ทำไม 'คนที่เดินทางเยอะ' ถึงคิดต่างจากคนที่ไม่เคยออกจากบ้านเกิด

"การเดินทางขยายจิตใจ" เป็นคำพูดที่ใครๆ ก็รู้ แต่ตอนนี้เราสามารถบอกได้ว่ามันขยายอย่างไร ในระดับชีววิทยา และส่วนไหนของสมองที่เปลี่ยนแปลงไปจริงๆ

Neuroplasticity และประสบการณ์ใหม่

สมองเติบโตและเปลี่ยนแปลงได้ตลอดชีวิตผ่านกระบวนการ Neuroplasticity แต่มันต้องการสิ่งกระตุ้นที่เรียกว่า "Novel Experiences" หรือประสบการณ์ใหม่ที่ท้าทายสมองให้สร้างเส้นทางประสาทใหม่ การเดินทางไปยังสถานที่ใหม่บังคับสมองให้ทำงานในโหมดนี้ตลอดเวลา ตั้งแต่การนำทางในพื้นที่ที่ไม่รู้จัก การตีความภาษาใหม่ ไปจนถึงการปรับตัวกับวัฒนธรรมที่แตกต่าง

"Multicultural Experience" และความคิดสร้างสรรค์

Adam Galinsky นักจิตวิทยาจาก Columbia Business School ทำการศึกษาโดยติดตามนักออกแบบแฟชั่นระดับโลกและพบว่า นักออกแบบที่มีประสบการณ์ใช้ชีวิตในต่างประเทศนานกว่ามีแนวโน้มสร้างผลงานที่ได้รับการยอมรับสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ เขายังทดสอบในห้องทดลองและพบว่าคนที่ได้รับประสบการณ์วัฒนธรรมใหม่มีคะแนนความคิดสร้างสรรค์สูงขึ้นชั่วคราวหลังจากนั้น

ทำไมถึงเป็นแบบนั้น?

เมื่อเราอยู่ในสภาพแวดล้อมที่คุ้นเคย สมองทำงานในโหมดประหยัดพลังงาน ใช้ Pattern ที่มีอยู่แล้วในการตีความโลก แต่เมื่อเจอสิ่งแปลกใหม่ สมองถูกบังคับให้สร้าง Framework ใหม่ในการทำความเข้าใจ กระบวนการนั้นเองที่สร้างความยืดหยุ่นทางความคิดซึ่งนำไปสู่ความคิดสร้างสรรค์และการแก้ปัญหาได้ดีขึ้น

ประโยชน์ที่มากกว่าที่คิด

งานวิจัยพบว่าการเดินทางข้ามวัฒนธรรมยังช่วยลดอคติโดยไม่รู้ตัว เพิ่มความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และทำให้รับมือกับความไม่แน่นอนได้ดีขึ้น เพราะการเดินทางบังคับให้เผชิญกับสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ซ้ำๆ เช่น เที่ยวบินดีเลย์ แผนที่ที่ผิด หรือภาษาที่ไม่เข้าใจ และทุกครั้งที่รับมือได้ สมองบันทึกว่า "ฉันผ่านสิ่งที่ไม่คาดคิดได้"

ถ้าไม่มีเงินเดินทางไกล?

ข่าวดีคือผลเดียวกันบางส่วนสามารถได้จากการ "เดินทางในท้องถิ่น" ด้วยสายตาของนักท่องเที่ยว การลองอาหารจากวัฒนธรรมที่ไม่คุ้นเคย การอ่านหนังสือที่เขียนโดยคนต่างวัฒนธรรม หรือแม้แต่การเลือกเส้นทางใหม่ในการเดินทางประจำวัน ล้วนกระตุ้น Neuroplasticity ได้ในระดับเล็กน้อยแต่มีผล

บ้านที่สบายคือสิ่งที่ดี แต่การออกไปจากมันเป็นครั้งคราวคือสิ่งที่ทำให้คุณรู้ว่าคุณใหญ่โตกว่าบ้านนั้น