ก่อนจับ “ใบดำ-ใบแดง”หนุ่มไทยนิยมไป “มู” ที่ไหนบ้าง

ทุกปีในช่วงต้นเดือนเมษายน เมื่อหมายเรียกตรวจเลือกทหารเดินทางถึงมือชายไทยที่มีอายุครบเกณฑ์ บรรยากาศทั่วประเทศก็เริ่มคึกคักขึ้นในแบบที่หาไม่ได้จากเทศกาลไหน บางคนนอนไม่หลับหลายคืน บางคนลุ้นจนท้องไส้ปั่นป่วน แต่สิ่งที่เกิดขึ้นก่อนวันจับใบดำใบแดงเสมอ คือการออกเดินทางไปหาที่พึ่งทางใจ ไม่ว่าจะเป็นวัด ศาล หรือสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ขึ้นชื่อลือเลื่องในเรื่องการช่วยให้รอดพ้นจากการเป็นทหาร การมูก่อนเกณฑ์ทหารจึงกลายเป็นธรรมเนียมอย่างไม่เป็นทางการที่ส่งต่อกันมาหลายชั่วคน ลองมาดูกันว่าสถานที่ยอดนิยม 10 แห่งที่หนุ่มไทยนิยมเดินทางไปก่อนวันลุ้นชะตากรรมนั้นมีที่ไหนบ้าง และแต่ละแห่งมีเสน่ห์และความเชื่ออะไรที่ทำให้คนยังคงหลั่งไหลไปไม่หยุด

 

อันดับ 1 — ศาลย่านาค วัดมหาบุศย์ กรุงเทพฯ**

 

ชื่อของย่านาค วัดมหาบุศย์คืออันดับต้นๆ ที่ผู้คนนึกถึงเมื่อต้องการขอพรเรื่องไม่ให้ติดทหาร นอกจากความศักดิ์สิทธิ์แล้ว ยังเกี่ยวเนื่องกับความเชื่อจากประวัติชีวิตของย่านาคที่เคยต้องพลัดพรากกับสามีเพราะเรื่องเกณฑ์ทหารมาก่อน จึงมีความเชื่อกันว่าหากมาขอพรที่นี่ ย่านาคจะช่วยเหลือให้ไม่ติดทหาร

 

วัดมหาบุศย์ตั้งอยู่ย่านพระโขนง ซึ่งเป็นย่านที่ผูกพันกับตำนานแม่นาคมาแต่ไหนแต่ไร ความโด่งดังของศาลย่านาคในเรื่องนี้โดยเฉพาะจึงไม่ใช่เรื่องบังเอิญ เพราะเรื่องราวของย่านาคเชื่อมโยงกับการพลัดพรากของสามีภรรยาเพราะเกณฑ์ทหารมาตั้งแต่สมัยโบราณ การไปบนที่นี่จึงมีความหมายและแรงศรัทธาพิเศษที่แตกต่างจากที่อื่น ขั้นตอนการบนนั้นใช้ธูป 2 ดอก พวงมาลัย 1 พวง ดอกไม้ 1 กำ จากนั้นกล่าวเรียกย่านาคและลูกย่านาค บอกชื่อ-นามสกุล และระบุเหตุผลที่ไม่อยากเป็นทหาร พร้อมสัญญาว่าจะนำชุดไทยมาถวายเป็นการแก้บนหากสมหวัง ในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายนของทุกปี บริเวณศาลแห่งนี้จะแน่นขนัดไปด้วยหนุ่มๆ ที่มาพร้อมแม่ พ่อ แฟน หรือเพื่อนฝูง ต่อคิวรอไหว้กันยาวเหยียด บางคนขับรถมาตั้งแต่ต่างจังหวัดเพียงเพื่อมาบนที่นี่โดยเฉพาะ

 

อันดับ 2 — วัดหลวงพ่อขาว จ.อ่างทอง**

 

วัดแห่งนี้ตั้งอยู่ที่ตำบลหลักแก้ว อำเภอวิเศษชัยชาญ มีหลวงพ่อขาว พระพุทธรูปปูนปั้นสีขาวปางมารวิชัยที่เป็นศูนย์รวมจิตใจ สถานที่แห่งนี้โด่งดังไปทั่วประเทศจากพิธีกรรมการแก้บนที่แปลกตา ชายไทยในวัยเกณฑ์ทหารต่างเดินทางมาบนบานกับหลวงพ่อขาวกันอย่างคึกคัก โดยขอให้จับได้ใบดำ เมื่อสมดังใจปรารถนาก็จะเดินทางกลับมาแก้บนด้วยการวิ่งแก้ผ้า เคาะปี๊บรอบหลวงพ่อขาวตามจำนวนรอบที่ทำการบนบานไว้ หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า "แก้บนงิ้วแก้ผ้า" พร้อมด้วยสุรา บุหรี่ และพวงมาลัย

