9 โรงเรียนที่เด็กสมัครล้นที่สุด รับน้อยแต่คนแย่งเพียบ

ทุกปีช่วงสอบเข้า ม.1 และ ม.4 คือช่วงที่บ้านไหนมีลูกสอบเข้า จะรู้เลยว่าบรรยากาศมันกดดันแค่ไหน เพราะไม่ได้วัดกันแค่ความรู้ แต่คือการแย่ง "ที่นั่งจำนวนจำกัด" ที่มีอยู่ไม่กี่ร้อยที่ต่อโรงเรียน ข้อมูลจาก สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ช่วงปี 2566-2567 ระบุชัดว่าหลายโรงเรียนดังมีผู้สมัครเกิน 5,000 คน แต่รับจริงเพียงไม่กี่ร้อยคนเท่านั้น

โรงเรียนที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคงหนีไม่พ้น โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พญาไท ที่บางปีมีผู้สมัครสอบเข้า ม.4 เกิน 10,000 คน ขณะที่รับประมาณ 1,520 คน เท่านั้น อัตราแข่งขันระดับ 1 ต่อ 6-7 ทำให้คะแนนต่างกันแค่ไม่กี่คะแนนก็มีสิทธิ์หลุดได้ทันที เตรียมอุดมยังเป็นโรงเรียนที่ผลิตเด็กเข้าคณะแพทย์จุฬา-ศิริราช-รามาธิบดีมากที่สุดในประเทศหลายปีติดต่อกัน

โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ (MWIT) ที่ศาลายา ก็ไม่ต่างกัน รับนักเรียนเพียงประมาณ 240 คนต่อปี แต่มีผู้สมัครหลายหมื่นคนในรอบแรก และยังมีระบบคัดเลือก 2 รอบที่เข้มข้นมาก โดยสอบวัดความฉลาดและการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ ผมว่าโรงเรียนนี้คือสนามที่โหดที่สุดของเด็กสายวิทย์ในไทยแบบไม่ต้องเถียง

ฝั่งโรงเรียนชายล้วนอย่าง สวนกุหลาบวิทยาลัย (ก่อตั้งปี 2425 เป็นโรงเรียนรัฐบาลแห่งแรกของไทย) และ เทพศิรินทร์ ก็ยังเป็นสนามแข่งที่เดือดไม่แพ้กัน ด้วยชื่อเสียงที่สั่งสมมานานและเครือข่ายศิษย์เก่าที่แข็งแรงตั้งแต่รุ่นปู่รุ่นพ่อ เด็กจำนวนมากเลือกเป็นตัวเลือกแรกเสมอ โดยเฉพาะโปรแกรม Gifted และ EP (English Program) ที่แข่งขันสูงเป็นพิเศษ

ขณะที่สายหญิงอย่าง โรงเรียนสตรีวิทยา และ สามเสนวิทยาลัย ซึ่งจริง ๆ เป็นสหศึกษา มีอัตราแข่งขันสูงแบบเห็นได้ชัดในทุกปี โดยเฉพาะห้องเรียนพิเศษ Gifted Math, Gifted Science, EP และ MEP ของสามเสน ที่คะแนนเกณฑ์ขั้นต่ำพุ่งสูงกว่าห้องปกติค่อนข้างมาก คือแบบว่าเด็กที่เข้าห้องพิเศษของโรงเรียนเหล่านี้ได้ แทบจะเตรียมตัวสู่เตรียมอุดมฯ หรือ MWIT ในอีก 3 ปีข้างหน้าได้เลย

อีกกลุ่มที่คะแนนพุ่งต่อเนื่องคือ โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) และ หอวัง ซึ่งเป็นโรงเรียนที่ผลสอบระดับประเทศออกมาดีสม่ำเสมอ ทั้ง TCAS, O-NET และ GAT-PAT ทำให้ผู้ปกครองมองว่าเป็นตัวเลือกที่คุ้มค่าแบบไม่ต้องจ่ายค่าเทอมเอกชน บดินทรเดชาแต่ละปีรับนักเรียน ม.1 ประมาณ 600-700 คน แต่มีคนสมัครเป็นหลายพัน

