มีเพียงประเทศเดียวเท่านั้นในโลก ที่มีเมืองหลวงมากถึง 3 เมือง

สาธารณรัฐแอฟริกาใต้ (South Africa)

เป็นประเทศเดียวในโลกในปัจจุบัน ที่มีเมืองหลวงอย่างเป็นทางการถึง 3 แห่ง
ซึ่งสะท้อนโครงสร้างการปกครองและประวัติศาสตร์ทางการเมือง
ที่มีลักษณะเฉพาะแตกต่างจากประเทศอื่น โดยเมืองหลวงทั้งสาม
ทำหน้าที่แยกกันตามอำนาจรัฐ ดังนี้

พริทอเรีย (Pretoria)
ทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงฝ่ายบริหาร เป็นที่ตั้งของทำเนียบประธานาธิบดี
หน่วยงานรัฐบาลกลาง และกระทรวงสำคัญส่วนใหญ่
เมืองนี้จึงเป็นศูนย์กลางการบริหารประเทศในทางปฏิบัติ
และมักถูกมองว่าเป็น “เมืองหลวงหลัก” ในชีวิตประจำวัน

เคปทาวน์ (Cape Town)
เป็นเมืองหลวงฝ่ายนิติบัญญัติ เนื่องจากเป็นที่ตั้งของรัฐสภาแห่งชาติ
ซึ่งทำหน้าที่ออกกฎหมายและกำหนดนโยบายระดับประเทศ เคปทาวน์ยังเป็นเมืองท่าสำคัญ
และศูนย์กลางเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และวัฒนธรรมของประเทศ

บลูมฟอนเทน (Bloemfontein)
ทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงฝ่ายตุลาการ เป็นที่ตั้งของศาลสูงสุดด้านการอุทธรณ์
(Supreme Court of Appeal) แม้ว่าในทางปฏิบัติ ศาลรัฐธรรมนูญของประเทศ
จะตั้งอยู่ที่เมืองโจฮันเนสเบิร์ก แต่บลูมฟอนเทนยังคงได้รับการยอมรับ
ตามประเพณีทางรัฐธรรมนูญว่าเป็นเมืองหลวงฝ่ายตุลาการ

การมีเมืองหลวง 3 แห่งของแอฟริกาใต้ มีที่มาจากการประนีประนอมทางการเมือง
ในปี ค.ศ. 1910 เมื่อมีการก่อตั้งสหภาพแอฟริกาใต้ โดยต้องการกระจายอำนาจ
และรักษาความสมดุลระหว่างภูมิภาคสำคัญต่าง ๆ ส่งผลให้แอฟริกาใต้
กลายเป็นกรณีศึกษาเฉพาะตัวในระบบรัฐชาติสมัยใหม่ และยังคงเป็นประเทศเดียวในโลก
ที่ใช้โครงสร้างเมืองหลวงลักษณะนี้มาจนถึงปัจจุบัน