จัดอันดับจังหวัดค่าครองชีพสูงสุดในไทย รายได้ดีแค่ไหนทำไมบางพื้นที่เงินเหลือน้อย

บางจังหวัดเงินเดือนดูสูง แต่ค่าใช้จ่ายก็ตามขึ้นมาจนเงินเหลือไม่มาก นี่คือเหตุผลที่การดูแค่ “จังหวัดไหนรายได้สูง” อาจยังไม่พอสำหรับคนที่กำลังคิดย้ายงาน ย้ายบ้าน หรือวางแผนชีวิตครอบครัว

ข้อมูลจากการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ. 2568 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่า ครัวเรือนไทยทั่วประเทศมีรายได้เฉลี่ยเดือนละ 28,308 บาท ขณะที่มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเดือนละ 22,420 บาท เท่ากับเหลือส่วนต่างเฉลี่ยประมาณ 5,888 บาทต่อเดือน ก่อนคิดภาระเฉพาะของแต่ละครอบครัว เช่น หนี้ บุตรหลาน ค่าเดินทาง หรือค่าเช่าบ้านจริงในพื้นที่

ตัวเลขนี้สำคัญ เพราะค่าครองชีพไม่ได้หมายถึงราคาข้าวแกงหรือค่าเช่าอย่างเดียว แต่รวมค่าอาหาร เครื่องดื่ม ที่อยู่อาศัย เครื่องใช้ในบ้าน การเดินทาง การสื่อสาร การรักษาพยาบาล การศึกษา และค่าใช้จ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการอุปโภคบริโภค เช่น ภาษี ดอกเบี้ย เบี้ยประกัน และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ที่จำเป็นในชีวิตประจำวัน โดยปี 2568 หมวดที่กินเงินครัวเรือนไทยมากที่สุดคืออาหาร เครื่องดื่ม และยาสูบ เฉลี่ย 8,420 บาทต่อเดือน รองลงมาคือที่อยู่อาศัยและเครื่องใช้ภายในบ้าน 4,753 บาท และการเดินทาง/ยานพาหนะ 3,430 บาท

เมื่อดูตารางรายจังหวัดของ NSO ภาพที่น่าสนใจคือ จังหวัดที่ค่าใช้จ่ายสูงไม่ได้มีเฉพาะกรุงเทพฯ พื้นที่ท่องเที่ยว เมืองอุตสาหกรรม และจังหวัดปริมณฑลหลายแห่งติดกลุ่มที่ค่าใช้จ่ายต่อครัวเรือนสูงเช่นกัน โดยตัวเลขนี้เป็น “ค่าเฉลี่ยต่อครัวเรือน” จึงไม่ควรใช้ฟันธงว่าทุกอำเภอหรือทุกครอบครัวในจังหวัดนั้นแพงเท่ากันทั้งหมด

จังหวัดค่าครองชีพสูงสุด ไม่ได้มีแค่กรุงเทพฯ

จากตารางรายจังหวัด ปี 2568 จังหวัดที่เห็นค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือนสูงมาก ได้แก่ ภูเก็ต 34,215 บาท, สมุทรปราการ 32,695 บาท, นนทบุรี 32,560 บาท, กรุงเทพมหานคร 27,406 บาท, สระบุรี 26,408 บาท, ชุมพร 26,011 บาท, ระยอง 25,649 บาท และชลบุรี 25,423 บาทต่อครัวเรือนต่อเดือน

ภาพนี้สะท้อนว่า “เมืองแพง” ของไทยมีหลายแบบ ไม่ใช่แพงแบบเดียวกันทั้งหมด

ภูเก็ตเป็นตัวอย่างของจังหวัดที่ค่าใช้จ่ายสูงจากบทบาทเมืองท่องเที่ยว ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าเช่า และบริการหลายประเภทมักเคลื่อนไหวตามกำลังซื้อของนักท่องเที่ยวและแรงงานนอกพื้นที่ ขณะที่สมุทรปราการ นนทบุรี กรุงเทพฯ ชลบุรี และระยอง สะท้อนต้นทุนของพื้นที่เมืองใหญ่ ปริมณฑล และฐานงานอุตสาหกรรม ซึ่งมีรายได้สูงกว่าเฉลี่ยประเทศ แต่ชีวิตประจำวันก็ต้องจ่ายมากขึ้นตามไปด้วย

