โครงการสุดล้มเหลวในตำนานของไทย ที่ยังคงถูกจดจำได้จนถึงปัจจุบัน

โครงการโฮปเวลล์ หรือชื่อทางการว่า
โครงการระบบการขนส่งทางรถไฟยกระดับในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล

เป็นโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ของรัฐ ที่เริ่มต้น
ในช่วงปลายทศวรรษ 2530 โดยมีเป้าหมายเพื่อแก้ไขปัญหาการจราจรติดขัด
อย่างรุนแรงในกรุงเทพฯ โครงการนี้ดำเนินการภายใต้สัญญาสัมปทาน
ระหว่างการรถไฟแห่งประเทศไทยกับบริษัท โฮปเวลล์ (ประเทศไทย) จำกัด
ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของกลุ่ม Hopewell Holdings จากฮ่องกง สัญญาลงนาม
ในปี พ.ศ. 2533 กำหนดระยะเวลาก่อสร้างและดำเนินงานรวม 30 ปี
ใช้งบลงทุนประมาณ 80,000 ล้านบาท ถือเป็นหนึ่งในโครงการที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของประเทศในยุคนั้น

แนวคิดของโครงการคือการสร้างทางรถไฟยกระดับซ้อนทับบนแนวทางรถไฟเดิม
พร้อมทางด่วนด้านบน เพื่อเชื่อมโยงการเดินทางจากชานเมืองเข้าสู่ใจกลางกรุงเทพฯ
อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม โครงการต้องเผชิญปัญหาหลายด้าน
ตั้งแต่เริ่มต้น ทั้งความล่าช้าในการเวนคืนที่ดิน การเปลี่ยนแปลงนโยบายภาครัฐ
ปัญหาทางเทคนิค และความไม่ชัดเจนด้านการบริหารจัดการ ส่งผลให้การก่อสร้างดำเนินไปอย่างเชื่องช้า
ภายในระยะเวลากว่า 7 ปี สามารถก่อสร้างได้เพียงเสาตอม่อ
และโครงสร้างบางส่วน คิดเป็นความคืบหน้าไม่ถึง 15% ของโครงการทั้งหมด

ในปี พ.ศ. 2541 รัฐบาลไทยมีมติบอกเลิกสัญญาสัมปทาน
โดยให้เหตุผลว่าบริษัทเอกชนไม่สามารถดำเนินโครงการให้เป็นไปตามเงื่อนไขได้
ส่งผลให้โครงการหยุดชะงักอย่างถาวร ทิ้งไว้เพียงโครงสร้างคอนกรีตจำนวนมาก
ที่ตั้งตระหง่านกลางกรุงเทพฯ จนได้รับสมญาว่า “อนุสรณ์แห่งความล้มเหลว”
หลังจากนั้นเกิดข้อพิพาททางกฎหมายยืดเยื้อยาวนานหลายสิบปี
ระหว่างภาครัฐและเอกชน ทั้งในศาลไทยและกระบวนการอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ

ในที่สุด คดีโฮปเวลล์กลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญของความล้มเหลว
ในการบริหารโครงการขนาดใหญ่ของภาครัฐไทย ทั้งในด้านการวางแผน การกำกับดูแล
และความโปร่งใส แม้ภายหลังบางส่วนของพื้นที่จะถูกนำไปพัฒนาเป็นโครงการรถไฟฟ้า
และโครงสร้างพื้นฐานอื่น แต่โครงการโฮปเวลล์ยังคงถูกกล่าวถึงในฐานะบทเรียนราคาแพงของประเทศ
ที่สะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่จำเป็นต้องอาศัย
การบริหารจัดการที่รอบคอบ มีความต่อเนื่องทางนโยบาย และคำนึงถึงผลประโยชน์สาธารณะเป็นสำคัญ