พูดไม่ออก มันติดอยู่ที่ปาก ปรากฎการณ์ปลายลิ้น tip-of-the-tongue
ปรากฏการณ์ปลายลิ้น tip-of-the-tongue คือ คุ้นๆ เหมือนจะนึกออก แต่นึกไม่ออก บอกไม่ถูก การที่เรากำลังนึกถึงชื่อของอะไรสักอย่าง แต่ไม่สามารถเรียกออกมาได้ เหมือนกับสิ่ง ๆ นั้นติดอยู่ที่ปลายลิ้น ไม่ยอมหลุดออกจากปากมานั่นเอง
เดโบราห์ เอ็ม. เบิร์ก และเอน แมกเคย์ นักจิตวิทยา ได้อธิบายแนวคิดว่า เกิดจากการที่สมองไม่สามารถเชื่อมโยงความหมาย และเสียงของคำที่ต้องการได้ อาจเกิดจากการที่เราไม่ได้ยินหรือพูดคำนั้นเป็นเวลานาน ต่อให้ชื่อนั้นฝังอยู่ในความจำระยะยาวก็ไม่สามารถดึงความจำออกมาได้ทั้งหมด โดยสิ่งที่นึกออกจะมาเป็นพยางค์ หรือตัวอักษรบางตัวเท่านั้น อย่างเช่น พยัญชนะตัวแรก คำที่ลงท้าย หรือคำที่ใกล้เคียง
ปรากฏการณ์นี้มักจะเกิดขึ้นกับคำเฉพาะ มากกว่า คำสามัญทั่วไป อย่างเช่น ชื่อคน ชื่อสถานที่ แน่นอนว่าชื่อเหล่านี้เรารู้จักดี แต่บางเวลาอาจดึงนำออกมาใช้ไม่ได้นั่นเอง และมักจะไปนึกออกในช่วงเวลาอื่นที่ไม่ได้นึกถึงคำนั้น ๆ
สาเหตุของปรากฏการณ์ปลายลิ้น tip-of-the-tongue
- คำที่ไม่ได้ใช้บ่อย การที่ไม่ได้พูดถึงคำนั้นบ่อย ๆ ทำให้หลงลืมได้ แต่ถ้าหากลืมบ่อย ๆ ถึงขั้นส่งผลต่อการใช้ชีวิต อาจต้องไปปรึกษาแพทย์
- อารมณ์ความเครียดในสมอง ทำให้ต้องใช้เวลาคิดคำนวณ เมื่ออยู่ในภาวะเครียด ในระยะสั้น อาจเป็นแค่การหลงลืม แต่หากเครียดสะสม อาจกระทบต่อสมอง และทำให้มีอาการหลงลืมนั้นแย่ลง
- ความเหนื่อยล้า ความล้าส่งผลต่อสมอง ทำให้นึกคำได้ยากขึ้น ใครทำงานจ้องจอนาน ๆ ควรพักยืดเส้นยืดสาย พักสายตา เพื่อให้สมองได้รีเฟรชตัวเอง
- อายุที่มากขึ้น ถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่จะเป็นโรคสมองเสื่อมได้ ผู้มีภาวะสมองเสื่อม อาจไม่ได้มีแค่การหลงลืมเท่านั้น มีอาการอื่น ๆ อย่างเช่น ลืมเรื่องง่าย ๆ อย่าง วัน เดือน ปี สถานที่ที่เพิ่งไปมา บุคลิกภาพเปลี่ยน อย่าง การพูดไม่ได้ใจความ บางครั้งพูดติด ๆ ขัด ๆ หรือพูดซ้ำ ๆ การตัดสินใจแย่ลง การตัดสินใจไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ ประสิทธิภาพการทำงานลดลง ไม่มีสมาธิ กระวนกระวาย ย้ำคิดย้ำทำ
เทคนิคช่วยในการนึกคำ ลดอาการ Tip of the Tongue
- ขยับท่าทางหรือกำมือ ช่วยกระตุ้นส่วนต่าง ๆ ของสมอง มีการทดลอง ว่า การใบ้ด้วยท่าทางหรือขยับมือในขณะพูด ช่วยให้นึกคำออกมาได้มากกว่า ในขณะที่กลุ่มที่ทดสอบโดยไม่ให้ขยับมือนึกออกได้น้อยมาก วิธีที่ดีที่สุด คือ การออกกำลังกาย เพื่อให้ร่างกายและสมองได้รับออกซิเจน การทำกิจกรรมผ่อนคลายเพื่อลดความเครียด อย่างเช่น การร้องเพลง การเต้นรำ
