“ปลาซาร์ดีนกับปลาแม็คเคอเรล ที่ใช้ทำปลากระป๋อง มันต่างกันยังไงบ้าง ?” ปลาแบบไหน ควรใช้ทำกับข้าวแบบใดถึงอร่อย ในนี้มีเฉลยเลยจ้า

ถ้าพูดถึงปลากระป๋อง เชื่อเลยว่าหลายบ้านต้องมีติดครัวไว้เสมอ ไม่ว่าจะเอาไว้ทำกับข้าวยามเร่งรีบ ยามสิ้นเดือน หรือวันที่ไม่รู้จะกินอะไรดี แค่มีข้าวสวยร้อน ๆ กับปลากระป๋องหนึ่งกระป๋องก็เหมือนรอดชีวิตไปอีกมื้อแล้ว แต่เคยสังเกตไหมว่า บนฉลากมันมักจะมีชื่อปลาอยู่สองแบบให้เห็นบ่อยมาก คือ “ซาร์ดีน” กับ “แม็คเคอเรล” แล้วหลายคนก็มักคิดว่ามันคงเหมือน ๆ กันแหละ เป็นปลาเหมือนกัน ใส่มาในกระป๋องเหมือนกัน ราดซอสมะเขือเทศเหมือนกัน กินแล้วก็อิ่มเหมือนกัน แต่ความจริงคือสองตัวนี้ต่างกันพอสมควร ทั้งลักษณะตัวปลา รสชาติ เนื้อสัมผัส คุณค่าทางอาหาร ไปจนถึงฟีลลิ่งตอนกินเลย

เริ่มจากรูปร่างหน้าตาก่อน ปลาซาร์ดีนจะเป็นปลาขนาดเล็ก ตัวเรียวยาว ผิวสีเงินวาว เกล็ดเล็ก ๆ เวลาอยู่ในกระป๋องมักจะมาเป็นตัวเล็ก ๆ หลายตัวเรียงกัน เนื้อจะค่อนข้างบางและนุ่มมาก เวลากินจะรู้สึกว่ามันแตกง่าย เคี้ยวแล้วละมุน ไม่ต้องออกแรงเยอะ ในขณะที่ปลาแม็คเคอเรลจะตัวใหญ่กว่า หนากว่า ชิ้นปลาจะเป็นท่อน ๆ ดูเต็มคำมากกว่า เนื้อแน่นกว่า เห็นชัดเลยว่าเป็น “ชิ้นปลา” จริง ๆ ไม่ได้เป็นปลาตัวเล็ก ๆ รวมกันหลายตัวแบบซาร์ดีน แค่เปิดกระป๋องมาก็พอเดาได้แล้วว่ากำลังกินปลาแบบไหนอยู่

ความต่างตรงนี้ส่งผลต่อความรู้สึกตอนกินแบบชัดเจน ซาร์ดีนจะให้ฟีลนุ่ม เบา กินง่าย เหมาะกับคนที่ไม่ชอบเคี้ยวอะไรหนัก ๆ หรือไม่ชอบเนื้อปลาที่แน่นเกินไป ส่วนแม็คเคอเรลจะให้ฟีลแน่น เต็มคำ เคี้ยวแล้วรู้สึกว่าได้กินปลาแบบจริงจัง มีเนื้อ มีหนัง มีความหนาให้สัมผัสชัดกว่า

เรื่องรสชาติก็ต่างกัน ซาร์ดีนจะมีรสปลาอ่อน กลิ่นคาวไม่แรงมาก เวลาเอามาทำปลากระป๋องใส่ซอสมะเขือเทศหรือซอสพริก รสของซอสจะเด่นนำ ทำให้มันกินง่าย เข้าถึงคนทุกวัย เด็กกินได้ ผู้ใหญ่กินดี คนที่ไม่ค่อยชอบกลิ่นปลาก็ยังพอรับได้ ในขณะที่แม็คเคอเรลจะมีรสชาติปลาเข้มกว่า กลิ่นปลาจะชัดกว่า มีความมันตามธรรมชาติสูงกว่า เวลากินจะรู้สึกถึงรส “ปลา” แบบตรง ๆ มากกว่า ใครที่เป็นสายกินปลาเป็นหลัก มักจะชอบแม็คเคอเรล เพราะมันให้รสที่ชัดเจนและหนักแน่นกว่า

