คืนชีพ "งานคร่ำ" ศิลป์แผ่นดินที่เกือบสาบสูญ! จากหนามเหล็กสู่ลวดลายทองคำอันวิจิตร

ท่ามกลางเสียงสกัดเหล็กที่ดังเป็นจังหวะสม่ำเสมอภายในโรงฝึกงานศิลปาชีพ ใครจะเชื่อว่าครั้งหนึ่ง "งานคร่ำ" หัตถศิลป์ชั้นสูงที่ผสานความแข็งแกร่งของเหล็กเข้ากับความอ่อนช้อยของทองคำ ได้เกือบเลือนหายไปจากหน้าประวัติศาสตร์ไทยเสียแล้ว

พระบรมราชชนนีพันปีหลวง: ผู้ชุบชีวิตจิตวิญญาณช่างไทย

หากไม่มีพระราชปณิธานอันแน่วแน่ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง งานคร่ำอาจเหลือเพียงชื่อในตำรา ด้วยสายพระเนตรอันกว้างไกลที่ทรงมุ่งมั่นรักษา "สมบัติชาติ" ทรงมีพระราชดำริให้สถาบันสิริกิติ์ฟื้นฟูเทคนิคโบราณนี้ขึ้นมาอีกครั้ง เพื่อส่งต่อลมหายใจของช่างศิลป์ไทยให้กลับมาโลดแล่นอย่างสง่างาม

เคล็ดลับ "สับเหล็ก" สู่ "หนามเตย" ยึดเส้นทอง

หัวใจของงานคร่ำคือการ "เอาชนะความแข็งด้วยความเพียร" ช่างต้องเริ่มจากการทำผิวหน้าเหล็กที่เรียบตึงให้ขรุขระด้วยเทคนิคที่เรียกว่า “สับเหล็ก” เป็นเส้นตัดไขว้ไปมาในทิศทางต่างๆ จนเกิดเป็นหนามเล็กๆ ทั่วพื้นผิว

เมื่อช่างบรรจงวางเส้นเงินหรือเส้นทองคำลงไปตามลวดลายที่ออกแบบไว้ "หนามเหล็ก" เหล่านี้จะทำหน้าที่สำคัญคล้าย "หนามเตย" คอยโอบอุ้มและยึดเหนี่ยวเส้นโลหะมีค่าไว้แน่นหนา จนกลายเป็นลวดลายสีทองอร่ามที่ฝังรากลึกอยู่บนพื้นเหล็กสีเข้มอย่างนิรันดร์

สมบัติของแผ่นดินที่ไหลผ่านกาลเวลา

วันนี้ งานคร่ำไม่ได้เป็นเพียงอาวุธหรือเครื่องใช้ในอดีต แต่ได้กลายเป็นงานศิลปะชั้นสูงที่สะท้อนถึงความอดทน ความประณีต และความรักในรากเหง้าของช่างศิลป์ไทย ภายใต้การดูแลของสถาบันสิริกิติ์ งานหัตถศิลป์ชิ้นเอกเหล่านี้จึงถูกถักทอขึ้นใหม่เพื่อเชิดชูเอกลักษณ์ไทยให้ขจรขจายไปทั่วโลก

"เหล็กที่ว่าแข็ง ยังยอมสยบต่อความอ่อนช้อยของเส้นทอง และหัวใจที่มุ่งมั่นของช่างศิลป์ไทย"