เปิดรายชื่อ “มหาวิทยาลัยรัฐ” ที่นายจ้างจับตา เด็กจบใหม่มีโอกาสไปต่อสูงในไทย

ช่วงหลายปีหลัง การเลือกมหาวิทยาลัยไม่ได้วัดกันแค่ชื่อเสียงหรือความเก่าแก่ของสถาบันอีกแล้ว แต่หลายครอบครัวเริ่มมองไกลกว่านั้นว่า เรียนจบแล้วมีโอกาสได้งานมากแค่ไหน ชื่อมหาวิทยาลัยยังช่วยเปิดประตูในตลาดแรงงานอยู่หรือเปล่า และสาขาที่เลือกเรียนตอบโจทย์โลกการทำงานจริงแค่ไหน

ที่หลายคนเข้าใจผิดคือ คำว่า “มหาวิทยาลัยที่เด็กจบแล้วมีงานทำสูงสุด” ไม่ได้มีคำตอบเดียวแบบตายตัว เพราะต้องดูทั้งสาขาวิชา ภูมิภาค ความต้องการของนายจ้าง และข้อมูลภาวะการมีงานทำของบัณฑิตจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น ระบบภาวะการมีงานทำของบัณฑิต สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือ สป.อว. ซึ่งมีข้อมูลปีการศึกษา 2568 ให้ดูในภาพรวมของประเทศ

ถ้าอิงจากเวทีสากลอย่าง QS World University Rankings 2026 มหาวิทยาลัยไทยที่ติดอันดับโลกสูงสุดยังคงนำโดย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อันดับ 221 ของโลก ตามด้วยมหาวิทยาลัยมหิดล อันดับร่วม 358 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อันดับร่วม 526 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อันดับร่วม 551 และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อยู่ในช่วงอันดับ 701-710 ของโลก ข้อมูลชุดนี้ไม่ได้แปลว่าใคร “มีงานทำสูงสุด” แบบตรง ๆ แต่สะท้อนภาพรวมด้านชื่อเสียง งานวิจัย คุณภาพสถาบัน และมุมมองของนายจ้างได้ระดับหนึ่ง

ผมว่า จุดที่ควรดูให้ดีคือ QS ไม่ได้จัดอันดับจากอัตราการมีงานทำเพียงอย่างเดียว เพราะตัวชี้วัดด้าน Employability and Outcomes มีน้ำหนักรวม 20% โดยแยกเป็น Employer Reputation 15% และ Employment Outcomes 5% พูดง่าย ๆ คือ QS ช่วยบอกได้ว่านายจ้างมองมหาวิทยาลัยไหนดี แต่ยังไม่ใช่ตารางฟันธงว่าเด็กจบจากที่ไหนได้งานมากที่สุดแบบร้อยเปอร์เซ็นต์

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ยังเป็นชื่อแรก ๆ ที่ถูกพูดถึงเมื่อพูดเรื่องภาพลักษณ์ในตลาดงาน จุดแข็งของจุฬาฯ อยู่ที่ฐานศิษย์เก่า เครือข่ายองค์กร และสาขาที่เชื่อมกับภาคธุรกิจโดยตรง ทั้งบริหารธุรกิจ วิศวกรรมศาสตร์ แพทยศาสตร์ นิเทศศาสตร์ และสายวิชาชีพอื่น ๆ ชื่อของสถาบันยังมีแรงส่งในหลายองค์กร โดยเฉพาะงานบริษัทขนาดใหญ่ งานที่ต้องแข่งขันสูง และงานที่ต้องการโปรไฟล์ทางวิชาการชัดเจน

มหาวิทยาลัยมหิดล เด่นมากในกลุ่มวิทยาศาสตร์สุขภาพ แพทยศาสตร์ สาธารณสุข พยาบาล เภสัชศาสตร์ และงานวิจัยทางการแพทย์ จุดนี้ทำให้บัณฑิตจำนวนมากมีเส้นทางอาชีพค่อนข้างชัดตั้งแต่ก่อนเรียนจบ โดยเฉพาะสายวิชาชีพที่ประเทศยังต้องการคนต่อเนื่อง จริง ๆ แล้วถ้าพูดเรื่องความมั่นคงของสายงาน มหิดลถือเป็นหนึ่งในชื่อที่แข็งแรงมากในตลาดแรงงานไทย

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีจุดขายต่างออกไป เพราะเด่นในสายสังคมศาสตร์ นิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ บริหารธุรกิจ และวารสารศาสตร์ บัณฑิตจากธรรมศาสตร์มักถูกมองว่าแข็งเรื่องการคิด วิเคราะห์ การถกเถียง และการสื่อสาร ซึ่งเป็นทักษะที่นายจ้างจำนวนมากยังให้ราคา โดยเฉพาะงานองค์กร งานกฎหมาย งานสื่อ งานนโยบาย และธุรกิจที่ต้องการคนมองภาพกว้างเป็น

มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เป็นอีกสถาบันรัฐที่มีฐานใหญ่และเชื่อมกับตลาดงานหลายด้าน ไม่ได้มีแค่สายเกษตรตามชื่อเท่านั้น แต่ยังมีวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ อุตสาหกรรมเกษตร เศรษฐศาสตร์ บริหารธุรกิจ และเทคโนโลยีอาหาร จุดแข็งของเกษตรฯ คือการอยู่ใกล้ภาคการผลิตจริง ตั้งแต่อาหาร เกษตรสมัยใหม่ โลจิสติกส์ ไปจนถึงธุรกิจที่เกี่ยวกับทรัพยากรและอุตสาหกรรม

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยขอนแก่น มีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางการศึกษาของภูมิภาค ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีตลาดงานของตัวเอง ทั้งโรงพยาบาล ธุรกิจท้องถิ่น อุตสาหกรรมบริการ งานวิจัย และหน่วยงานรัฐ บัณฑิตจำนวนไม่น้อยจึงไม่ได้ต้องมุ่งเข้ากรุงเทพฯ อย่างเดียวเหมือนในอดีต เอาจริง ๆ นะ มหาวิทยาลัยภูมิภาคที่เชื่อมกับพื้นที่ได้ดี บางครั้งให้โอกาสชีวิตจริงมากกว่าการวิ่งตามชื่อสถาบันเพียงอย่างเดียว

สายเทคโนโลยีและวิศวกรรมต้องพูดถึง สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เพราะตลาดงานดิจิทัลยังต้องการคนด้านซอฟต์แวร์ วิศวกรรม ระบบอัตโนมัติ พลังงาน หุ่นยนต์ และนวัตกรรมอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง เด็กที่จบจากสายนี้ ถ้ามีทักษะจริง ทำโปรเจกต์เป็น และสื่อสารกับทีมได้ โอกาสในตลาดงานถือว่าเปิดกว้างมาก

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นสถาบันหลักของภาคใต้ที่มีบทบาททั้งด้านการแพทย์ วิทยาศาสตร์ วิศวกรรม และการพัฒนาพื้นที่ ส่วนมหาวิทยาลัยศิลปากรโดดเด่นในสายศิลปะ การออกแบบ สถาปัตยกรรม โบราณคดี และงานสร้างสรรค์ ซึ่งเข้ากับตลาดงานยุคที่ธุรกิจต้องการคอนเทนต์ ภาพลักษณ์ แบรนด์ และงานออกแบบมากขึ้นกว่าเดิม

ผมว่าเรื่องนี้ต้องพูดให้ตรงหน่อย ชื่อมหาวิทยาลัยยังมีผลจริง โดยเฉพาะช่วงสมัครงานแรก ๆ แต่ชื่อสถาบันไม่ใช่ใบผ่านทางตลอดชีวิต นายจ้างยุคนี้ดูทักษะประกอบหนักมาก ทั้งภาษาอังกฤษ ดิจิทัล พอร์ตผลงาน การฝึกงาน การแก้ปัญหา และความสามารถในการทำงานกับคนอื่น เด็กจากมหาวิทยาลัยชื่อดังแต่ไม่มีทักษะจริงก็เหนื่อยได้เหมือนกัน

ประเด็นที่ควรจำคือ การมีงานทำไม่ได้ขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัยอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ “คณะและสาขา” มากพอ ๆ กัน บางสาขาในมหาวิทยาลัยภูมิภาคอาจมีอัตราเข้าสู่งานสูงกว่าสาขายอดนิยมในมหาวิทยาลัยใหญ่ก็ได้ เพราะตลาดต้องการคนไม่เท่ากัน เช่น แพทย์ พยาบาล วิศวกรรมบางแขนง ไอที โลจิสติกส์ อาหาร และงานที่เชื่อมกับอุตสาหกรรมจริง

การเลือกมหาวิทยาลัยจึงควรมองให้ครบทั้งชื่อเสียง ข้อมูลภาวะการมีงานทำ สาขาที่เรียน ค่าใช้จ่าย โอกาสฝึกงาน และพื้นที่ที่อยากทำงานหลังเรียนจบ เพราะสุดท้ายแล้วคำถามที่ควรถามอาจไม่ใช่แค่ว่า “มหาวิทยาลัยไหนดังที่สุด” แต่อาจเป็น “ที่ไหนทำให้เราเก่งพอ และไปต่อได้จริงในชีวิตทำงาน”