 

ความพิเศษของวัดหลวงพ่อขาวอยู่ที่วิธีแก้บนซึ่งไม่เหมือนที่ไหนในประเทศ การเปลื้องผ้าวิ่งรอบหลวงพ่อขาวกลายเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่ปรากฏในข่าวทุกปี หนุ่มวัยรุ่นอ่างทองเปลื้องผ้าวิ่งแก้บนหลวงพ่อขาวสมหวังจับได้ใบดำ รอดเกณฑ์ทหาร ภาพเหล่านี้ถูกแชร์ซ้ำกันในโลกออนไลน์จนกลายเป็นไวรัลเกือบทุกปี ซึ่งยิ่งทำให้ชื่อเสียงของที่นี่กระจายออกไปในวงกว้างมากยิ่งขึ้น บางคนบอกว่าขอดวงที่นี่แล้วจับได้ใบดำ พอถึงเวลาก็ต้องมาปฏิบัติตามคำสัญญาไม่ว่าจะอายมากเพียงใด เพราะเชื่อว่าผิดคำสัญญาไม่ได้เด็ดขาด

 

อันดับ 3 — วัดโพธิ์เก้าต้น จ.สิงห์บุรี**

 

ถ้าจะพูดถึงวัดโพธิ์เก้าต้น บางคนอาจไม่รู้จัก แต่ถ้าบอกว่าพระอาจารย์ธรรมโชติแห่งบ้านบางระจัน อันนี้ทุกคนรู้จักแน่นอน เพราะเรียนวิชาประวัติศาสตร์มาตั้งแต่เด็ก วัดแห่งนี้เป็นวัดสำคัญที่ภายในมีวิหารพระอาจารย์ธรรมโชติ ซึ่งเป็นที่เคารพสักการะของชาวสิงห์บุรีโดยทั่วไป ท่านเป็นมิ่งขวัญและพลังใจแก่วีระชนชาวบ้านบางระจันที่ทำให้สามารถเข้าต่อสู้ป้องกันข้าศึกและได้รับชัยชนะถึง 7 ครั้ง

 

ความศักดิ์สิทธิ์ของวัดโพธิ์เก้าต้นจึงไม่ได้มาจากเรื่องเล่าเกินจริง แต่มีรากฐานจากประวัติศาสตร์ที่บันทึกไว้อย่างชัดเจน นักรบบ้านบางระจันสู้รบปกป้องแผ่นดินด้วยความกล้าหาญ และพระอาจารย์ธรรมโชติเป็นผู้ให้กำลังใจพวกท่านมาตลอด วิธีบนไม่ให้ติดทหารที่นี่เน้นเรื่องความเมตตามหานิยมและความแคล้วคลาดจากสิ่งที่ไม่ปรารถนา ส่วนการแก้บนคือสิ่งที่ขาดไม่ได้ นั่นคือการหาบน้ำแก้บน โดยการตักน้ำเติมลงในสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ตามจำนวนที่ได้บอกกล่าวไว้ สระน้ำศักดิ์สิทธิ์แห่งวัดโพธิ์เก้าต้นนี้ ชาวจังหวัดสิงห์บุรีรวมถึงประชาชนจากทั่วสารทิศมีความศรัทธา หากใครได้มาสัมผัสที่วัดแห่งนี้จะเห็นภาพผู้คนต่างก็หาบน้ำมาเติมในสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ ภาพคนหาบน้ำสองหม้อเดินเข้าวัดกลายเป็นภาพที่คุ้นตาของคนที่มาที่นี่ทุกปี

 

อันดับ 4 — วัดโสธรวรารามวรวิหาร จ.ฉะเชิงเทรา**

 

หลวงพ่อโสธรขึ้นชื่อเรื่องการขอพรให้สมปรารถนาทุกประการ รวมถึงเรื่องเกณฑ์ทหารด้วย เชื่อกันว่าท่านมีความเมตตาสูง มักขอให้รอดจากสิ่งที่กังวล สิ่งที่นิยมใช้บนคือไข่ต้ม ซึ่งมักเป็นเลขคี่ เช่น 99 ฟอง หรือตามกำลังศรัทธา

 