ส่วนจังหวัดอย่างสระบุรีหรือชุมพรน่าสนใจ เพราะไม่ได้อยู่ในภาพจำแบบเมืองหลวงหรือเมืองท่องเที่ยวระดับภูเก็ต แต่กลับมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อครัวเรือนอยู่ในระดับสูง เหตุผลอาจมาจากโครงสร้างอาชีพ ขนาดครัวเรือน การเดินทาง และลักษณะเศรษฐกิจท้องถิ่นที่ทำให้รายจ่ายจริงไม่ต่ำอย่างที่หลายคนคาด

รายได้สูงไม่ได้แปลว่าเงินเหลือมากเสมอไป

ถ้าดูฝั่งรายได้ จังหวัดที่รายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือนสูง เช่น ภูเก็ต สมุทรปราการ นนทบุรี สระบุรี ชุมพร และกรุงเทพฯ ดูเหมือนเป็นพื้นที่ที่มีโอกาสทางเศรษฐกิจสูง แต่เมื่อหักค่าใช้จ่ายแล้ว ภาพจะซับซ้อนขึ้นทันที

ตัวอย่างเช่น ภูเก็ตมีรายได้เฉลี่ยต่อครัวเรือน 40,883 บาท แต่ค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 34,215 บาท เหลือส่วนต่างประมาณ 6,668 บาทต่อเดือน ขณะที่กรุงเทพฯ มีรายได้เฉลี่ย 33,488 บาท ค่าใช้จ่าย 27,406 บาท เหลือประมาณ 6,082 บาทต่อเดือน

ตัวเลขแบบนี้ทำให้เห็นว่า จังหวัดรายได้สูงอาจยังเป็นพื้นที่ที่ “อยู่แล้วตึง” ได้ หากรายจ่ายพื้นฐานไล่ตามรายได้เร็ว โดยเฉพาะคนที่ต้องเช่าที่อยู่เอง เดินทางทุกวัน มีลูกเล็ก หรือมีภาระหนี้เดิม

ในทางกลับกัน บางจังหวัดรายได้ไม่โดดเด่นมาก แต่ค่าใช้จ่ายไม่ได้สูงเท่าเมืองใหญ่ ทำให้ครัวเรือนบางกลุ่มอาจบริหารเงินได้ง่ายกว่า โดยเฉพาะคนทำงานรีโมตหรือคนที่มีรายได้จากออนไลน์ ไม่ต้องผูกกับตลาดแรงงานในจังหวัดนั้นโดยตรง

จังหวัดที่ควรจับตา: รายได้ดูดี แต่เงินอาจเหลือไม่เยอะ

ถ้าเปลี่ยนคำถามจาก “จังหวัดไหนแพงสุด” เป็น “จังหวัดไหนอยู่แล้วตึงสุด” ต้องดูส่วนต่างระหว่างรายได้กับค่าใช้จ่ายด้วย

กลุ่มที่น่าจับตาคือจังหวัดที่มีรายได้เฉลี่ยค่อนข้างดี แต่ค่าใช้จ่ายตามขึ้นมาสูง เช่น ภูเก็ต กรุงเทพฯ สมุทรปราการ ชลบุรี ระยอง และชุมพร เพราะเป็นพื้นที่ที่มีโอกาสงานหรือเศรษฐกิจหมุนเวียนสูง แต่ค่าครองชีพจริงอาจกินพื้นที่รายได้ไปมาก

สำหรับมนุษย์เงินเดือนโสด จังหวัดเหล่านี้อาจยังน่าอยู่ถ้าได้งานที่เงินเดือนสูงพอและควบคุมค่าเช่าได้ แต่ถ้ารายได้เท่าเดิมจากจังหวัดเดิมแล้วต้องย้ายเข้าเมืองแพง ความต่างของค่าเช่า ค่าอาหารนอกบ้าน และค่าเดินทางอาจทำให้เงินเก็บหายไปเร็ว

สำหรับครอบครัวลูกเล็ก ตัวเลขค่าใช้จ่ายเฉลี่ยยังไม่สะท้อนภาระเต็มทั้งหมด เพราะครอบครัวที่มีลูกอาจมีค่าเรียน ค่าเดินทางพิเศษ ค่าอาหาร ค่าแพทย์ และค่าเช่าหรือผ่อนบ้านที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยจังหวัด

