5 อำเภอเศรษฐกิจแรงในไทย ทำเลที่บริษัทข้ามชาติเลือกตั้งฐานผลิต

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน ถ้าพูดถึงอำเภอที่ “รวย” หลายคนอาจนึกถึงเมืองท่องเที่ยวดัง ๆ หรือย่านที่เต็มไปด้วยโรงแรม ร้านอาหาร และคอนโดราคาแรง แต่ถ้ามองอีกมุมหนึ่ง ความมั่งคั่งของพื้นที่ไม่ได้วัดจากแค่คนเดินห้างเยอะหรือบ้านราคาแพงเสมอไป

จริง ๆ แล้ว ยังมีหลายอำเภอที่ไม่ได้หวือหวาในสายตานักท่องเที่ยว แต่กลับเป็นฐานผลิตขนาดใหญ่ของประเทศ มีนิคมอุตสาหกรรม โรงงาน ท่าเรือ โลจิสติกส์ และบริษัทต่างชาติปักหลักอยู่เต็มพื้นที่ ผมว่าอำเภอแบบนี้แหละคือ “ขุมทรัพย์เงียบ” ที่หลายคนมองข้าม

ต้องบอกก่อนว่า ประเทศไทยยังไม่มีข้อมูลทางการที่จัดอันดับ “อำเภอที่รวยที่สุด” แบบชัดเจนเหมือนการจัดอันดับจังหวัดตาม GPP ดังนั้นบทความนี้จะเลี่ยงการฟันธงแบบเกินจริง แล้วพาไปดู 5 อำเภอที่มีน้ำหนักทางเศรษฐกิจสูง จากทำเลอุตสาหกรรม การลงทุนต่างชาติ และบทบาทในห่วงโซ่การผลิตของไทย

อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี

ศรีราชาเป็นชื่อที่หลุดจากลิสต์นี้ยากมาก เพราะพื้นที่นี้ไม่ได้มีดีแค่เมืองริมทะเลหรือชุมชนญี่ปุ่นเท่านั้น แต่ยังอยู่ใกล้ท่าเรือแหลมฉบัง ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญของภาคตะวันออก ข้อมูลจากการท่าเรือแห่งประเทศไทยระบุว่า ท่าเรือแหลมฉบังตั้งอยู่ที่ตำบลทุ่งสุขลา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ทำให้พื้นที่นี้เชื่อมโยงกับการส่งออกและนำเข้าสินค้าระดับประเทศโดยตรง

หลายคนเรียกศรีราชาว่า Little Osaka เพราะมีชุมชนญี่ปุ่นและธุรกิจญี่ปุ่นจำนวนมากตั้งอยู่ในพื้นที่ ผมว่าเสน่ห์ของศรีราชาไม่ใช่แค่ความเป็นเมืองอยู่อาศัยของชาวต่างชาติ แต่คือการเป็นเมืองที่เชื่อมโรงงาน ท่าเรือ นิคมอุตสาหกรรม และแรงงานทักษะเข้าด้วยกันแบบแน่นมาก

ถ้ามองในเชิงเศรษฐกิจ ศรีราชาคืออำเภอที่เงินหมุนไม่เคยเบา ทั้งจากอุตสาหกรรมยานยนต์ ชิ้นส่วน อิเล็กทรอนิกส์ โลจิสติกส์ และบริการที่รองรับคนทำงานต่างชาติ ถึงจะไม่ควรพูดว่า “รวยที่สุดในไทย” แบบฟันธง แต่จะบอกว่าเป็นหนึ่งในอำเภอเศรษฐกิจแรงที่สุดของประเทศ ก็ถือว่าไม่เกินไปนัก

อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง

ปลวกแดงอาจไม่ใช่เมืองที่คนทั่วไปนึกถึงเวลาอยากไปเที่ยว แต่ถ้าพูดถึงฐานผลิตยานยนต์และอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ชื่อนี้มาแรงมาก โดยเฉพาะในเขต EEC ซึ่งประกอบด้วย 3 จังหวัดหลักคือ ชลบุรี ระยอง และฉะเชิงเทรา ตามข้อมูลของสำนักงาน EEC และ BOI

จุดที่ทำให้ปลวกแดงโดดเด่นคือการเป็นที่ตั้งของนิคมอุตสาหกรรมอมตะซิตี้ ระยอง โดยข้อมูลจากการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยระบุว่า นิคมแห่งนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลมาบยางพร อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง และก่อตั้งเมื่อปี 2549

เอาจริง ๆ นะ ปลวกแดงเป็นตัวอย่างชัดมากของอำเภอที่ “ไม่ได้ดังเพราะท่องเที่ยว แต่ดังในหมู่นักลงทุน” เพราะเป็นพื้นที่ที่เชื่อมกับอุตสาหกรรมรถยนต์ ชิ้นส่วน EV อิเล็กทรอนิกส์ และซัพพลายเชนจำนวนมาก เงินลงทุนที่เข้ามาในพื้นที่ไม่ได้ทำให้เมืองดูหวือหวาเสมอไป แต่มันทำให้เศรษฐกิจขยับเงียบ ๆ แบบหนักแน่น

อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา

บางปะกงเป็นอีกพื้นที่ที่หลายคนขับผ่านบ่อย แต่อาจไม่รู้ว่าทำเลนี้สำคัญมากในเชิงอุตสาหกรรม เพราะอยู่ตรงรอยต่อระหว่างกรุงเทพฯ สมุทรปราการ ชลบุรี และฉะเชิงเทรา แถมยังเป็นหนึ่งในจังหวัดแกนของ EEC ด้วย

