เปิดชื่อ 4 จังหวัดอีสานใต้ อดีตแนวภูเขาไฟโบราณของไทยที่ยังเห็นร่องรอย

หลายคนอาจคิดว่า “ภูเขาไฟ” เป็นเรื่องไกลตัว และมักนึกถึงภาพการปะทุรุนแรงในต่างประเทศ เช่น ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย หรือไอซ์แลนด์ แต่ความจริงที่น่าสนใจคือ แผ่นดินไทยเองก็เคยมีภูเขาไฟเช่นกัน แม้วันนี้ภูเขาไฟเหล่านั้นจะดับสนิทไปนานนับล้านปีแล้วก็ตาม

ร่องรอยของภูเขาไฟโบราณเหล่านี้ยังคงปรากฏอยู่ โดยเฉพาะในพื้นที่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง หรือที่เรียกกันว่า “อีสานใต้” ซึ่งยังคงมีหลักฐานทางธรณีวิทยาหลงเหลืออยู่ ทั้งภูเขาไฟเก่า หินบะซอลต์ และดินภูเขาไฟที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุ

ข้อมูลจาก กรมทรัพยากรธรณี ระบุว่า เมื่อประมาณ 0.9 – 1.6 ล้านปีก่อน พื้นที่อีสานตอนล่างเคยมีการปะทุของลาวา เกิดเป็นแนวภูเขาไฟโบราณหลายลูก แม้เวลาจะผ่านไปนาน แต่ร่องรอยของมันยังคงถูกบันทึกไว้บนผืนดินไทย

เปิดพิกัด 4 จังหวัดบนแนวภูเขาไฟโบราณของไทย

1. บุรีรัมย์ – ดินแดนภูเขาไฟโบราณที่ชัดเจนที่สุด

บุรีรัมย์ถือเป็นจังหวัดที่พบหลักฐานภูเขาไฟชัดเจนที่สุดในประเทศไทย

จุดเด่นคือ “เขากระโดง” ซึ่งยังคงเห็นลักษณะของปล่องภูเขาไฟได้ค่อนข้างชัดเจน ปัจจุบันกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัด

นอกจากนี้ยังมีภูเขาไฟโบราณอีกหลายแห่ง เช่น

• ภูพระอังคาร

• เขาพนมรุ้ง

บริเวณเหล่านี้ยังเป็นที่ตั้งของโบราณสถานสำคัญ เช่น ปราสาทหินพนมรุ้ง ที่สร้างขึ้นบนหินภูเขาไฟโบราณ ทำให้พื้นที่นี้มีทั้งคุณค่าทางประวัติศาสตร์และธรณีวิทยาในเวลาเดียวกัน

2. สุรินทร์ – หลักฐานหินบะซอลต์ใต้ผืนดิน

พื้นที่จำนวนมากในจังหวัดสุรินทร์อยู่ในแนวเดียวกับภูเขาไฟในบุรีรัมย์

หลักฐานสำคัญคือ การพบหินบะซอลต์ (Basalt) กระจายตัวอยู่ทั่วไป หินชนิดนี้เกิดจากการเย็นตัวของลาวาที่ไหลออกมาจากภูเขาไฟ

การพบหินชนิดนี้จึงเป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ยืนยันว่า
พื้นที่แห่งนี้เคยผ่านกระบวนการภูเขาไฟในอดีต

3. ศรีสะเกษ – แหล่งดินภูเขาไฟอันอุดมสมบูรณ์

ศรีสะเกษเป็นจังหวัดที่ได้รับ “ของขวัญจากภูเขาไฟโบราณ” อย่างแท้จริง

ดินที่เกิดจากการสลายตัวของ หินบะซอลต์ มีแร่ธาตุสูง ทำให้เกิดสิ่งที่เรียกว่า “ดินภูเขาไฟ” ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์มาก

ดินประเภทนี้เหมาะกับการเพาะปลูก ส่งผลให้ผลผลิตทางการเกษตรของพื้นที่ เช่น

• ทุเรียน

• ผลไม้

• พืชไร่หลายชนิด

มีคุณภาพดีและรสชาติเป็นเอกลักษณ์

4. อุบลราชธานี – แนวลาวาสุดขอบอีสานใต้

จังหวัดอุบลราชธานีถือเป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่นักธรณีวิทยาพบร่องรอยของหินภูเขาไฟ

หลักฐานเหล่านี้เชื่อมโยงกับแนวภูเขาไฟโบราณที่พาดผ่านพื้นที่อีสานตอนล่าง ทำให้อุบลราชธานีกลายเป็นส่วนหนึ่งของ ประวัติศาสตร์ภูเขาไฟในประเทศไทย

ภูเขาไฟไทย…ดับสนิท แต่ทิ้งมรดกไว้ให้แผ่นดิน

แม้ว่าภูเขาไฟในประเทศไทยจะดับสนิทไปนานนับล้านปี และไม่มีโอกาสกลับมาปะทุอีกแล้ว แต่ร่องรอยของมันไม่ได้หายไปไหน

ในทางกลับกัน มันกลับกลายเป็น

• แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ

• แหล่งโบราณสถานสำคัญ

• ผืนดินที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุ

การเรียนรู้เรื่อง ภูเขาไฟโบราณในไทย จึงไม่ใช่เพียงแค่เรื่องทางธรณีวิทยาเท่านั้น แต่ยังช่วยให้เราเข้าใจว่า
เหตุใดบางพื้นที่ของประเทศไทยจึงมีทรัพยากรธรรมชาติและการเกษตรที่อุดมสมบูรณ์เป็นพิเศษ

และทั้งหมดนี้ก็เริ่มต้นจาก ลาวาที่เคยไหลอยู่ใต้แผ่นดินไทยเมื่อหลายล้านปีก่อน

#ภูเขาไฟในไทย #ภูเขาไฟโบราณ #อีสานใต้ #บุรีรัมย์ #สุรินทร์ #ศรีสะเกษ #อุบลราชธานี #ธรณีวิทยาไทย