ถ้าอธิบายง่าย ๆ ซาร์ดีนจะเหมือนอาหารรสนุ่ม ๆ เป็นมิตร กินสบาย ๆ ส่วนแม็คเคอเรลจะเหมือนอาหารรสชัด มีคาแรกเตอร์ กินแล้วรู้สึกเต็มอิ่มทั้งปากและความรู้สึก

ด้านคุณค่าทางอาหาร ทั้งสองชนิดถือว่าดีต่อสุขภาพมากเหมือนกัน เพราะเป็นปลาทะเลที่มีโอเมก้า-3 สูง ช่วยบำรุงหัวใจ สมอง และลดการอักเสบในร่างกาย แต่จุดเด่นจะต่างกันเล็กน้อย ซาร์ดีนมักได้เปรียบในเรื่องแคลเซียม เพราะปลามันตัวเล็ก ก้างก็นิ่ม กินเข้าไปทั้งก้างได้โดยไม่รู้สึกระคาย ทำให้ได้แคลเซียมเพิ่มแบบธรรมชาติ ส่วนแม็คเคอเรลจะเด่นในเรื่องโปรตีนและไขมันดี เนื้อแน่นกว่า ไขมันมากกว่า ทำให้อิ่มนาน และเหมาะกับคนที่ต้องการพลังงานสูงหรือโปรตีนสูง

พูดให้เห็นภาพ ซาร์ดีนเหมาะกับสายเบา ๆ เน้นกินง่าย สุขภาพดีในชีวิตประจำวัน ส่วนแม็คเคอเรลเหมาะกับสายอิ่มจริงจัง อยากได้พลังงานและความแน่นของเนื้อปลา

เรื่องราคาก็เป็นอีกจุดที่หลายคนสังเกตได้ ปลากระป๋องซาร์ดีนมักจะถูกกว่าแม็คเคอเรล เหตุผลหลัก ๆ คือซาร์ดีนเป็นปลาที่จับได้ง่าย มีปริมาณมากในธรรมชาติ ขนาดเล็ก แปรรูปง่าย ต้นทุนการผลิตต่ำกว่า ในขณะที่แม็คเคอเรลตัวใหญ่กว่า การแปรรูปใช้ต้นทุนสูงกว่า ปริมาณปลาในบางพื้นที่ก็ไม่ได้มากเท่าซาร์ดีน เลยทำให้ราคาสูงกว่า และมักถูกวางภาพลักษณ์เป็นปลากระป๋องที่ดูพรีเมียมกว่าเล็กน้อย

ภาพลักษณ์ในตลาดก็สะท้อนความต่างนี้ ซาร์ดีนจะถูกมองว่าเป็นปลากระป๋องสามัญประจำบ้าน ราคาประหยัด อยู่คู่ครัวไทยมานาน ทำอะไรก็อร่อย เอาไปยำก็ได้ ใส่มาม่าก็ดี ผัดกะเพราก็เด็ด ไข่เจียวก็เข้าท่า ส่วนแม็คเคอเรลจะถูกมองว่าเป็นปลากระป๋องที่คุณภาพสูงขึ้นมาอีกระดับหนึ่ง เหมาะกับการทำกับข้าวที่อยากโชว์ชิ้นปลาให้เด่นชัด เช่น ต้มยำ แกงส้ม หรือกินกับข้าวสวยร้อน ๆ ตรง ๆ แบบไม่ต้องปรุงเยอะ

