การเล่นสะบ้า ยังมีใครจำได้กันบ้าง

การเล่นสะบ้าเป็นการละเล่นพื้นบ้านที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาและการกระชับความสัมพันธ์ในชุมชนครับ โดยมีกฎกติกาและรูปแบบการเล่นที่น่าสนใจ ดังนี้
ประเภทของการเล่นสะบ้า
เราสามารถแบ่งการเล่นหลักๆ ออกเป็น     2 รูปแบบ
1. สะบ้าทอย (สะบ้าชุด) เป็นการเล่นเชิงแข่งขัน เน้นความแม่นยำ ผู้เล่นต้องทอยลูกสะบ้าให้ไปถูกลูกสะบ้าที่เป็นเป้าหมาย (เรียกว่าลูกตั้ง) ตามท่าทางที่กำหนดไว้เป็นขั้นตอน
2. สะบ้าบ่อน นิยมเล่นกันมากในชุมชนชาวมอญ เป็นการละเล่นที่เปิดโอกาสให้หนุ่มสาวได้พบปะและเกี้ยวพาราสีกัน โดยฝ่ายชายจะเข้าไปเล่นใน "บ่อน" (ลานเล่น) ของฝ่ายหญิง มีการต่อบทสนทนาและท่าทางที่อ่อนช้อย

อุปกรณ์ที่ใช้
ลูกสะบ้า  เมล็ดจากต้นสะบ้าที่แก่จัดและแข็งแรง

ลานเล่น พื้นดินที่เรียบและแข็งเพื่อให้ลูกสะบ้ากลิ้งหรือพุ่งไปได้อย่างแม่นยำ

ขั้นตอนและท่าในการเล่น (ตัวอย่าง)
การเล่นสะบ้าจะมี "ท่า" ต่างๆ จากง่ายไปยาก ซึ่งผู้เล่นต้องทำตามลำดับ เช่น:
ท่าราบ: ตั้งใจเล็งแล้วทอยลูกออกไปให้โดนเป้า
ท่าดีด: ใช้การใช้นิ้วดีดลูกสะบ้าให้พุ่งไป

ท่าเข่า: วางลูกสะบ้าไว้ที่เข่าแล้วดีดหรือสะบัดให้ไปถูกเป้า

ท่าศอก: วางลูกสะบ้าไว้ที่ศอกแล้วส่งแรงเหวี่ยงออกไป
ท่าตา: วางลูกสะบ้าไว้ที่ตา (หลับตาข้างหนึ่ง) เพื่อเล็งแล้วปล่อยให้ตกลงมาใส่เป้า

 คุณค่าของการเล่นสะบ้า
การฝึกสมาธิ: ต้องใช้สายตาและการกะระยะที่แม่นยำ
ความสามัคคี: มักเล่นเป็นทีม ทำให้เกิดการวางแผนและการช่วยเหลือกัน
การสืบสานวัฒนธรรม: เป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นโดยเฉพาะในงานเทศกาลสงกรานต์

ปัจจุบัน หากต้องการเห็นการเล่นสะบ้าที่ยังคงความดั้งเดิมและคึกคักที่สุด งานสงกรานต์พระประแดงเป็นสถานที่ที่ไม่ควรพลาดเลย เพราะจะมีการจัดบ่อนสะบ้าและการแต่งกายชุดไทยรามัญที่งดงามมาก

ลูกสะบ้า

เป็นเมล็ดที่ได้จาก ต้นสะบ้าซึ่งเป็นไม้เถาวัลย์ขนาดใหญ่ที่มักพบในป่าดิบชื้นครับ เมล็ดของมันมีลักษณะโดดเด่นและถูกนำมาใช้ประโยชน์หลากหลายตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ดังนี้

ลักษณะของลูกสะบ้า
รูปทรง:มีลักษณะกลมแบนคล้ายโดนัทแต่ไม่มีรูตรงกลาง หรือคล้ายขนมเปี๊ยะขนาดเล็ก

ผิวสัมผัส:เปลือกนอกแข็งมาก ผิวเรียบเนียนเป็นมันลื่น ส่วนใหญ่จะมีสีน้ำตาลเข้มหรือสีน้ำตาลแดง
ขนาด: โดยทั่วไปมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 4-6 เซนติเมตร

เกร็ดน่ารู้ในสมัยก่อน เด็กๆ มักจะนำลูกสะบ้ามาขัดกับผ้าขาวม้าหรือหน้าขาแรงๆ จนเกิดความร้อน แล้วเอาไปแตะเพื่อนเพื่อแกล้งกันสนุกๆ เพราะตัวเมล็ดสามารถเก็บความร้อนได้ดี