ไขคำตอบ "ลูกเห็บ"มาจากไหน และจริงๆ กินได้ไหม?

ลูกเห็บ คือปรากฏการณ์ธรรมชาติที่หลายคนเคยเจอเวลาพายุฝนพัดกระหน่ำ น้ำแข็งก้อนกลมๆ ที่หล่นลงมาจากฟ้าอย่างน่าอัศจรรย์นี้เกิดขึ้นได้อย่างไรทั้งที่ประเทศไทยเป็นเมืองร้อน และที่สำคัญ... มันสะอาดพอที่จะหยิบมากินได้จริงๆ หรือไม่? มาหาคำตอบกันครับ

   “ลูกเห็บ” คือปรากฏการณ์ธรรมชาติที่หลายคนเคยเห็นผ่านข่าวหรืออาจเคยเจอด้วยตัวเอง เวลาฝนตกหนักแล้วมี “ก้อนน้ำแข็ง” หล่นลงมาจากฟ้า บางเม็ดเล็กเท่าเม็ดถั่ว แต่บางครั้งก็ใหญ่ถึงขนาดเท่าลูกปิงปอง จนทำให้หลังคาเสียหายหรือพืชผลพังได้ หลายคนจึงสงสัยว่า ลูกเห็บเกิดขึ้นได้อย่างไร ทั้งที่ประเทศไทยเป็นเมืองร้อน

   จริง ๆ แล้ว ลูกเห็บไม่ได้เกิดจากอากาศหนาวบนพื้นดิน แต่เกิดขึ้น “สูงมาก” บนท้องฟ้า ภายในเมฆฝนฟ้าคะนองขนาดใหญ่ที่เรียกว่าเมฆคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus) ซึ่งเป็นเมฆที่ทำให้เกิดพายุ ฝนหนัก ฟ้าร้อง และฟ้าผ่า

   ภายในเมฆชนิดนี้จะมี “กระแสลมยกตัว” ที่แรงมาก ลมจะพาหยดน้ำเล็ก ๆ ลอยสูงขึ้นไปยังบริเวณที่อุณหภูมิติดลบ จนหยดน้ำเหล่านั้นแข็งตัวกลายเป็นน้ำแข็งก้อนเล็ก ๆแต่เรื่องยังไม่จบ เพราะลมในเมฆยังพัดลูกน้ำแข็งเหล่านี้ขึ้นลงซ้ำไปมา ทุกครั้งที่ผ่านบริเวณที่มีละอองน้ำเกาะเพิ่ม ชั้นน้ำก็จะจับตัวและแข็งเพิ่มอีกชั้น คล้ายกับการปั้นก้อนหิมะให้ใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ สุดท้ายเมื่อก้อนน้ำแข็งมีน้ำหนักมากเกินกว่าลมจะพยุงไว้ได้ มันก็จะตกลงมายังพื้นโลก กลายเป็น “ลูกเห็บ” อย่างที่เราเห็น ซึ่งถ้าเราลองผ่าลูกเห็บออกดู บางครั้งจะเห็นเป็น “ชั้น ๆ” คล้ายหัวหอม เพราะมันผ่านการสะสมชั้นน้ำแข็งหลายรอบบนท้องฟ้า

    ซึ่งจากนี้หลายคนยัง

อาจสงสัยว่า แล้วลูกเห็บกินได้ไหม ซึ่งในทางความเป็นจริงที่เราคิดๆกันนั้น ลูกเห็บก็คือน้ำแข็งจากธรรมชาติ จึงดูเหมือนไม่อันตราย แต่ในความจริงที่แอบแฝงกับลูกเห็บนั้นคือ เรา“ไม่ควรกินตรง ๆ” เพราะระหว่างที่ลูกเห็บก่อตัวและตกลงมา ลูกเห็บอาจปนเปื้อนฝุ่น ควัน มลพิษ เชื้อโรค หรือสารเคมีในอากาศได้ยิ่ งถ้าลูกเห็บตกผ่านเขตเมือง โรงงาน หรือบริเวณที่มีควันจำนวนมาก ก็อาจมีสิ่งสกปรกติดมาด้วย นอกจากนี้เมื่อตกกระทบพื้น ยังอาจสัมผัสดิน เศษหลังคา หรือเชื้อแบคทีเรียต่าง ๆ อีกด้วย

   แต่หากจำเป็นต้องนำมาใช้จริง ๆ ควรเก็บจากภาชนะสะอาด ไม่ใช่เก็บจากพื้น และควรล้าง หรือ ต้มก่อนเสมอ แต่ถ้าจะให้ต้มลูกเห็บก็น่าจะละลายหมด วิธีนี้จึงดูไม่น่าจะเหมาะสักเท่าไร แต่ถ้าล้างคงพอได้

   แม้ลูกเห็บจะดูสวย แปลก และน่าตื่นตา แต่ในทางวิทยาศาสตร์แล้ว มันคือผลจากพลังมหาศาลของพายุบนท้องฟ้า ที่สามารถเปลี่ยนหยดน้ำธรรมดาให้กลายเป็นก้อนน้ำแข็งตกลงมาจากเมฆได้อย่างน่าอัศจรรย์