ส่วน โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย (BCC) แม้จะเป็นโรงเรียนเอกชน แต่มีผู้สมัครจำนวนมากทุกปี เพราะชื่อเสียงด้านคุณภาพที่ยาวนานกว่า 170 ปี (ก่อตั้งปี 2395) และเครือข่ายศิษย์เก่าที่เป็นนักธุรกิจและบุคคลระดับผู้นำประเทศจำนวนมาก คะแนนเข้า ม.1 ของ BCC ต้องสอบแข่งกันดุเดือดไม่แพ้โรงเรียนรัฐ

เอาจริง ๆ นะ หลายคนเข้าใจว่าการสอบเข้าโรงเรียนดังเป็นเรื่องของ "เด็กเก่ง" อย่างเดียว แต่ผมว่ามันไม่ใช่แค่นั้น เพราะระบบมันกลายเป็นการแข่งขันที่มีผู้สมัครมากกว่าที่นั่งหลายเท่า ต่อให้เก่ง ถ้าเลือกสนามไม่เหมาะ หรือพลาดจังหวะบางอย่าง ก็มีสิทธิ์หลุดได้เหมือนกัน เด็กที่ไปติวตั้งแต่ ป.3-ป.4 กับเด็กที่เพิ่งมาเร่งตอน ป.6 ความพร้อมต่างกันคนละเรื่อง

อีกจุดที่หลายคนไม่รู้คือแนวโน้มการแข่งขันมันไม่ได้ลดลงเลย หลังโควิดช่วงปี 2563-2565 หลายครอบครัวให้ความสำคัญกับ "คุณภาพโรงเรียน" มากขึ้น เพราะเห็นชัดว่าโรงเรียนต่างกันมีผลต่อการเรียนออนไลน์และระบบรองรับต่างกัน ทำให้จำนวนผู้สมัครในโรงเรียนดังเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แม้จำนวนที่นั่งเท่าเดิมหรือเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย

ที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่าเด็กที่สอบไม่ติดโรงเรียนเหล่านี้ แปลว่าไม่เก่ง แต่จริง ๆ แล้วระบบมันบีบให้ต้องมี "คนที่ไม่ได้เข้า" อยู่เสมอ เพราะจำนวนผู้สมัครกับที่นั่งสวนทางกันตั้งแต่ต้น เด็กที่พลาดจากเตรียมอุดมฯ ไปเข้าโรงเรียนอื่นแล้วสอบติดแพทย์จุฬาก็มีให้เห็นทุกปี แค่เส้นทางต่างกันเท่านั้น

ภาพที่เห็นชัดคือ โรงเรียนดีไม่ได้ขาดแคลนคนเรียน แต่ขาด "ที่ว่าง" สำหรับทุกคนต่างหาก และมันทำให้การสอบเข้าไม่ใช่แค่เรื่องอ่านหนังสือหนัก แต่ต้องวางแผนตั้งแต่เนิ่น ๆ เลือกสนามให้เหมาะ และประเมินตัวเองให้ตรงความเป็นจริง บางครอบครัวทุ่มค่าติวหลักแสนต่อปี ตั้งแต่เด็กอยู่ประถม เพื่อหวังที่นั่งในโรงเรียนพวกนี้

อีกประเด็นที่เริ่มเห็นชัดคือ โรงเรียนเอกชนชั้นนำอย่าง อัสสัมชัญ เซนต์โยเซฟคอนเวนต์ มาแตร์เดอีวิทยาลัย ราชินี หรือ สาธิตจุฬา/สาธิตปทุมวัน/สาธิตเกษตร/สาธิต มศว ก็เริ่มแข่งดุดันขึ้นเรื่อย ๆ เพราะพ่อแม่ยุคใหม่ไม่ได้จำกัดตัวเองแค่โรงเรียนรัฐชื่อดังอีกต่อไป และสาธิตจุฬา-สาธิตปทุมวันบางปีรับเด็ก ม.1 ไม่ถึง 200 คนด้วยซ้ำ

สุดท้ายคำถามมันเลยไม่ใช่แค่ว่าอยากเข้าโรงเรียนไหน แต่คือคุณพร้อมแค่ไหนกับเกมที่มีคนแข่งเป็นพัน และมีที่นั่งแค่หลักร้อย และถ้าให้เลือกจริง ๆ ระหว่าง "โรงเรียนในฝัน" ที่ใครเห็นก็ร้องว้าว กับ "โรงเรียนที่เหมาะกับลูก" ที่เขาเรียนแล้วมีความสุขและเติบโตได้จริง คุณจะเลือกแบบไหนมากกว่ากัน?