9 จังหวัดของไทยที่ไม่มีภูเขา

ถ้าพูดถึงการเกิดภูเขา (Mountain Building หรือ Orogeny) ไม่ได้มีแค่รูปแบบเดียว แต่ส่วนใหญ่เกิดจาก "การเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก" ที่ทรงพลังมหาศาล  เป็นกระบวนการ สร้างภูเขาที่เกิดขึ้นบริเวณขอบแผ่นเปลือกโลกบรรจบกัน เมื่อการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลกบีบอัดขอบแผ่นเปลือกโลกนั้น แถบภูเขา หรือแนวภูเขาจะพัฒนาขึ้นเมื่อแผ่นเปลือกโลกที่ถูกบีบอัดนั้นบิดเบี้ยวและยกตัวขึ้นเพื่อก่อตัวเป็น

เทือกเขาหนึ่งหรือหลายเทือกเขา กระบวนการนี้เกี่ยวข้องกับกระบวนการทางธรณีวิทยาหลายอย่างที่เรียกรวมกันว่าการ เกิดภูเขา ซึ่งรวมถึงการเปลี่ยนแปลงโครงสร้าง ของเปลือกโลกภาคพื้นทวีปที่มีอยู่ และการสร้างเปลือกโลกภาคพื้นทวีปใหม่ผ่านการเกิดภูเขาไฟแมกมา ที่ผุดขึ้นในแนวภูเขาจะนำวัสดุที่มีความหนาแน่นน้อยกว่าขึ้นไปด้านบน ในขณะที่ทิ้งวัสดุที่มีความหนาแน่นมากกว่าไว้ข้างหลัง ส่งผลให้เกิดการแยกองค์ประกอบของ ธรณีภาคของโลก( เปลือกโลกและเนื้อโลก ส่วนบนสุด )

กระบวนการ หรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นพร้อมกับการเกิด ภูเขา (หรือพร้อมกับการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก ) คือกระบวนการหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในระหว่างการเกิดภูเขา

หากพิจารณาตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ จังหวัดในประเทศไทยที่ ไม่มีภูเขาเลย หรือมีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำแบบ 100% ส่วนใหญ่จะกระจุกตัวอยู่ในบริเวณ ภาคกลาง โดยเฉพาะแถบปริมณฑลและพื้นที่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง

จังหวัดที่ระบุได้ชัดเจนว่าไม่มีภูเขา ที่ภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มทั้งหมด

1.กรุงเทพมหานคร

2.นนทบุรี

3.ปทุมธานี

4.สมุทรปราการ

5.สมุทรสาคร

6.สมุทรสงคราม

7.พระนครศรีอยุธยา

8.อ่างทอง

9.สิงห์บุรี

พื้นที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำจังหวัดเหล่านี้ตั้งอยู่บนพื้นที่ที่เกิดจากการทับถมของตะกอนแม่น้ำมาเป็นเวลาช้านาน ทำให้มีความสูงจากระดับน้ำทะเลเพียงเล็กน้อย (เฉลี่ย 1-2 เมตร) และไม่มีแนวเขาหรือเนินเขาตามธรรมชาติปรากฏอยู่เลย

จังหวัดที่เกือบไม่มีภูเขาบางจังหวัด เช่น นครปฐม หรือ ฉะเชิงเทรา (บางส่วน) อาจจะมีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม แต่ในทางธรณีวิทยาอาจจะมีแนวเนินเขาเตี้ยๆ หรือพื้นที่รอยต่อที่มีความต่างระดับอยู่บ้างเล็กน้อยในบางอำเภอ

เหตุผลที่จังหวัดเหล่านี้ไม่มีภูเขาเลย เป็นเพราะลักษณะทางธรณีสัณฐานที่เรียกว่า "ที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง" (Lower Chao Phraya Basin) ซึ่งมีกระบวนการเกิดทางธรรมชาติที่น่าสนใจคือ..

1. การทับถมของตะกอนน้ำพา (Alluvial Deposition)
เมื่อหลายหมื่นปีก่อน พื้นที่บริเวณกรุงเทพฯ และภาคกลางตอนล่างเคยเป็นอ่าวไทย (ทะเล) มาก่อน ต่อมาแม่น้ำสายหลัก เช่น เจ้าพระยา แม่กลอง ท่าจีน และบางปะกง ได้พัดพาเอาตะกอน ดินเหนียว และโคลนจากทางเหนือลงมาทับถมกันเป็นเวลานาน จนทะเลตื้นเขินและกลายเป็นแผ่นดินผืนใหญ่ที่ราบเรียบเสมอกัน

2. โครงสร้างแอ่งกะทะ (Sedimentary Basin)
พื้นที่ภาคกลางของไทยมีลักษณะเป็นแอ่งขนาดใหญ่ที่เกิดจากการทรุดตัวของเปลือกโลกในอดีต ทำให้ไม่มีการโก่งตัวของชั้นหินขึ้นมาเป็นภูเขาเหมือนภาคเหนือหรือภาคตะวันตก พื้นที่ส่วนใหญ่จึงปกคลุมด้วยชั้นดินเหนียวหนาหลายร้อยเมตร ซึ่งเกิดจากการสะสมตัวของตะกอนแม่น้ำและตะกอนทะเลนั่นเอง

3. ระดับความสูงที่ใกล้เคียงระดับน้ำทะเล
จังหวัดเหล่านี้มีความสูงเฉลี่ยเพียง 1-2 เมตร เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง ลักษณะภูมิประเทศจึงเป็น "ที่ราบดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำ" (Delta) ซึ่งโดยธรรมชาติแล้วจะเป็นพื้นที่ราบลุ่มกว้างขวาง ไม่มีแนวเทือกเขาพาดผ่าน

สรุปง่ายๆ คือ พื้นที่เหล่านี้คือ "ดินใหม่" ที่เกิดจากการถมตัวของขี้โคลนและตะกอนแม่น้ำจนเต็มอ่าวในอดีต จึงไม่มีโครงสร้างหินแข็งที่โก่งตัวขึ้นมาเป็นภูเขานั่นเอง