3 สีของเปลวไฟบนเตาแก๊ส สัญญาณเตือนความปลอดภัยและประสิทธิภาพ

สีของเปลวไฟเตาแก๊สบ่งบอกประสิทธิภาพการเผาไหม้และความปลอดภัย โดยสีน้ำเงิน/ฟ้าครามร้อนที่สุด  แสดงถึงการเผาไหม้สมบูรณ์และประหยัดแก๊ส ส่วนสีเหลืองหรือแดงเป็นสัญญาณอันตรายเผาไหม้ไม่สมบูรณ์ ทำให้ก้นหม้อดำและเกิดก๊าซพิษ ควรทำความสะอาดหัวเตาเมื่อไฟผิดปกติ

มาสังเกตุสีของเปลวไฟบนเตาแก๊สยังเป็นเครื่องบ่งชี้ที่สำคัญถึงความปลอดภัยและประสิทธิภาพของเชื้อเพลิง 3 สีที่ต้องเฝ้าระวัง และบ่งบอกถึงแค่ความสมบูรณ์ของการเผาไหม้เท่านั้น แต่ยังสัมพันธ์โดยตรงกับ อุณหภูมิ อีกด้วย โดยปกติแล้วในทางฟิสิกส์ ยิ่งเปลวไฟมีพลังงานสูงและเผาไหม้ได้สะอาด อุณหภูมิก็จะยิ่งสูงขึ้นตามลำดับ คือ..

1. เปลวไฟสีฟ้า/น้ำเงิน (Blue Flame)
มีอุณหภูมิประมาณ 1,400°C  ถึง 1,650°C  (หรือสูงกว่านั้นขึ้นอยู่กับชนิดแก๊ส)นี่คือสีของเปลวไฟที่ ร้อนที่สุดสำหรับเตาแก๊สหุงต้มทั่วไป สีฟ้าบ่งบอกว่าก๊าซผสมกับออกซิเจนได้อย่างสมบูรณ์ พลังงานเคมีถูกเปลี่ยนเป็นความร้อนได้เต็มประสิทธิภาพที่สุด

หมายถึงไฟที่กำลังใช้นั้น ปลอดภัยที่สุด เป็นเปลวไฟที่มีการเผาไหม้ที่สมบูรณ์ ไม่ว่าจะเพิ่มหรือลดไฟลงเปลวไฟก็ควรเป็นสีฟ้าเหมือนเดิม ซึ่งเปลวไฟสีฟ้านั้นแสดงถึงประสิทธิภาพการเผาไหม้สูง และการเผาไหม้ที่สมบูรณ์

2. เปลวไฟสีส้ม (Orange Flame)
อุณหภูมิประมาณ 1,100°C ถึง 1,200°C เป็นอุณหภูมิมาตรฐานที่เราเห็นได้บ่อยในกองไฟทั่วไป หรือเตาแก๊สที่มีฝุ่นละอองเข้าไปผสม สีส้มเกิดจากการที่อนุภาคของคาร์บอน (เขม่า) ร้อนจนเปล่งแสงออกมา

เปลวไฟสีส้มมักเกิดจาก ฝุ่นละอองหรือความชื้น ที่อยู่ในอากาศหรือติดอยู่บริเวณหัวเตา เมื่อฝุ่นเหล่านี้ถูกเผาไหม้จะทำให้เห็นเป็นสีส้มวาบขึ้นมา

สาเหตุนั้นเกิดจากฝุ่นในอากาศ, ความชื้นจากอาหารที่หกใส่, หรือสนิมเล็กน้อยบนหัวเตา

โดยปกติแล้วไม่ได้อันตรายร้ายแรง และมักจะหายไปเองเมื่อฝุ่นเหล่านั้นถูกเผาไหม้จนหมด แต่หากสีส้มเข้มและสว่างตลอดเวลา อาจต้องเช็กความสะอาดของหัวเตา

3. เปลวไฟสีเหลือง (Yellow Flame)
อุณหภูมิประมาณ 1,300°C ถึง 1,500°C สำหรับเตาแก๊สบ้าน สีนี้ถือว่าเริ่มร้อนขึ้นแต่การเผาไหม และนี่คือ "สัญญาณเตือนอันตราย" ที่ชัดเจนที่สุด เพราะบ่งบอกถึง การเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์ 

สาเหตุนั้นเกิดจากอัตราส่วนผสมระหว่าง "อากาศ" และ "แก๊ส" ไม่สมดุล (อากาศน้อยเกินไป) หัวปรับแรงดันแก๊สทำงานผิดปกติ รวมทั้งมีสิ่งอุดตันในรูระบายอากาศหรือนมหนู

ผลกระทบคือจะมีเขม่าดำ จะมีเขม่าติดก้นหมูหรือภาชนะ ทำความสะอาดยาก เกิดก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) โดยการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์จะสร้างก๊าซพิษที่ไม่มีสีไม่มีกลิ่น ซึ่งอันตรายต่อระบบทางเดินหายใจหากสูดดมในพื้นที่ปิด ทำใฟ้เปลืองแก๊ส ความร้อนต่ำกว่าเปลวไฟสีฟ้า ทำให้ต้องใช้แก๊สมากขึ้นเพื่อให้ความร้อนเท่าเดิม

4. เปลวไฟสีแดง (Red Flame)
อุณหภูมิประมาณ 500°C  ถึง 1,000°C  เป็นเปลวไฟที่มีอุณหภูมิต่ำที่สุดที่ตามนุษย์มองเห็นได้ มักพบในการเผาไหม้ของไม้หรือถ่านในช่วงเริ่มต้น หรือเปลวไฟจากเทียนในส่วนที่อยู่นอกสุด

เปลวไฟสีแดงถือเป็นสัญญาณเตือนที่ค่อนข้างรุนแรงกว่าสีส้มหรือสีเหลือง สีแดงบ่งบอกว่าปริมาณออกซิเจนที่เข้าไปผสมกับแก๊สนั้น น้อยมาก จนทำให้เกิดเขม่าควันขนาดใหญ่ พลังงานความร้อนที่ได้จะต่ำมากเมื่อเทียบกับปริมาณแก๊สที่จ่ายออกไป

นี่คือจุดที่ต้องระวังที่สุด เพราะการเผาไหม้สีแดงมักมาพร้อมกับการปล่อยก๊าซ คาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) ในปริมาณสูง

วิธีแก้ไขเบื้องต้นเมื่อเจอไฟสีเหลือง/แดง
หากคุณพบว่าเปลวไฟเป็นสีเหลืองค้างอยู่ตลอด ให้ลองตรวจสอบ "จานปรับอากาศ" ที่อยู่ใต้หัวเตาแก๊ส...

-มองหาแผ่นเหล็กวงกลมที่มีช่องเปิด-ปิดได้บริเวณโคนท่อหัวเตา

-ลองขยับปรับให้ช่องอากาศเปิดกว้างขึ้นเล็กน้อยเพื่อให้ลมเข้าไปผสมกับแก๊สได้มากขึ้น

-สังเกตจนเปลวไฟกลับมาเป็น สีฟ้า สม่ำเสมอ

ถ้าไฟสีฟ้าคือ "ปลอดภัย" และไฟสีเหลืองคือ "เตือน" ไฟสีแดงก็คือ "อันตราย/ควรหยุดใช้" เพื่อตรวจสอบระบบ

หากปรับอากาศแล้วไฟยังเป็นสีเหลือง หรือมีกลิ่นแก๊สเหม็นผิดปกติ ควรปิดวาล์วถังแก๊สและเรียกช่างผู้เชี่ยวชาญมาตรวจสอบทันที