- ค้นหาหรือถามใครสักคนที่น่าจะรู้คำที่ต้องการจะพูด ในระหว่างนั้น ไม่ควรทำกิจกรรมอะไรหลาย ๆ อย่างพร้อมกัน จนสมองรับไม่ไหว
- การใช้คำพูดที่ใกล้เคียง จะช่วยให้นึกคำที่ต้องการได้ เมื่อกังวลว่าจะลืมอีก ควรจดบันทึก จะทำให้สมองจดจำได้มากขึ้น
- พยายามอธิบายออกมาดัง ๆ กระตุ้นเครือข่ายของสมอง ช่วยในการฝึกคำ พยายามที่จะฝึกพูด และนำเสนอคำนั้นบ่อย ๆ
- ลองหากิจกรรมเล่นเพื่อฝึกสมองไปด้วย อย่างเช่น หมากรุก คอร์สเวิร์ด เพื่อฝึกให้ได้ใช้ความคิด
จังหวัดล่าสุดของประเทศไทยที่ถูกยุบเลิก (ในทางประวัติศาสตร์)
ประเทศที่นิยมปลาร้าไทย นำเข้าปลาร้าจากไทยมากเป็นอันดับหนึ่ง
"งูจงอาง" โผล่หน้ารถใช้เวลา 4 ชั่วโมง กว่าจะจับได้ คอหวยแห่ส่องเลขทะเบียนรถ
10 ประเทศในทวีปเอเชีย ที่มีกองกำลังทหารแข็งแกร่งมากที่สุด
เปิดแนวทางตัวเลข "อาจารย์เบียร์ คนตื่นธรรม" งวดวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2569
แมวเพียงชนิดเดียวในประเทศไทย ที่ถูกขึ้นบัญชีให้เป็นสัตว์ป่าสงวน
เปิดวาร์ป 3 จุดที่ "แคบที่สุด" ในแผนที่ประเทศไทย! อยู่ตรงไหน มาดูกัน
10 ไม้ประดับราคาแพงที่สุดในประเทศไทย
5 ประเทศในเอเชียที่มีการบริโภค ข้าวเหนียว มากที่สุด
รอยสักอมตะจากชั้นดินเยือกแข็ง: ถอดรหัสชีวิต "เจ้าหญิงน้ำแข็งแห่งไซบีเรีย"
นี่คือภาพของความสวยงามของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อมองมาจากนอกโลก
เจ้าหญิงเขมรประกาศกร้าว! ฉันคือ "ลิซ่าแห่งกัมพูชา"..งานนี้ชาวเน็ตไทยถึงกับเหวอไปเลย
ภาพถ่ายรูปโลกภาพแรกที่ถูกถ่ายจากบนอวกาศ
เขมรช็อก! "อนุทิน" ชนะเลือกตั้ง หวั่นมีปะทะรอบใหม่..แนะนำให้ชาวกัมพูชาเตรียมพร้อมปกป้องอธิปไตย
เปิดนาทีระทึก! บุกยิงบ้าน "อัศวเหม" 4 นัดซ้อนก่อนรวบตัวคนร้ายได้ทันควัน
10 สิ่งของของไทยที่ต่างชาติประทับใจ และนำไปฝากทางบ้าน
ส่องตัวตนผ่านภาพหน้าจอโทรศัพท์! สิ่งที่คุณเลือกบอกนิสัยลึกๆ ได้มากกว่าที่คิด
เจ้าหญิงเขมรประกาศกร้าว! ฉันคือ "ลิซ่าแห่งกัมพูชา"..งานนี้ชาวเน็ตไทยถึงกับเหวอไปเลย
อาหารต้านซึมเศร้า ช่วยปัดเป่าอารมณ์ด้านลบ ส่งเสริมอารมณ์บวก และ สุขภาพจิตที่ดี
สัมผัสพิศวง Sixth Sense คนทั้ง 7 วัน ใครสัมผัสเรื่องราวลี้ลับได้มากกว่า และ เรื่องที่ควรหลีกเลี่ยงเพราะจะทำให้ดวงตก อันดับ 4-7
สัมผัสพิศวง Sixth Sense คนทั้ง 7 วัน ใครสัมผัสเรื่องราวลี้ลับได้มากกว่า และ เรื่องที่ควรหลีกเลี่ยงเพราะจะทำให้ดวงตก อันดับ 1-3