หลวงพ่อโสธรเป็นหนึ่งในพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดในภาคกลาง ผู้คนมาขอพรกันทุกเรื่องตลอดทั้งปี แต่ในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน กลุ่มที่หนาแน่นที่สุดคือหนุ่มๆ วัยเกณฑ์ทหารที่มากับครอบครัว บางบ้านขอพรกันทั้งลูกชายและแม่ เพราะแม่เป็นห่วงมากกว่าลูกเสียอีก การบนด้วยไข่ต้มจำนวนเลขคี่เป็นวัฒนธรรมเฉพาะของวัดนี้ที่สืบทอดกันมายาวนาน

 

อันดับ 5 — ศาลเจ้าพ่อเซียนแปะโค้ว (หัวตะเข้) กรุงเทพฯ**

 

เซียนแปะโค้วแห่งวัดกวางอิมโฮ่วเจ็งในย่านหัวตะเข้ เป็นอีกหนึ่งชื่อที่หนุ่มไทยรู้จักดีในช่วงเดือนเกณฑ์ทหาร ถึงคราวเกณฑ์ทหารทีไร หลายคนมักไปไหว้ขอพรและบนบานเรื่องทหารกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพื่อไม่ให้ติดทหาร ให้จับได้ใบดำ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลว่าไม่อยากเป็นทหาร หรือภาระความจำเป็นในชีวิตก็ตาม เซียนแปะโค้วเป็นเทพเจ้าจีนที่มีชื่อเสียงในเรื่องการดลบันดาลโชคลาภและช่วยให้ผ่านพ้นอุปสรรค ความเชื่อในศาสนาจีนที่ว่าท่านช่วยเรื่องโชคชะตาและเส้นทางชีวิตทำให้หนุ่มหลายคนเลือกมาที่นี่ โดยเฉพาะคนที่มีเชื้อสายจีนหรือเติบโตมากับความเชื่อแบบจีน

 

อันดับ 6 — ศาลกรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ (เสด็จเตี่ย)**

 

ในฐานะองค์บิดาของกองทัพเรือไทย ชายไทยหลายคนจึงเลือกไปฝากตัวกับท่าน การไปขอพรกับผู้เป็นใหญ่ในสายทหาร เชื่อว่าจะได้รับความคุ้มครองและเมตตาให้สมหวัง สิ่งที่นิยมใช้บนคือประทัด กุหลาบแดง หรือการถวายเหล้าบุหรี่

 

เสด็จเตี่ยเป็นที่เคารพนับถือสูงสุดของคนไทย โดยเฉพาะผู้ที่เกี่ยวข้องกับกองทัพเรือและผู้คนในพื้นที่ชายฝั่ง ศาลที่ดังที่สุดอยู่บริเวณจังหวัดชุมพรซึ่งเป็นบ้านเกิดของพระองค์ท่าน แต่ยังมีศาลเล็กๆ กระจายอยู่ทั่วประเทศ ความพิเศษของการขอพรที่นี่คือการที่คนไทยส่วนใหญ่รู้สึกว่าท่านเป็นเทพที่เข้าใจเรื่องทหาร มีบารมีในสายทหาร และจะช่วยปกป้องลูกหลานให้ผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากไปได้

 

อันดับ 7 — อนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช**

 

พระมหากษัตริย์นักรบผู้กอบกู้เอกราช ความเด็ดขาดและบารมีของท่านเป็นที่พึ่งทางใจชั้นเลิศ ขอพรเพื่อให้มีชัยชนะเหนืออุปสรรคและรอดพ้นจากพันธนาการที่ติดขัด สิ่งที่นิยมใช้บนคือดาบไทย ม้าจำลอง หรือไก่ชน

 

อนุสาวรีย์พระเจ้าตากสินที่วงเวียนใหญ่ กรุงเทพฯ คือแลนด์มาร์กของคนฝั่งธนบุรีที่เคารพบูชากันมาช้านาน แต่สำหรับเรื่องทหาร คนมักเดินทางไปหลายแห่งที่มีอนุสาวรีย์และศาลของพระองค์ ตั้งแต่จังหวัดตากซึ่งเป็นถิ่นกำเนิด ไปจนถึงจันทบุรีซึ่งเป็นสมรภูมิรบสำคัญ ความเชื่อว่าพระเจ้าตากสินทรงเป็นสัญลักษณ์ของการหลุดพ้นจากการถูกควบคุมทำให้เรื่องเกณฑ์ทหารโยงใยกับบารมีของพระองค์ได้อย่างแนบเนียนในจินตนาการของผู้ศรัทธา

 

อันดับ 8 — อนุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช**

 

