"ตีนตุ๊กแก" เริ่มต้นจากความหงุดหงิดของน้องหมาสู่นวัตกรรมข้ามจักรวาล

        เสียง "แควก" ของแผ่นตีนตุ๊กแกหรือ Velcro เป็นเสียงที่เราคุ้นเคยมาตั้งแต่เด็ก ทั้งบนรองเท้านักเรียน กระเป๋าสตางค์ หรือสายรัดสิ่งของต่างๆ ดูเหมือนจะเป็นเพียงอุปกรณ์ธรรมดาในชีวิตประจำวัน แต่ใครจะเชื่อว่าจุดเริ่มต้นของมันมาจากความรำคาญใจของวิศวกรคนหนึ่งขณะเดินป่ากับสุนัขคู่ใจ และนวัตกรรมชิ้นเล็กๆ นี้เองที่เดินทางไปไกลถึงอวกาศและช่วยชีวิตมนุษย์ในห้องผ่าตัดมาแล้ว

จุดกำเนิดจาก "ดอกหญ้าเจ้าชู้" และความสงสัยของวิศวกร

        ย้อนกลับไปในปี ค.ศ. 1941 จอร์จ เดอ เมสทรัล (George de Mestral) วิศวกรชาวสวิตเซอร์แลนด์ เกิดความหงุดหงิดหลังจากพาสุนัขไปเดินป่าแล้วพบว่าขนของสุนัขและกางเกงของเขาเต็มไปด้วยดอกหญ้าเจ้าชู้ (Burdock) ที่ติดหนึบดึงออกยาก แทนที่จะทิ้งไปเฉยๆ เขากลับนำดอกหญ้านั้นไปส่องใต้กล้องจุลทัศน์จนพบความลับว่า ปลายหนามของดอกหญ้าโค้งงอเป็น "ตะขอจิ๋ว" จำนวนมากที่คอยเกี่ยวติดกับเส้นใยผ้าและขนสัตว์ได้อย่างพอดิบพอดี

กว่าจะเป็น Velcro: การรอคอยยาวนานถึง 14 ปี
        จอร์จพยายามเลียนแบบกลไกธรรมชาติเพื่อสร้างวัสดุยึดติดชนิดใหม่ เขาใช้เวลาวิจัยและพัฒนานานถึง 14 ปี โดยเริ่มต้นจากการใช้ผ้าฝ้ายแต่ไม่ประสบความสำเร็จ จนกระทั่งมาพบกับ "ไนลอน" วัสดุสังเคราะห์ที่เหนียวทนทาน และค้นพบเทคนิคการใช้แสงอินฟราเรดช่วยคงรูปตะขอให้แข็งแรง เขาจึงนำคำภาษาฝรั่งเศสอย่าง Velour (กำมะหยี่) และ Crochet (ตะขอ) มารวมกันเป็นชื่อแบรนด์ระดับโลกอย่าง Velcro ในปี 1955

นวัตกรรมกู้ชีพและอุปกรณ์คู่ใจนักบินอวกาศ
        ตีนตุ๊กแกไม่ได้หยุดอยู่แค่ของใช้ในบ้าน แต่มันกลายเป็นอุปกรณ์สำคัญของ NASA ในยุคบุกเบิกอวกาศเพื่อใช้ยึดสิ่งของไม่ให้ลอยเคว้งคว้างในสภาวะไร้น้ำหนัก ตั้งแต่อุปกรณ์วิทยาศาสตร์ไปจนถึงที่เกาจมูกในหน้ากากนักบินอวกาศ

        ที่พุ่งทะยานไปไกลกว่านั้นคือวงการแพทย์ ในปี 1982 นวัตกรรมนี้ถูกนำไปใช้เป็นชิ้นส่วนสำคัญในการยึดต่อลิ้นหัวใจเทียม "Jarvik-7" ซึ่งเป็นการปลูกถ่ายหัวใจเทียมดวงแรกของโลกที่ประสบความสำเร็จ ช่วยต่อลมหายใจให้กับมนุษย์ได้อย่างไม่น่าเชื่อ

       
        เรื่องราวของตีนตุ๊กแกเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของศาสตร์ Biomimicry หรือการเลียนแบบธรรมชาติเพื่อแก้ปัญหาของมนุษย์ ธรรมชาติคือห้องแล็บที่ใหญ่ที่สุดซึ่งผ่านการลองผิดลองถูกมานับล้านปี การสังเกตสิ่งรอบตัวแม้เพียงเรื่องเล็กน้อยที่น่ารำคาญ อาจเป็นจุดเริ่มต้นของนวัตกรรมที่ยิ่งใหญ่ได้เสมอ หากเราไม่มองข้ามและตั้งคำถามว่า "ทำไม" เหมือนที่จอร์จเคยทำ