ที่หลายคนเข้าใจผิดคือ บางปะกงไม่ได้เป็นแค่เมืองทางผ่านไปทะเล แต่เป็นพื้นที่ที่มีบทบาทกับอุตสาหกรรม โลจิสติกส์ คลังสินค้า และการกระจายสินค้าของภาคตะวันออก บริษัทจำนวนมากเลือกโซนนี้เพราะขยับสินค้าไปกรุงเทพฯ ก็ไม่ไกล ไปท่าเรือแหลมฉบังก็ไม่สุดทาง และยังเชื่อมกับนิคมอุตสาหกรรมในพื้นที่ใกล้เคียงได้ดี

บางปะกงอาจไม่ได้มีภาพจำแบบเมืองโรงงานเข้มข้นเท่าระยองหรือศรีราชา แต่ในมุมของที่ดิน การขนส่ง และการขยายฐานผลิต ผมว่าที่นี่คือทำเลที่นักลงทุนมองออกก่อนคนทั่วไปเสมอ ยิ่งเมื่อ EEC ยังเป็นเครื่องยนต์หลักของการลงทุนภาคตะวันออก พื้นที่แบบบางปะกงยิ่งมีน้ำหนักมากขึ้น

อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บางปะอินเป็นชื่อที่น่าสนใจในเชิงเศรษฐกิจภาคกลาง เพราะไม่ได้มีแค่ภาพของเมืองเก่าหรือเส้นทางขึ้นเหนือ แต่ยังเป็นที่ตั้งของสวนอุตสาหกรรมและฐานผลิตของบริษัทระดับโลกหลายราย ข้อมูลจาก Bang Pa-In Industrial Estate ระบุว่ามีบริษัทในเขต Free Zone เช่น Benchmark Electronics (Thailand) PCL อยู่ในพื้นที่ ส่วนเว็บไซต์ของ Benchmark เองก็ระบุที่ตั้งใน Hi-Tech Industrial Estate อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ความแข็งแรงของบางปะอินมาจากทำเลที่เชื่อมกรุงเทพฯ ภาคกลาง และเส้นทางขนส่งหลักได้สะดวก โรงงานจำนวนมากจึงใช้พื้นที่นี้เป็นฐานผลิตสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วน และสินค้าที่ต้องส่งต่อไปยังตลาดต่างประเทศ

ผมชอบเคสของบางปะอินตรงที่มันทำให้เห็นว่า “เมืองประวัติศาสตร์” กับ “เมืองอุตสาหกรรม” อยู่ร่วมกันได้จริง ด้านหนึ่งอยุธยาคือเมืองมรดกและการท่องเที่ยว แต่อีกด้านหนึ่ง บางปะอินกลับเป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยโรงงาน เทคโนโลยี และแรงงานภาคผลิตที่ขับเศรษฐกิจแบบเงียบ ๆ

อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

แก่งคอยเป็นอำเภอที่คนทั่วไปอาจนึกถึงทางผ่านขึ้นอีสานมากกว่าการเป็นทำเลอุตสาหกรรม แต่ข้อมูลจากการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยระบุว่า นิคมอุตสาหกรรมแก่งคอยก่อตั้งเมื่อปี 2533 และข้อมูลจากสำนักงานนิคมอุตสาหกรรมแก่งคอยระบุว่าพื้นที่นิคมมีประมาณ 574 ไร่ ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านธาตุ อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

ทำเลของแก่งคอยมีจุดแข็งตรงการเชื่อมภาคกลางกับภาคอีสานผ่านถนนและราง รวมถึงฐานอุตสาหกรรมวัสดุก่อสร้าง ปูนซีเมนต์ และพลังงาน ข้อมูลจากระบบ EIA ของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมยังระบุที่ตั้งของบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย (แก่งคอย) จำกัด ในอำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรีด้วย

แก่งคอยอาจไม่ใช่เมืองที่มีภาพลักษณ์หรูหรา แต่ถ้ามองผ่านโรงงาน ที่ดินอุตสาหกรรม วัตถุดิบ และเส้นทางขนส่ง ที่นี่มีน้ำหนักมากกว่าที่หลายคนคิด เอาจริง ๆ นะ บางอำเภอไม่ได้รวยจากการขายภาพฝันให้คนมาเที่ยว แต่รวยจากการเป็นฟันเฟืองผลิตของประเทศ ซึ่งแก่งคอยอยู่ในกลุ่มนั้นชัดเจน

เรื่องนี้ทำให้เห็นภาพหนึ่งที่คนเมืองอาจไม่ค่อยพูดถึง เศรษฐกิจไทยไม่ได้วิ่งอยู่แค่ในกรุงเทพฯ หรือเมืองท่องเที่ยวชื่อดัง แต่อำเภออุตสาหกรรมเหล่านี้คือพื้นที่ที่มีเงินลงทุน เครื่องจักร แรงงาน และซัพพลายเชนจำนวนมากไหลเวียนอยู่ทุกวัน

ถ้าจะเรียกทั้งหมดนี้ว่า “อำเภอรวยที่สุด” อาจแรงเกินหลักฐานไปหน่อย แต่ถ้าเรียกว่า “อำเภอเศรษฐกิจแรงที่บริษัทข้ามชาติจับตา” ผมว่าตรงกว่า และทำให้เราเห็นอีกด้านของประเทศชัดขึ้น คำถามคือ ในอนาคต เมืองที่คนอยากย้ายไปอยู่ จะเป็นเมืองท่องเที่ยวสวย ๆ หรือเมืองอุตสาหกรรมที่มีงานและเงินหมุนมากกว่ากัน?

แหล่งที่มา: สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC Office), สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI), การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.), การท่าเรือแห่งประเทศไทย, Bang Pa-In Industrial Estate, Benchmark Electronics, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม