมกันระหว่างทั้งสองทีมในปี 2023 ซึ่งพบคำตอบที่น่าสนใจมากกว่า

คำตอบที่แท้จริง

เงินช่วยเพิ่มความสุขได้ต่อเนื่องในกลุ่มคนส่วนใหญ่ แต่ในกลุ่มคนที่มี "Emotional Misery" หรือทุกข์ทางอารมณ์สูงอยู่แล้ว เช่น ซึมเศร้า ความสัมพันธ์ที่เป็นพิษ หรือความกังวลเรื้อรัง เงินที่มากขึ้นไม่ได้ช่วยอะไร เพราะปัญหาเหล่านั้นไม่ใช่ปัญหาที่แก้ด้วยเงิน

เงินซื้ออะไรได้บ้างที่มีคุณค่าจริงๆ

งานวิจัยของ Elizabeth Dunn พบว่าวิธีที่เงินสร้างความสุขได้มากที่สุดคือการใช้ซื้อ "เวลา" เช่น การจ้างคนทำงานที่ไม่ชอบทำเพื่อให้มีเวลาทำสิ่งที่ชอบ การใช้เงินเพื่อ "ประสบการณ์" มากกว่าสิ่งของ เพราะประสบการณ์สร้างความทรงจำที่ยั่งยืนกว่า การใช้เงินเพื่อผู้อื่นดังที่กล่าวไว้ในบทความก่อน และการใช้เงินเพื่อลด "Friction" หรืออุปสรรคในชีวิตประจำวัน เช่น บ้านที่ใกล้งานกว่า หรืออุปกรณ์ที่ทำงานได้เร็วกว่า

ความผิดพลาดที่คนรวยมักทำ

Hedonic Adaptation คือปรากฏการณ์ที่สมองปรับตัวกับสถานการณ์ใหม่ได้เสมอ ทั้งดีและแย่ รถหรูที่รู้สึกพิเศษมากในสัปดาห์แรก จะกลายเป็น "ปกติ" ภายในไม่กี่เดือน และนั่นคือสาเหตุที่คนที่ใช้เงินเพื่อซื้อสิ่งของมักต้องการสิ่งของที่ใหญ่ขึ้น แพงขึ้น เรื่อยๆ โดยไม่มีจุดสิ้นสุด

เงินไม่ใช่แหล่งของความสุข แต่มันคือเครื่องมือที่ทรงพลังมากถ้าใช้เป็น คำถามไม่ใช่ว่ามีมากพอหรือเปล่า แต่คือรู้วิธีใช้หรือเปล่า