นักรบผู้ยิ่งใหญ่แห่งประวัติศาสตร์ไทย สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของท่านมีอยู่หลายจังหวัดทั่วประเทศ ท่านทรงเป็นสัญลักษณ์ของการหลุดพ้นจากความเป็นไท และความเข้มแข็ง สิ่งที่นิยมใช้บนคือไก่ชนจำลอง ช้างจำลอง หรือการถวายน้ำแดง

 

ศาลสมเด็จพระนเรศวรที่ดังที่สุดสำหรับเรื่องนี้มักจะอยู่ที่สุพรรณบุรีและพระนครศรีอยุธยา แต่ที่ได้รับความนิยมมากเป็นพิเศษคือศาลในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง เพราะเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์สงครามยุทธหัตถีที่คนไทยรู้จักดี การบนด้วยไก่ชนจำลองมีที่มาจากตำนานที่พระนเรศวรทรงชนไก่ก่อนออกรบ ความเชื่อนี้สืบทอดมายาวนานและยังคงแข็งแกร่งในหมู่คนรุ่นใหม่

 

อันดับ 9 — อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี (ย่าโม) จ.นครราชสีมา**

 

แลนด์มาร์กสำคัญของชาวอีสานและคนทั่วประเทศที่มีความศรัทธาต่อความกล้าหาญของย่าโม เชื่อว่าย่าโมมีเมตตาต่อลูกหลาน ใครไปขอมักจะสมหวัง โดยเฉพาะเรื่องที่ต้องใช้ความกล้า สิ่งที่นิยมใช้บนคือเพลงโคราช อาหารพื้นเมือง หรือดาบ

 

ย่าโมเป็นวีรสตรีที่คนไทยทั่วประเทศให้ความเคารพ และในบรรดาหนุ่มๆ ที่มาจากภาคอีสานหรืออยู่ในจังหวัดนครราชสีมา ย่าโมคืออันดับแรกที่นึกถึงเสมอ บรรยากาศรอบอนุสาวรีย์ในช่วงเมษายนจะคึกคักเป็นพิเศษ มีกลุ่มวัยรุ่นมาไหว้บนกันอย่างต่อเนื่อง บางกลุ่มมากันทั้งแก๊งเพื่อนที่ต้องเข้าเกณฑ์พร้อมกัน พากันมาขอพรแบบมาพร้อมกันก็ไปพร้อมกัน

 

อันดับ 10 — วัดโสธรและอนุสรณ์สถานพระเจ้าตากสิน (สำหรับคนอยากเป็นทหาร)**

 

สำหรับสองอันดับสุดท้ายนี้ต้องพูดถึงอีกกลุ่มที่มักถูกลืม นั่นคือหนุ่มที่ "อยากจับได้ใบแดง" หรืออยากเป็นทหาร ซึ่งมีจำนวนไม่น้อย โดยเฉพาะในช่วงที่เศรษฐกิจฝืดเคืองและอาชีพทหารมั่นคงกว่างานอื่น สำหรับชายไทยที่อยากเป็นทหาร มี 3 สถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับขอพรให้สมหวัง ได้แก่ วัดโสธรวรารามวรวิหาร อนุสรณ์สถานพระเจ้าตากสิน และอนุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช

 

สิ่งที่น่าสนใจที่สุดในปรากฏการณ์มูก่อนเกณฑ์ทหารนี้ไม่ใช่แค่รายชื่อสถานที่ แต่คือความรู้สึกที่อยู่เบื้องหลังของคนที่เดินทางไป คนส่วนใหญ่รู้ดีว่าผลของการจับสลากเป็นเรื่องของโอกาสล้วนๆ แต่การมีที่พึ่งทางใจก่อนวันสำคัญช่วยให้ใจเย็นลง ลุ้นได้อย่างสบายใจมากขึ้น และถ้าจับได้ใบดำก็มีเรื่องเล่าให้ยกความดีให้สิ่งที่ตั้งจิตอธิษฐาน การใช้ความเชื่อควบคู่ไปกับความถูกต้องตามกฎหมาย จะช่วยให้ผ่านพ้นช่วงเวลานี้ไปได้อย่างราบรื่นที่สุด ซึ่งก็เป็นสรุปที่ตรงไปตรงมาและเป็นกลางดีที่สุดแล้วสำหรับเรื่องนี้

 

ไม่ว่าจะเชื่อหรือไม่เชื่อ การมูก่อนเกณฑ์ทหารก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมไทยที่ฝังรากลึกและส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น ทั้งขำ ทั้งตื่นเต้น ทั้งซาบซึ้ง บางคนตามรอยพ่อที่เคยมาบนที่เดิมสมัยยังหนุ่ม บางคนมาครั้งแรกตามคำแนะนำของเพื่อน ทุกคนต่างมาพร้อมความหวังในใจ