เบี้ยผู้สูงอายุทำไมน้อยจัง

          ในยุคสมัยที่ประเทศไทยก้าวเข้าสู่ "สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์" (Aged Society) อย่างเต็มตัว เรามักจะได้ยินเสียงสะท้อนจากอาม่า อาแปะ หรือผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชนเสมอว่า "เงินที่รัฐให้มานั้นซื้อข้าวได้ไม่กี่มื้อ" คำถามที่ว่า "ทำไมเบี้ยผู้สูงอายุไทยถึงน้อยจัง?" จึงไม่ใช่แค่การตัดพ้อทางการเมือง แต่เป็นคำถามถึงคุณภาพชีวิตและสวัสดิการพื้นฐานที่มนุษย์คนหนึ่งพึงได้รับในช่วงบั้นปลายชีวิต

          ปัจจุบันระบบเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุของไทยใช้ระบบ "ขั้นบันได" เริ่มต้นที่ 600 บาท สำหรับผู้ที่มีอายุ 60 ปี และสูงสุดเพียง 1,000 บาท สำหรับผู้ที่มีอายุ 90 ปีขึ้นไป หากเราลองคำนวณง่ายๆ เงิน 600 บาทต่อเดือน ตกเพียงวันละ 20 บาทเท่านั้น ในขณะที่ดัชนีราคาผู้บริโภคและค่าครองชีพพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ข้าวกะเพราจานหนึ่งในปัจจุบันอาจมีราคาถึง 50-60 บาท นั่นหมายความว่าเงินเบี้ยยังชีพทั้งวันยังไม่เพียงพอสำหรับอาหารเพียงมื้อเดียวเสียด้วยซ้ำ

          เหตุผลที่รัฐบาลมักหยิบยกมาอธิบายคือ "งบประมาณที่มีจำกัด" เนื่องจากจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ในขณะที่วัยทำงานซึ่งเป็นฐานภาษีหลักกลับลดน้อยลง รัฐจึงมองว่าการจ่ายเงินจำนวนมหาศาลให้ทุกคนแบบถ้วนหน้านั้นเป็นภาระทางการคลังที่หนักหน่วง นอกจากนี้ นโยบายของไทยในอดีตยังเน้นไปที่ระบบ "สงเคราะห์" คือช่วยเพื่อประทังชีพ มากกว่าระบบ "สวัสดิการ" ที่การันตีคุณภาพชีวิตพื้นฐาน

          การที่เบี้ยยังชีพไม่เพียงพอ ส่งผลให้ผู้สูงอายุจำนวนมากไม่สามารถเกษียณตัวเองได้จริงๆ หลายคนต้องทำงานหนักในวัยที่ร่างกายไม่อำนวย หรือต้องกลายเป็นภาระให้ลูกหลานที่เองก็แบกรับค่าครองชีพไม่ไหว กลายเป็นวงจรความยากจนข้ามรุ่น (Intergenerational Poverty) ที่แก้ไม่ตก และที่น่าเศร้าที่สุดคือผู้สูงอายุที่ไม่มีลูกหลานดูแล ซึ่งต้องใช้ชีวิตอย่างยากลำบากและขาดสุขภาวะที่ดี

เบี้ยผู้สูงอายุไม่ได้เป็นเพียง "เงินให้เปล่า" แต่มันคือการตอบแทนหยาดเหงื่อแรงงานที่คนเหล่านี้เคยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของชาติมาตลอดหลายสิบปี หากรัฐยังมองว่าเป็นภาระและจ่ายเพียงเศษเงิน ผลลัพธ์ที่ได้ย่อมไม่ใช่ความกตัญญูระดับชาติ แต่เป็นวิกฤตความเหลื่อมล้ำที่รอวันปะทุ