กับดักเงินกู้นอกระบบ! ปัจจัยอะไรทำให้คนไทยยังคง "กู้เงินนอกระบบ"

เงินกู้นอกระบบคือการกู้ยืมเงินจากบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่ไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย มักไม่มีสัญญาที่เป็นธรรม มีดอกเบี้ยสูงเกินกว่ากฎหมายกำหนด (เกิน 15% ต่อปี) มักจ่ายเท่าไรก็ไม่ตัดเงินต้น ทำให้เป็นหนี้ท่วมตัว และมีวิธีทวงหนี้ที่ผิดกฎหมาย ควรหลีกเลี่ยง และหาทางออกด้วยสินเชื่อที่ถูกต้องตามกฎหมายแทน 

แล้วมีปัจจัยอะไรที่ทำให้คนไทยยังคงเลือกกู้เงินนอกระบบ..

1. กลไกทางจิตวิทยาและสภาวะบีบคั้น
เมื่อเผชิญวิกฤตการเงินที่รอไม่ได้ เช่น ค่าเทอมลูก ค่ารักษาพยาบาล หรือค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน สมองจะเข้าสู่โหมดเอาตัวรอด ทำให้เกิดภาวะ "Vision Tunnel" หรือการมองเห็นที่จำกัด จะคิดเพียงแค่ทำอย่างไรก็ได้ให้ได้เงินมาแก้ปัญหาตรงหน้าก่อน โดยไม่ได้ประเมินความเสี่ยงเรื่องดอกเบี้ยหรือผลกระทบในอนาคต

2. ข้อจำกัดของสถาบันการเงินในระบบ
เกณฑ์การอนุมัติเข้มงวด ธนาคารต้องตรวจสอบรายได้ประจำ มีเอกสารยืนยัน หรือต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ซึ่งกลุ่มผู้มีรายได้น้อย อาชีพอิสระ หรือเกษตรกรอาจเข้าไม่ถึง เช่น ความล่าช้าการอนุมัติในระบบอาจใช้เวลานาน ไม่ทันต่อความต้องการใช้เงินด่วน ทั้งการเข้าถึงเชิงพื้นที่โดยในพื้นที่ห่างไกลหรือชนบท การเดินทางไปธนาคารอาจมีค่าใช้จ่ายและเสียเวลาทำมา

3. ความสะดวกและกติกาน้อย
การกู้เงินนอกระบบมักทำกับคนที่คุ้นเคยในชุมชน ไม่ต้องใช้เอกสารยุ่งยาก บางครั้งใช้เพียงบัตรประชาชนใบเดียว และตกลงกันด้วยวาจาได้ทันที ทำให้ผู้กู้รู้สึกว่าเข้าถึงได้ง่ายกว่า

4. ขาดความรู้และวินัยทางการเงิน
ชาวบ้านไม่มีเงินสำรอง การไม่ได้ทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย หรือไม่มีเงินออมฉุกเฉิน ทำให้เมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝันจึงต้องกู้ทันที

ชัดเจนเลยคือคนส่วนใหญ่เข้าใจผิดเรื่องดอกเบี้ยมหาโหด หลายคนคำนวณดอกเบี้ยไม่เป็น เช่น คิดว่าการจ่ายคืนวันละเล็กน้อยไม่เป็นไร แต่เมื่อคำนวณจริงอาจสูงถึง 365% ต่อปี ซึ่งแพงกว่าในระบบหลายเท่าตัว

5. วังวนหนี้ 
เมื่อติดอยู่ในวงจรหนี้นอกระบบที่ดอกเบี้ยทบต้นทบดอกจนจ่ายไม่ไหว หลายคนเลือกที่จะ "กู้ที่ใหม่ไปโปะที่เก่า" ทำให้หนี้สินพอกพูนจนไม่สามารถออกจากวัฏจักรนี้ได้

ทั้งหมดนี้จะทำให้คนไทย คนจนๆ ต้องพบเจอกับ สัญญาไม่เป็นธรรม หรือไม่ทำสัญญา, สัญญาไม่ชัดเจน, ยึดบัตรประชาชน หรือต้องใช้ทรัพย์สินค้ำประกัน เจอพับการทวงหนี้ที่ผิดกฎหมาย ทั้งข่มขู่ คุกคาม ทำร้ายร่างกาย หรือประจานให้เกิดความอับอาย เสี่ยงภัยสูงมาก กับเป็นธุรกิจเถื่อน รวมถึงแอปฯ กู้เงินเถื่อน

เงินกู้นอกระบบเป็นภัยทางเงินที่เสี่ยงอันตรายสูงสุด การกู้ยืมเงินควรทำผ่านสถาบันการเงินที่น่าเชื่อถือหรือแอปพลิเคชันที่ได้รับใบอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยเท่านั้น