ความผิดพลาดคือบทเรียน

Anyone who has never made a mistake has never tried something new.

คนที่ไม่เคยทำผิดพลาดเลย คือคนที่ไม่เคยลองทำอะไรใหม่ๆ

คนเรามักเสียใจกับสิ่งที่ทำผิดพลาด แต่ไม่เสียดายในสิ่งที่ไม่ได้ทำ เพราะความเจ็บปวดต่างกันมาก เช่น ลองรักแล้วอกหัก กับการที่ไม่คิดจะรักใครเลย สิ่งหนึ่งที่ต่างกันคือ คนที่เคยลองรักจะรู้รสชาติ รู้บทเรียน และถ้ารู้จักวิเคราะห์ไม่ให้ผิดซ้ำแบบเดิม ในที่สุดก็จะประสบความสำเร็จ ต่างจากคนที่ไม่คิดจะรัก แม้ไม่เจ็บแต่ก็จะขาดทักษะ ขาดการเรียนรู้ และไม่มีโอกาสสำเร็จ

สิ่งที่ควรกลัวไม่ใช่การเริ่มต้นทำอะไรใหม่ๆ แต่ควรกลัวกับการไม่สามารถเรียนรู้จากความผิดพลาดที่เกิดขึ้น สองพี่น้องตระกูลไรท์คิดจะบินขึ้นฟ้าให้เหมือนนก บิดาของเขาทุกข์ใจมาก เพราะความคิดเช่นนั้นไม่ต่างอะไรกับคนเสียสติ และอาจจบลงด้วยการเสียชีวิตของลูกชาย ตลอดเวลาที่ทดลองมีความผิดพลาดเกิดขึ้นมากมาย พวกเขาค่อยๆ แก้ไขและพัฒนา จนกลายเป็นเครื่องบินรุ่นแรกของโลก

ทุกอย่างที่เริ่มต้นใหม่ต้องมีความผิดพลาดทั้งสิ้น ลองคิดไปถึงวันที่เราหัดขับรถครั้งแรก เลี้ยงลูกครั้งแรก ทำอาหารครั้งแรก ใช้คอมพิวเตอร์ครั้งแรก ฯลฯ ความผิดพลาดกับการเริ่มต้นเป็นของคู่กัน

แน่นอนว่า การเริ่มต้นทำสิ่งใหม่อาจผิดพลาดได้ สติจะทำให้เกิดความระมัดระวัง และควรทดลองทำแต่น้อยก่อน ค่อยๆ เรียนรู้ไปจากความผิดพลาดนั้น เช่น การทดลองยาใหม่ๆ ในต่างประเทศใช้เวลานานนับสิบปี

เริ่มจากการทดลองในสัตว์ชนิดต่างๆ ตามด้วยมนุษย์กลุ่มเล็กๆ และหยุดดูผลข้างเคียงอีกหลายปีกว่าจะประกาศใช้จริง ต่างจากของไทยที่นำเอาวัตถุดิบต่างๆ มาหมักกัน จนกลายเป็นน้ำหมักรักษาได้สารพัดโรค การทดลองทำสิ่งใหม่โดยขาดสติและกระบวนการทางการวิเคราะห์ กลับจะยิ่งเป็นอันตรายกว่าการไม่ทําอะไรเลย

Life is like riding a bicycle.

To keep your balance, you must keep moving.

ชีวิตก็เหมือนการขี่จักรยาน ถ้าต้องการรักษาสมดุล คุณต้องเคลื่อนที่อยู่ตลอดเวลา

คนที่เกษียณอย่าหยุดทํางาน มิฉะนั้นชีวิตจะไม่สมดุลและล้มลงในที่สุด จากการสํารวจพบว่าผู้สูงอายุที่ไม่มีงานทําจะรู้สึกว่าชีวิตไร้คุณค่า ขาดความภาคภูมิใจในตัวเอง ปราศจากเป้าหมาย และเมื่อเจ็บป่วยจะเสียชีวิตเร็วกว่าปกติ เพราะไม่รู้ว่าจะอยู่ไปเพื่ออะไร

อย่าหยุดพัฒนาตัวเองตราบใด ที่ยังคิดว่าอยากจะมีชีวิตอยู่ต่อไป ลองนอนในท่าที่คิดว่าสบายที่สุด และอยู่ในท่านั้นโดยไม่เคลื่อนไหว สักสิบนาที เราจะรู้สึกว่าความทุกข์เข้ามาแทนที่ เช่นเดียวกับชีวิตที่อยู่นิ่ง แม้คิดว่าสบายแล้ว แต่ถ้าหยุดอยู่ที่จุดนั้นนานเกินไป สักวันหนึ่งจะรู้ว่าเป็นชีวิตที่น่าเบื่อและจืดชืด

ความสุขที่อยู่นิ่งในโลกของปุถุชนไม่มีจริง ความสุขที่ แท้จริงต้องมาจากความเปลี่ยนแปลง ผู้ป่วยอัมพาตจะเข้าใจสัจธรรมข้อนี้เป็นอย่างดี

การขี่จักรยานแม้บางครั้งจะล้มบ้าง แต่การอยู่เฉยๆ โดยไม่ทําอะไร จักรยานจะไม่สามารถทรงตัวอยู่ได้ บางคนไม่อยากขับรถเพราะเคยเห็นคนตายในอุบัติเหตุ บางคนไม่อยากมีลูกเพราะเห็นเด็กวัยรุ่นที่เหลวแหลกเกเร

แน่นอนว่าโอกาสเกิดแบบนั้นมีอยู่จริง แต่ถ้าคุณจะไม่ขับรถไปข้างหน้าเพราะ กลัวเกิดอุบัติเหตุ คุณจะพลาดโอกาสดีๆไปมากมาย และชีวิตที่อยู่นิ่งกลับ จะยิ่งอันตรายมากกว่าการก้าวไปข้างหน้าเสียอีกสรรพสิ่งในจักรวาลล้วนต้องเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลาเพื่อรักษาสมดุล

ตั้งแต่อนุภาคเล็กๆ อย่างอิเล็กตรอนไปจนถึงดวงดาวขนาดใหญ่และดาราจักร เมื่อใดที่มันหยุดหมุน ระบบจะพังลงเมื่อนั้น ด้วยเหตุนี้ระบบเศรษฐกิจ จึงต้องขยายตัวอยู่ตลอดเวลา ประเทศที่อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจเท่ากับ ศูนย์เป็นอันตรายอย่างยิ่ง เหมือนจักรยานสองล้อที่อยู่นิ่ง พร้อมจะล้มลงได้ทุกเมื่อ