รู้จักคิดเองและลงมือทำ..ให้เป็นทักษะด้วย

Any man who reads too much

and uses his own brain too little

falls into lazy habits of thinking.

ผู้ใดก็ตามที่อ่านมากเกินไป

และใช้สมองของตัวเองน้อยเกินไป

จะกลายเป็นคนมีนิสัยขี้เกียจคิด

Albert Einstein

การกินโดยไม่ย่อยเป็นอันตรายมากฉันใด การอ่านโดยไม่คิดก็เป็นอันตรายฉันนั้น

ปัจจุบันมีข้อมูลให้อ่านมากมายมหาศาล การไม่คิด ทําให้ไม่รู้จักวิเคราะห์ เช่น คนที่อ่านหนังสือ How-to หรือหนังสือเกี่ยวกับ การพัฒนาตนเองเป็นร้อยเล่ม แต่ไม่รู้จักคิด ประโยชน์ที่ได้จะน้อยกว่า คนที่อ่านเพียงเล่มเดียวแต่รู้จักคิดวิเคราะห์

การอ่านเกิดจากศูนย์ภาษาในสมองซีกซ้าย แต่การคิดและจินตนาการ เกิดจากการทํางานของสมองซีกขวา ศักยภาพของสมองซีกขวาสูงกว่าสมองซีกซ้ายมาก การมีนิสัยขี้เกียจคิดจึงเป็นเรื่องอันตรายอย่างยิ่ง

ไอน์สไตน์เคยบอกเคล็ดลับสู่ความสําเร็จของเขาว่า “เมื่อสมัยรุ่นหนุ่มผมคิดที่จะรัก แต่เมื่อเติบโตขึ้นผมรักที่จะคิด” สิ่งนี้เองที่ทําให้เขาประสบความสําเร็จ

ระหว่าง “ขี้เกียจจํา” กับ “ขี้เกียจคิด” การขี้เกียจคิดอันตรายกว่ามาก เพราะสมัยนี้มีเครื่องช่วยจําเยอะแยะ และความจริงแล้วชาวตะวันตกไม่ได้ ขยันมากไปกว่าชาวไทยเลย เพียงแต่พวกเขาชอบคิด

เช่น เมื่อขี้เกียจลุก ไปเปลี่ยนช่องโทรทัศน์บ่อยๆ เขาก็คิดระบบรีโมตคอนโทรลขึ้นมา พอขี้เกียจ ซักผ้า ล้างจาน เขาก็คิดเครื่องซักผ้า เครื่องล้างจานมาทํางานแทน หรือ เมื่อขี้เกียจคํานวณ เขาก็สร้างเครื่องคิดเลขขึ้นมาช่วย

ด้วยเทคโนโลยีปัจจุบัน ทําให้คนเราคิดน้อยลง บนรถประจําทาง รถไฟฟ้า ตามร้านอาหาร เราจะเห็นคนนั่งอ่านข้อความในมือถืออยู่ตลอดเวลา นักเรียนเล่นเกมคอมพิวเตอร์อย่างเอาเป็นเอาตาย

โปรแกรมคอมพิวเตอร์และระบบอัตโนมัติต่างๆ ทําให้เราสามารถทํางานได้ง่ายดายขึ้นโดยที่ไม่ต้องคิด เมื่อรู้ว่าคนส่วนใหญ่ติดอยู่ในกับดักนี้แล้ว เพียงเราพัฒนาศักยภาพในการคิด ขึ้นมา เราก็จะอยู่ในจุดที่เหนือคนทั่วไปทันที

นักกีฬาที่ซ้อมหนักแต่ไม่คิดจะไม่สามารถเป็นนักกีฬาชั้นยอดได้ การมีเพียงฉันทะ วิริยะ แต่ขาดจิตตะกับวิมังสา ย่อมไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร