ทึ่งทั่วไทย : 'พระพิฆเนศปางชนะมาร' อายุกว่า 400 ปี ณ ปราสาทนครหลวง

        ท่ามกลางบรรยากาศของโบราณสถานอันทรงเสน่ห์ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา “องค์พระพิฆเนศ ณ ปราสาทนครหลวง” คือหนึ่งในจุดหมายสำคัญที่ทั้งสายมู นักท่องเที่ยว และผู้หลงใหลงานพุทธศิลป์ไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวง เพราะความพิเศษขององค์ท่านไม่ได้มีเพียงความศักดิ์สิทธิ์ที่ผู้คนเล่าขาน หากยังเปี่ยมด้วยคุณค่าทางศิลปกรรมและประวัติศาสตร์ที่หาได้ยากยิ่งในประเทศไทย

        องค์พระพิฆเนศแห่งนี้เชื่อกันว่าเป็นงานศิลปะในสมัยอยุธยาตอนปลาย มีอายุราว 300–400 ปี สร้างขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกับรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ผู้ทรงโปรดให้สร้างปราสาทนครหลวงขึ้นเป็นพระราชวังสำหรับประทับแรม ความเก่าแก่ขององค์ท่านจึงยิ่งเพิ่มความขลัง และทำให้ผู้ที่ได้มาเห็นต่างรู้สึกเหมือนได้สัมผัสกับร่องรอยของศรัทธาที่สืบทอดข้ามกาลเวลามาหลายศตวรรษ

        อีกหนึ่งความโดดเด่นคือวัสดุที่ใช้สร้าง ซึ่งเป็น หินทราย อันเป็นวัสดุยอดนิยมของงานช่างในยุคนั้น ผิวสัมผัสของหินให้ความรู้สึกหนักแน่น สงบ และเปี่ยมด้วยพลังแบบโบราณ เมื่อประกอบกับรูปแบบการแกะสลักที่ยังคงเอกลักษณ์ของศิลปะเก่าไว้อย่างชัดเจน จึงทำให้องค์พระพิฆเนศองค์นี้มีเสน่ห์ต่างจากเทวรูปที่พบเห็นทั่วไปอย่างชัดเจน

        สิ่งที่ทำให้พระพิฆเนศแห่งปราสาทนครหลวงได้รับความสนใจเป็นพิเศษ คือพระองค์มิได้อยู่ในปางเสวยสุขหรือปางประทานพรแบบที่หลายคนคุ้นตา หากแต่เป็นลักษณะที่เชื่อมโยงกับคติแห่งพลังอำนาจและการปราบอุปสรรค โดยเฉพาะการประทับนั่งบน บัลลังก์กะโหลก ซึ่งถือเป็นรูปแบบที่พบเห็นได้ยากมากในไทย ฐานที่รายล้อมด้วยกะโหลกมนุษย์นั้น ตามคติความเชื่อดั้งเดิมที่ได้รับอิทธิพลจากแนวคิดตันตระและศิลปะขอมบางส่วน สื่อถึงการอยู่เหนือความตาย การอยู่เหนือกิเลส และการทำลายอุปสรรคทั้งปวงให้หมดสิ้นไป

        ลักษณะดังกล่าวยังสอดรับกับความเชื่อที่ว่าองค์ท่านอยู่ใน ปางชนะมาร ซึ่งเป็นปางที่เปี่ยมด้วยอานุภาพสูงในการสยบสิ่งชั่วร้าย ขจัดสิ่งติดขัด และเปิดทางสู่ความสำเร็จ ผู้ที่มากราบไหว้จึงมักตั้งใจมาขอพรในเรื่องการงาน ธุรกิจ การเริ่มต้นใหม่ หรือเรื่องที่กำลังเผชิญอุปสรรคหนักในชีวิต เพราะเชื่อว่าพระพิฆเนศในปางนี้ทรงมีพลังในการปัดเป่าสิ่งไม่ดี และประทานชัยชนะให้แก่ผู้ศรัทธาอย่างเข้มขลังเป็นพิเศษ

        นอกจากความงดงามทางศิลปะและความศักดิ์สิทธิ์แล้ว ที่นี่ยังมีเสน่ห์จากธรรมเนียมการขอพรที่เล่าต่อกันมาอย่างน่าสนใจ ผู้ศรัทธาจำนวนมากนิยมเตรียมธนบัตรมา 2 ใบ จะเป็นใบละมูลค่าเท่าใดก็ได้ แล้วนำไปประกอบพิธีตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่หรือวางไว้ที่พระหัตถ์ขององค์ท่าน จากนั้นจึงอธิษฐานบอกชื่อ นามสกุล และเรื่องที่ต้องการขอให้ท่านช่วยเหลือ โดยนิยมอย่างมากในเรื่องการงานที่ติดขัด การค้าขาย หรือความสำเร็จในธุรกิจ

        เมื่ออธิษฐานเสร็จแล้ว จะนำธนบัตรกลับมา 1 ใบ เพื่อเก็บไว้ในกระเป๋าสตางค์เป็น “เงินขวัญถุง” ซึ่งเชื่อกันว่าจะช่วยเสริมโชคลาภ ดึงดูดทรัพย์ และทำให้การเงินไหลมาเทมาไม่ขาดสาย พิธีเล็ก ๆ นี้เองที่ทำให้การมาสักการะพระพิฆเนศที่ปราสาทนครหลวงมีเอกลักษณ์ต่างจากที่อื่น และกลายเป็นอีกหนึ่งแรงดึงดูดที่ทำให้ผู้คนอยากเดินทางมาสัมผัสด้วยตนเองสักครั้ง

        ปัจจุบันองค์พระพิฆเนศประดิษฐานอยู่บริเวณทางเข้าด้านหน้าของปราสาทนครหลวง กลายเป็นทั้งจุดเช็กอินสำคัญและจุดรวมใจของผู้มีศรัทธา ผู้คนที่มาเยือนจึงไม่ได้มาเพียงเพื่อชมความงดงามของสถาปัตยกรรมโบราณเท่านั้น แต่ยังมาเพื่อเติมพลังใจ ขอพร และแสวงหาความเป็นสิริมงคลให้กับชีวิต ท่ามกลางฉากหลังของปราสาทเก่าแก่ที่งดงามและอบอวลด้วยกลิ่นอายของอดีต

        พระพิฆเนศแห่งปราสาทนครหลวงจึงเป็นมากกว่างานประติมากรรมโบราณ หากแต่เป็นจุดบรรจบของประวัติศาสตร์ ศิลปะ ความเชื่อ และพลังศรัทธาที่มีชีวิตอยู่จริงในปัจจุบัน สำหรับใครที่ชื่นชอบสถานที่ซึ่งงดงามทั้งในเชิงวัฒนธรรมและในเชิงจิตใจ ที่นี่คืออีกหนึ่งหมุดหมายที่ควรหาโอกาสไปเยือนด้วยตนเองสักครั้ง แล้วคุณอาจพบว่าความประทับใจที่ได้รับกลับมา ไม่ได้มีเพียงภาพถ่ายสวย ๆ หากยังรวมถึงความสงบและกำลังใจบางอย่างที่ติดตัวกลับไปด้วย

ขอบคุณภาพประกอบ จากเพจ The Earth จ้า