ส่วนคนทำงานรีโมตควรมองอีกแบบ ถ้ารายได้มาจากกรุงเทพฯ หรือบริษัทต่างประเทศ แต่เลือกอยู่จังหวัดที่ค่าใช้จ่ายไม่สูงมาก โอกาสเหลือเงินอาจดีกว่าการอยู่ในเมืองใหญ่ที่รายได้สูงแต่จ่ายหนักทุกเดือน

ค่าครองชีพสูงเพราะอะไร ต้องดูหมวดรายจ่าย

จุดอ่อนของการจัดอันดับค่าครองชีพแบบเดิมคือมักบอกแค่ว่า “จังหวัดไหนแพง” แต่ไม่ได้บอกว่าแพงเพราะอะไร

ถ้าแพงเพราะอาหารและของใช้ประจำวัน คนอยู่จริงจะรู้สึกตึงแทบทุกวัน เพราะเป็นรายจ่ายที่ลดได้ยาก ถ้าแพงเพราะเดินทาง คนที่มีรถส่วนตัวหรืออยู่ไกลที่ทำงานจะได้รับผลกระทบมากกว่าคนที่ทำงานใกล้บ้าน ถ้าแพงเพราะที่อยู่อาศัย คนมีบ้านเดิมอาจไม่รู้สึกเท่าคนต้องเช่าหรือเพิ่งย้ายเข้าไปอยู่ใหม่

ข้อมูลระดับประเทศของ NSO ชี้ว่าอาหาร เครื่องดื่ม และยาสูบเป็นหมวดค่าใช้จ่ายใหญ่ที่สุดของครัวเรือนไทย ตามด้วยที่อยู่อาศัยและเครื่องใช้ในบ้าน และการเดินทาง/ยานพาหนะ จึงไม่แปลกที่จังหวัดเมืองใหญ่ เมืองท่องเที่ยว หรือเมืองที่ต้องพึ่งรถส่วนตัวสูง จะกลายเป็นพื้นที่ที่รายจ่ายจริงกดดันมากกว่าที่เห็นจากรายได้เฉลี่ย

ถ้าจะย้ายจังหวัด ควรตั้งงบแบบไหน

วิธีอ่านข้อมูลนี้ให้ใช้ได้จริง ไม่ควรดูแค่ว่าจังหวัดไหนติดอันดับแพงสุด แต่ควรตั้งคำถาม 5 ข้อก่อนตัดสินใจ

หนึ่ง รายได้ใหม่เพิ่มขึ้นกี่บาทเมื่อเทียบกับงานเดิม สอง ค่าเช่าหรือค่าผ่อนที่อยู่เพิ่มขึ้นเท่าไร สาม ต้องใช้รถส่วนตัวมากขึ้นหรือไม่ สี่ ค่าอาหารต่อวันเปลี่ยนไปแค่ไหน และห้า หลังหักค่าใช้จ่ายประจำแล้วยังเหลือเงินฉุกเฉินอย่างน้อย 10–20% ของรายได้หรือไม่

ถ้ารายได้เพิ่ม 5,000 บาท แต่ค่าเช่า ค่าเดินทาง และอาหารเพิ่มรวมกัน 6,000 บาท การย้ายไปจังหวัดรายได้สูงอาจไม่ได้ทำให้ชีวิตดีขึ้นทางการเงิน ในทางกลับกัน ถ้ารายได้เท่าเดิมแต่ย้ายไปจังหวัดที่ค่าใช้จ่ายต่ำลง เงินเหลือต่อเดือนอาจดีขึ้นทันที

บทสรุปของข้อมูลชุดนี้จึงไม่ใช่แค่ “กรุงเทพฯ แพง” หรือ “ภูเก็ตแพง” แต่คือประเทศไทยมีหลายจังหวัดที่รายได้สูงและค่าใช้จ่ายสูงพร้อมกัน การวางแผนชีวิตจึงควรดูทั้งรายได้ รายจ่าย และเงินคงเหลือหลังใช้จ่าย ไม่ใช่ดูตัวเลขเงินเดือนเพียงอย่างเดียว

สำหรับคนที่กำลังคิดย้ายงาน ย้ายเมือง หรือวางแผนครอบครัว ตัวเลขที่ควรถามตัวเองไม่ใช่แค่ “ได้เงินเดือนเท่าไร” แต่ต้องถามต่อว่า “อยู่จริงแล้วเหลือเท่าไร” เพราะสุดท้าย จังหวัดที่รายได้ดีที่สุด อาจไม่ใช่จังหวัดที่ทำให้เงินในบัญชีเหลือมากที่สุดเสมอไป