เรื่องการนำไปทำอาหารก็เห็นความต่างชัด ซาร์ดีนเพราะเนื้อมันนุ่มและแตกง่าย เลยเหมาะกับเมนูที่ต้องคลุกเคล้า บด หรือยำ เช่น ยำปลากระป๋อง ไข่เจียวปลากระป๋อง มาม่าปลากระป๋อง ผัดกะเพราปลากระป๋อง เพราะมันผสมเข้ากับเครื่องปรุงได้ดีมาก ส่วนแม็คเคอเรลเพราะเนื้อแน่นและไม่เละง่าย เลยเหมาะกับเมนูที่อยากให้เห็นชิ้นปลาเป็นชิ้นสวย ๆ อย่างต้มยำ แกงส้ม หรือกินเป็นกับข้าวหลักคู่ข้าวสวย

อีกเรื่องที่ทำให้หลายคนสับสนคือ ในประเทศไทยคำว่า “ปลาซาร์ดีน” มักถูกใช้เป็นชื่อเรียกรวมของปลากระป๋องไปแล้ว บางยี่ห้อแม้จะใช้ปลาแม็คเคอเรลจริง ๆ แต่ก็ยังเรียกตัวเองว่าซาร์ดีน เพราะผู้บริโภคคุ้นชินกับคำนี้ ทำให้หลายคนกินมานานโดยไม่รู้ด้วยซ้ำว่าในกระป๋องที่ตัวเองกินอยู่จริง ๆ คือปลาอะไร

ตรงนี้เลยทำให้เกิดคำถามบ่อย ๆ ว่า ตกลงปลากระป๋องที่เรากินคือซาร์ดีนหรือแม็คเคอเรลกันแน่ คำตอบก็คือมันมีทั้งสองแบบ แล้วแต่ยี่ห้อและสูตรการผลิต

สุดท้ายแล้ว ถ้าถามว่าอันไหนดีกว่ากัน ความจริงมันไม่มีคำตอบตายตัวเลย เพราะมันขึ้นอยู่กับสไตล์การกินของแต่ละคนมากกว่า ถ้าคุณเป็นคนที่ชอบเนื้อปลานุ่ม ๆ กลิ่นไม่แรง ราคาประหยัด ซาร์ดีนก็ตอบโจทย์มาก แต่ถ้าคุณเป็นคนที่ชอบเนื้อปลาแน่น ๆ อยากได้รสปลาเข้ม อิ่มนาน ได้โปรตีนแบบเต็ม ๆ แม็คเคอเรลจะโดนใจกว่า

ถ้าเปรียบให้เห็นภาพแบบเพื่อนคุยกัน ซาร์ดีนก็เหมือนเพื่อนบ้านใจดี อยู่ใกล้ตัว กินง่าย สบายใจ ส่วนแม็คเคอเรลก็เหมือนเพื่อนสายจริงจัง แน่น ๆ จริงใจ มาเต็มคำ มาเต็มพลัง

ไม่ว่าจะเลือกแบบไหน อย่างน้อยเราก็ได้สิ่งดี ๆ จากปลากระป๋องเหมือนกันหมด ทั้งโอเมก้า-3 โปรตีน ความสะดวก และความอร่อยในวันที่ชีวิตเร่งรีบหรือไม่อยากคิดเมนูให้ปวดหัว ปลากระป๋องเลยไม่ใช่แค่อาหารยามจำเป็น แต่มันคืออาหารที่มีตัวตน มีบุคลิก และมีความต่างของ “คาแรกเตอร์ปลา” ซ่อนอยู่ในกระป๋องเล็ก ๆ ใบนั้น คราวหน้าถ้าเปิดปลากระป๋อง ลองสังเกตดูสักนิดว่า วันนี้เรากำลังกินปลาสไตล์นุ่มเป็นมิตรแบบซาร์ดีน หรือกำลังกินปลาสายแน่นจริงจังแบบแม็คเคอเรลกันแน่นะ