🚩 จับตาสถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา : สัญญาณซ้ำรอยอดีต

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านข่าวจากเพจ Sattha S.mata ซึ่งนำเสนอความเคลื่อนไหวที่น่าจับตาอย่างยิ่งเกี่ยวกับสถานการณ์บริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา

รายงานระบุว่า มีชาวกัมพูชาบางกลุ่มเริ่มเคลื่อนไหวรวมตัวกัน เตรียมอพยพออกจากประเทศของตนเอง มุ่งหน้าสู่พื้นที่ชายแดนไทย โดยอ้างเหตุผลด้านความไม่สงบ ความเดือดร้อนจากการขาดการดูแลของภาครัฐกัมพูชา และได้ส่งสัญญาณร้องขอให้ประเทศไทย “เปิดพื้นที่” จัดตั้งศูนย์พักพิงชั่วคราว พร้อมจัดหาอาหารและที่อยู่อาศัย ด้วยเหตุผลด้านมนุษยธรรม

ที่น่าพิจารณาอย่างรอบคอบ คือ ข้ออ้างที่ระบุว่า ประเทศไทยมีส่วนต้องรับผิดชอบต่อสถานการณ์ดังกล่าว เนื่องจากเป็นฝ่ายเริ่มการปะทะก่อน อีกทั้งยังขอให้ไทยแสดงความเอื้ออาทรในฐานะประเทศเพื่อนบ้าน โดยกลุ่มดังกล่าวให้คำมั่นว่า การเข้ามาจะเป็นเพียง “ชั่วคราว” จะไม่ตั้งถิ่นฐานถาวร และจะไม่ยึดครองพื้นที่ใด ๆ เป็นของตนเอง

อย่างไรก็ตาม หากย้อนมองประวัติศาสตร์เมื่อกว่า 40 ปีก่อน สังคมไทยย่อมไม่อาจปฏิเสธได้ว่า เหตุการณ์ลักษณะคล้ายคลึงกันนี้ เคยนำไปสู่ปัญหาด้านความมั่นคง ภาระงบประมาณของรัฐ และผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่ชายแดนอย่างกว้างขวางในระยะยาว

คำถามสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่ว่า “ควรช่วยหรือไม่ช่วย”

แต่อยู่ที่ว่า ประเทศไทยควรช่วยอย่างไร โดยไม่ซ้ำรอยความผิดพลาดในอดีต

การพิจารณาประเด็นนี้จำเป็นต้องแยกแยะอย่างชัดเจนระหว่าง

หลักมนุษยธรรม

อธิปไตยของรัฐ

และผลประโยชน์ด้านความมั่นคงของประเทศในระยะยาว

เหนือสิ่งอื่นใด คือคำถามที่ประชาชนจำนวนไม่น้อยกำลังตั้งข้อสงสัยว่า

“คำรับปากในวันนี้ จะมีหลักประกันใด ว่าจะไม่กลายเป็นภาระถาวรในวันหน้า?”

ในสถานการณ์เช่นนี้ ภาครัฐไทยจึงจำเป็นต้องใช้ความรอบคอบสูงสุด อาศัยข้อมูลจากทุกฝ่าย และยืนอยู่บนผลประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก มิใช่เพียงแรงกดดันทางอารมณ์หรือวาทกรรมด้านมนุษยธรรมเพียงด้านเดียว

เพราะบทเรียนจากอดีต ได้สอนเรามาแล้วว่า

“ความใจดีที่ไร้กรอบ อาจกลายเป็นปัญหาที่แก้ไม่จบ”

และคำถามสุดท้ายที่สังคมไทยควรช่วยกันคิด คือ

เราควรเชื่อคำพูดเหล่านี้ได้มากน้อยเพียงใด?