นางแก้วแห่งพระนั่งเกล้า

นางแก้วแห่งพระนั่งเกล้า เจ้านายสตรีพระองค์แรกในฐานะแก้ว7ประการของพระจักรพรรดิราช
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ หรือ พระองค์เจ้าวิลาส เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาบาง

กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพเป็นผู้รักษากุญแจพระคลังข้างใน ว่าการพนักงานพระสุคนธ์และพระภูษา ทั้งยังเป็นผู้กำกับการแจกเบี้ยหวัดฝ่ายใน พระองค์ทรงเป็นพระธิดาองค์โปรด ด้วยเป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ และมีพระสิริโฉมงดงาม

และทรงงานร่วมกับพระราชบิดา พระองค์สิ้นพระชนม์ในปี 2388 สิริพระชนม์33พรรษา

กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพมีพระสติปัญญาเฉลียวฉลาด โปรดหนังสือ และการกวี ทรงชุบเลี้ยงกวี เช่น คุณสุวรรณ และสุนทรภู่ ที่ประทับของพระองค์เรียกว่าพระตำหนักใหญ่ กลายเป็นแหล่งรวมศิลปินและกวีในราชสำนัก โดยเฉพาะพระสุนทรโวหาร (ภู่) ยามตกทุกข์ได้ยากก็ได้รับการอุปการะจากพระองค์ โปรดให้แต่งกลอนถวาย และประทานรางวัลให้เลี้ยงชีพพักหนึ่งจนกระทั่งพระองค์สิ้นพระชนม์ เพราะในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงให้ความสำคัญกับเหล่ากวีค่อนข้างน้อยกว่าแต่ก่อน

กรมหมื่นอัปสรสุดาเทพนอกจากจะทรงมีพระเมตตาแล้ว ยังมีพระอารมณ์ขัน เช่น ทรงตั้งสมญานางข้าหลวงในพระองค์คือ หม่อมขำ ทรงเรียกว่า หม่อมเป็ด เพราะ "เดินเหินโยกย้าย ส่ายกิริยา จึงชื่อว่าหม่อมเป็ดเสด็จประทาน" และอีกท่านหนึ่งคือ หม่อมสุด ทรงเรียกว่า คุณโม่ง เพราะ "เอาเพลาะหอมกรอมหุ้มกัน คลุมโปง จึงตรัสเรียกว่าคุณโม่งแต่นั้นมา" นางข้าหลวงทั้งสองคบหากันและมักทะเลาะเบาะแว้งเป็นประจำ แต่เมื่อทั้งสองรับผิด พระองค์ก็จะยกโทษให้เสมอเรื่องราวของนางข้าหลวงทั้งสองถูกถ่ายทอดเป็นเพลงยาวเรื่อง หม่อมเป็ดสวรรค์ เป็นเรื่องราวสนุกสนานไป