รู้ก่อนสาย ดูแลวัยรุ่นให้ห่างไกลยาเสพติด

ปัจจุบันปัญหายาเสพติดโดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่นที่มีพฤติกรรมเสี่ยงเข้าไปข้องเกี่ยวกับยาเสพติดค่อนข้างรุนแรง

ปัญหายาเสพติดในวัยรุ่นมักเริ่มจากความอยากรู้อยากลอง ความเครียด และอิทธิพลของเพื่อน สารที่พบบ่อยได้แก่ บุหรี่ แอลกอฮอล์ กัญชา กระท่อม และยาบ้า การป้องกันและการบำบัดรักษาต้องอาศัยความเข้าใจ การเปิดใจรับฟัง และการสังเกตพฤติกรรมอย่างใกล้ชิดจากครอบครัวก

ารทำความเข้าใจปัญหายาเสพติดในวัยรุ่นสามารถแบ่งออกเป็น 4 ส่วนสำคัญ เพื่อการป้องกันและแก้ไขอย่างถูกวิธี:

1. สารเสพติดที่วัยรุ่นนิยมใช้บุหรี่และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์: มักเป็นจุดเริ่มต้น (Gateway Drugs) ก่อนนำไปสู่สารเสพติดชนิดอื่นกัญชาและพืชกระท่อม: วัยรุ่นมักมีความเข้าใจผิดว่าเป็นสารเสพติดจากธรรมชาติและอันตรายน้อยยาบ้าและสารกระตุ้นประสาท: ออกฤทธิ์กระตุ้นระบบประสาท ทำให้ตื่นตัวและอาจนำไปสู่ภาวะหลอนประสาท

2. สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงอยากรู้อยากลองและวุฒิภาวะของสมอง: สมองส่วนหน้าของวัยรุ่นที่ควบคุมการตัดสินใจและการยับยั้งชั่งใจยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้มีแนวโน้มเสี่ยงสูงการยอมรับในกลุ่มเพื่อน: แรงกดดันจากเพื่อนฝูงหรือความต้องการเป็นที่ยอมรับปัญหาครอบครัวและความเครียด: ปัญหาความรุนแรงในครอบครัว สภาพแวดล้อมรอบตัว หรือภาวะซึมเศร้า

3. สัญญาณเตือนภัยที่สังเกตได้พฤติกรรมเปลี่ยนไป: แยกตัวออกจากสังคม เก็บตัว โกหก มีอารมณ์ฉุนเฉียวแปรปรวน หรือผลการเรียนตกต่ำอย่างกะทันหันร่างกายทรุดโทรม: น้ำหนักลดผิดปกติ นอนไม่หลับ ตาแดง หรือมีรอยเข็มตามร่างกายการเงินผิดปกติ: มีการใช้เงินมากกว่าปกติ หรือมีทรัพย์สินในบ้านสูญหาย

4. แนวทางการป้องกันและช่วยเหลือสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัว: รับฟังปัญหาของวัยรุ่นโดยไม่ใช้อารมณ์หรือคำตำหนิการปฏิเสธอย่างถูกวิธี: สอนทักษะการปฏิเสธเพื่อนเมื่อถูกชักชวนให้ลองเสพยาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ: หากพบสัญญาณการติดยา ควรพาไปพบจิตแพทย์หรือเข้ารับการบำบัดฟื้นฟูช่องทางขอความช่วยเหลือและคำปรึกษาเพิ่มเติม:สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี (สบยช.)

ดูข้อมูลได้ที่ กรมการแพทย์สายด่วนยาเสพติด สถาบันธัญญารักษ์: โทร. 1165ศูนย์สุขภาพจิตและจิตแพทย์เด็ก เช่น โรงพยาบาลมนารมย์ เพื่อการประเมินและดูแลรักษาทั้งทางร่างกายและจิตใจอย่างถูกวิธี