ปฐมบทการเลือกตั้งสกปรก 2500 : ตำนานพรรคเสรีมนังคศิลา

ปี พ.ศ. 2500  ถูกจารึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทยว่าเป็นปีแห่งความผันผวนและการชิงไหวชิงพริบระดับสูงสุด จุดเริ่มต้นจากการเลือกตั้งที่เต็มไปด้วยข้อกังขา สู่การประท้วงครั้งใหญ่ของนิสิตนักศึกษา และปิดฉากลงด้วยการรัฐประหารที่เปลี่ยนขั้วอำนาจจากจอมพล ป. พิบูลสงคราม ไปสู่ยุคของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ อย่างเบ็ดเสร็จ

        ไทม์ไลน์วิกฤตการณ์ พ.ศ. 2500 ลำดับเหตุการณ์สำคัญที่พลิกโฉมหน้าประเทศไทยในปีเดียว มีรายละเอียดดังนี้:

        ปฐมบท: การเลือกตั้งที่โลกไม่ลืม
        กุมภาพันธ์: ก่อนวันเลือกตั้งเพียงวันเดียว พบหลักฐาน "ไพ่ไฟ" หรือบัตรลงคะแนนที่กาไว้ล่วงหน้าเกลื่อนกรุง จนกระทั่งวันที่ 26       กุมภาพันธ์ การเลือกตั้งทั่วไปครั้งที่ 7 ถูกครหาอย่างหนักว่ามีการกลโกงทุกรูปแบบภายใต้การกำกับของ พลตำรวจเอกเผ่า ศรียานนท์ จนได้รับฉายาว่า "เลือกตั้งสกปรก"

        วิกฤตศรัทธา: พลังนิสิตและบทบาทของสฤษดิ์
        มีนาคม: รัฐบาลประกาศภาวะฉุกเฉินเพื่อคุมมวลชน แต่นิสิตนักศึกษากว่า 3,000 คน เดินขบวนประท้วงครั้งใหญ่ ในเหตุการณ์นี้ จอมพลสฤษดิ์ ได้รับเสียงชื่นชมจากการเข้าเจรจาและยอมรับต่อหน้านิสิตว่าการเลือกตั้งครั้งนี้ "สกปรกด้วยกันทั้งนั้น" พร้อมเปิดทางให้มวลชนเข้าพบรัฐบาล ทำให้ท่านเริ่มมีคะแนนนิยมเหนือจอมพล ป.

        เมษายน: แม้จะมีการแต่งตั้งรัฐบาลชุดใหม่ โดยจอมพล ป. เป็นนายกฯ และจอมพลสฤษดิ์เป็นรัฐมนตรีกลาโหม แต่รอยร้าวภายในเริ่มปริแตกชัดเจน

        จุดแตกหัก: รองหัวหน้าพรรคโค่นหัวหน้าพรรค
        สิงหาคม - กันยายน: ความขัดแย้งถึงจุดเดือด เมื่อกลุ่มทหารนำโดยจอมพลสฤษดิ์ลาออกจากตำแหน่งรัฐมนตรีและลาออกจากพรรคเสรีมนังคศิลา เพื่อกดดันให้จอมพล ป. และพลตำรวจเอกเผ่า ลาออก

        15 กันยายน: มวลชนบุกทำเนียบฯ ขับไล่รัฐบาลและเรียกร้องให้จอมพลสฤษดิ์เข้ามาแก้ไขวิกฤต

        16 กันยายน: จอมพล ป. พยายามสั่งจับกุมจอมพลสฤษดิ์ในข้อหา "กบฏ" แต่ไม่ทันการ เมื่อเวลา 21.00 น. ท่านต้องลี้ภัยออกนอกประเทศ และในเวลา 23.00 น. จอมพลสฤษดิ์นำคณะทหารทำรัฐประหารสำเร็จ

        บทสรุป: การเปลี่ยนมือของอำนาจ
        ธันวาคม: มีการเลือกตั้งใหม่ครั้งที่ 8 และจอมพลสฤษดิ์ได้จัดตั้ง "พรรคชาติสังคม" เพื่อรวบรวมอำนาจส่งต่อให้ พลโทถนอม กิตติขจร ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีในเวลาต่อมา

        เหตุการณ์ทั้งหมดในปี 2500 คือภาพสะท้อนของความพยายามใช้ระบบรัฐสภาเพื่อสถาปนาอำนาจ แต่เมื่อพื้นฐานของความชอบธรรมถูกทำลายด้วยการทุจริตเลือกตั้ง จึงกลายเป็นเงื่อนไขให้เกิดการรัฐประหารโดยคนในพรรคเดียวกันเอง ปีพ.ศ. 2500 จึงไม่ใช่แค่ปีที่ครบรอบกึ่งพุทธกาล แต่เป็นปีที่อำนาจของ "คณะราษฎร" สายจอมพล ป. สิ้นสุดลง และก้าวเข้าสู่ยุค "เผด็จการพ่อขุน" ของจอมพลสฤษดิ์อย่างเต็มตัว

#ประวัติศาสตร์การเมืองไทย #เลือกตั้งสกปรก2500 #จอมพลป #จอมพลสฤษดิ์  #รัฐประหารไทย