ทำไมบางจังหวัดเงินเดือนต่ำ แต่กลับเหลือเงินเก็บมากกว่าคนเมืองใหญ่

เงินเดือนสูงไม่ได้แปลว่าเหลือเงินมากเสมอไป จุดที่ต้องดูจริง ๆ คือหลังหักค่าเช่า ค่าเดินทาง ค่าอาหาร หนี้ และรายจ่ายประจำแล้ว ยังเหลือเงินเท่าไหร่ต่างหาก นี่คือเหตุผลที่บางจังหวัดเงินเดือนไม่สูงมาก แต่คนกลับเก็บเงินได้ง่ายกว่าคนในเมืองใหญ่

ภาพนี้เห็นได้ชัดเมื่อเทียบชีวิตสองแบบ คนหนึ่งได้เงินเดือน 35,000 บาทในกรุงเทพฯ แต่ต้องเช่าหอใกล้ที่ทำงาน เดินทางทุกวัน กินข้าวนอกบ้านบ่อย และมีค่าใช้จ่ายแฝงตามไลฟ์สไตล์เมือง อีกคนได้เงินเดือน 22,000 บาทในจังหวัดเล็ก อยู่บ้านตัวเอง เดินทางใกล้ ตลาดท้องถิ่นราคาย่อมเยากว่า และมีรายจ่ายเพื่อเข้าสังคมน้อยกว่า

สุดท้ายเงินเดือนที่ดูต่ำกว่า อาจเหลือมากกว่าได้จริง

สำนักงานสถิติแห่งชาติรายงานข้อมูลปี 2566 ว่า ครัวเรือนในกรุงเทพมหานครมีรายได้ทั้งสิ้นเฉลี่ยต่อเดือน 40,051 บาท ขณะที่ค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นเฉลี่ยต่อเดือนอยู่ที่ 32,736 บาท ส่วนต่างอยู่ราว 7,315 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้ช่วยให้เห็นว่าเมืองใหญ่มีรายได้เฉลี่ยสูง แต่รายจ่ายเฉลี่ยก็สูงตามไปด้วย

เงินเดือนต่ำกว่า แต่ภาระชีวิตอาจเบากว่า

สิ่งที่ทำให้หลายคนประเมินพลาด คือการเอา “เงินเดือน” ไปเทียบกับ “เงินเหลือ” โดยตรง ทั้งที่สองอย่างนี้ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน เงินเดือนคือรายรับจากงาน แต่เงินเหลือคือผลลัพธ์หลังหักต้นทุนชีวิตทั้งหมดแล้ว

ในจังหวัดที่ค่าครองชีพไม่สูงมาก คนจำนวนหนึ่งอาจมีแต้มต่อจากชีวิตประจำวัน เช่น อยู่บ้านครอบครัว ไม่ต้องจ่ายค่าเช่าคอนโด เดินทางใกล้กว่า ซื้ออาหารจากตลาดสดได้บ่อยกว่า หรือมีค่าใช้จ่ายทางสังคมน้อยกว่า รายจ่ายเหล่านี้ดูเล็กเมื่อแยกทีละรายการ แต่รวมกันทั้งเดือนมีผลมาก

เงิน 20,000 บาทในแต่ละพื้นที่จึงมีน้ำหนักไม่เท่ากัน

ถ้าอยู่ในพื้นที่ที่ค่าเช่าห้องอยู่ราว 3,000–5,000 บาท เดินทางวันละไม่กี่สิบบาท และซื้ออาหารท้องถิ่นได้เป็นประจำ เงินเดือนระดับกลางอาจยังพอเหลือเก็บ แต่ถ้าอยู่ในเมืองใหญ่ที่ค่าเช่า ค่าเดินทาง และค่าอาหารรวมกันกินรายได้ไปมาก เงินเดือนที่สูงกว่าก็อาจไม่ได้ทำให้รู้สึกสบายขึ้นเท่าไร

ทำไมคนเมืองใหญ่หาได้มาก แต่เหลือไม่มาก

เมืองใหญ่มีโอกาสงานมากกว่า รายได้เฉลี่ยจึงมักดูดีกว่า แต่ชีวิตประจำวันก็มาพร้อมค่าใช้จ่ายบังคับหลายชั้น ค่าเช่าหรือผ่อนที่อยู่อาศัยมักเป็นก้อนใหญ่ ตามด้วยค่าเดินทาง อาหารนอกบ้าน ค่ากาแฟ ค่าบริการรายเดือน และค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการทำงานในเมือง

บางคนไม่ได้ใช้เงินฟุ่มเฟือยเลย แต่เงินหายไปกับรายจ่ายจำเป็นทุกเดือน

อีกมุมที่มองข้ามง่ายคือ เมืองใหญ่มักทำให้คนต้อง “จ่ายเงินเพื่อซื้อเวลา” เช่น เลือกอยู่ใกล้รถไฟฟ้าเพื่อประหยัดเวลาเดินทาง สั่งอาหารเพราะกลับบ้านดึก ใช้บริการซักรีดเพราะไม่มีเวลา หรือยอมจ่ายแพงขึ้นเพื่อให้ชีวิตประจำวันไม่ติดขัด ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ไม่ได้ดูน่ากลัวเมื่อจ่ายทีละนิด แต่พอรวมทั้งเดือนอาจกลายเป็นเงินก้อนใหญ่

ในจังหวัดเล็กหรือเมืองรอง บางคนมีรายได้น้อยกว่า แต่ใช้ชีวิตใกล้บ้าน ใกล้ตลาด ใกล้ที่ทำงาน มีเครือญาติช่วยดูแลลูกหรือผู้สูงอายุ และไม่ต้องแข่งขันกับราคาที่อยู่อาศัยแบบเมืองศูนย์กลาง ต้นทุนชีวิตที่เบากว่านี้เองทำให้เงินเดือนที่ดูไม่สูง กลับสร้างเงินเหลือได้มากกว่า

ก่อนตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์ทางการเงิน กู้เงิน ลงทุน หรือทำประกัน ควรอ่านเงื่อนไขให้ละเอียด หากไม่แน่ใจควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้อง

คำถามที่ควรใช้เช็กตัวเองจึงไม่ใช่ “ได้เงินเดือนเท่าไหร่” อย่างเดียว แต่ควรถามต่อว่า แต่ละเดือนจ่ายค่าอยู่ ค่าเดินทาง ค่าอาหาร หนี้ และค่าใช้จ่ายแฝงไปเท่าไหร่ เพราะชีวิตที่เก็บเงินได้จริง อาจไม่ได้เริ่มจากรายได้สูงที่สุด แต่อยู่ที่ส่วนต่างหลังหักต้นทุนชีวิตมากที่สุด