'ปลิงในปากจระเข้' ภาวะปรสิตในสัตว์เลื้อยคลานขนาดใหญ่ แต่จะถูกกำจัดได้โดยภาวะพึ่งพิงของจระเข้กับสัตว์ชนิดอื่น

คือเมื่อวันก่อนเรากำลังเลื่อนฟีดอยู่ดี ๆ ก็เจอภาพหนึ่งที่ทำให้ต้องหยุดเลื่อนทันที นั่นคือภาพ จระเข้นอนอ้าปากเฉย ๆ แล้วมีนกตัวเล็ก ๆ เดินเข้าไปในปากมันแบบไม่กลัวตาย บอกเลยว่าทีแรกก็คิดในใจว่า “โอ้โห นกเอ็งไม่คิดก่อนเหรอว่านั่นคือฟันของนักล่าอันดับต้น ๆ ของโลก” แต่พอดูดี ๆ ปรากฏว่ามันไม่ได้ไปฆ่าตัวตายนะ มันไปช่วยทำความสะอาดให้จระเข้ต่างหาก!

คือในปากจระเข้นะ มันจะมีพวก ปลิงตัวเล็ก ๆ แอบมาอาศัยอยู่แบบหน้าด้าน ๆ ไม่ได้ให้ค่าเช่าบ้าน แถมยังดูดเลือดกินอย่างเดียว เรียกง่าย ๆ ว่าเป็น “ผู้เช่าปรสิต” แบบตัวจริงเสียงจริงเลย จระเข้ก็รำคาญไง แต่อ้าปากเองแล้วใช้ลิ้นกวาดมันออกก็ไม่ได้นะ เพราะลิ้นมันติดพื้นปากเกือบตลอดเวลา และฟันก็ออกแบบมาสำหรับงับ ไม่ได้ออกแบบมาเป็นแหนบคีบปลิง

แล้วรู้ไหมจระเข้ทำไง?
มันก็ นอนอาบแดดเฉย ๆ แล้วอ้าปากค้าง รอให้ “ผู้ช่วยประจำตัว” มาทำงานแทน นั่นคือนกตัวเล็ก ๆ ที่แบบ “ดีลนี้ก็คือวิน-วิน” เพราะจระเข้ได้กำจัดปลิง ส่วนเจ้านกก็ได้อาหารมื้ออร่อยไปแบบฟรี ๆ ไม่ต้องไปคุ้ยเขี่ยหาแมลงให้เหนื่อย

ภาพเวลานกเดินเข้าไปในปากจระเข้นี่มันตลกปนประหม่ามากนะ แบบ…
“เฮ้ย นก นายแน่ใจนะว่าอยากเดินเข้าไปในปากเพื่อนพี่จอมโหดเนี่ย”
แต่นกก็นิ่งมาก เดินเข้าเดินออกเหมือนเข้าเซเว่นอะ ไม่กลัวโดนงับเลย

ฟีลแบบเดียวกับ นกเอี้ยงที่เกาะหลังควาย เลยอะ นกเอี้ยงไปเกาะหัวควาย ควายก็นิ่ง ๆ ชิล ๆ ปล่อยให้นกคุ้ยหาติ่งอะไรต่อมิอะไรบนหลังตัวเองไป เพราะนกได้อาหาร ส่วนควายก็ได้กำจัดตัวกวนใจ เรียกว่าเป็นความสัมพันธ์แบบ mutualism คือได้ประโยชน์กันทั้งคู่

ทีนี้จระเข้กับนกก็เหมือนจะอยู่กันด้วยความเข้าใจลึกซึ้งนะ แบบ
“เอ็งมากินปลิงให้ข้า ข้าจะไม่งับเจ้า”
เป็นดีลที่สงบสุขและ เชื่อใจกันแบบเฉพาะกิจ มาก ๆ

ถ้ามองแบบเพื่อนเล่าเพื่อนฟังนะ มันก็น่าทึ่งดีที่ธรรมชาติจะมี “ข้อตกลงเงียบ ๆ” ของสัตว์แบบนี้อยู่เต็มไปหมด เรามักคิดว่าจระเข้คือสัตว์ดุร้าย ดุทุกท่า งับทุกอย่างที่ขยับ แต่พอเห็นนกตัวเล็กเดินชิล ๆ เข้าไปในปากมันแล้วกำจัดปลิงให้ ก็คือแบบ…โอเค ธรรมชาตินี่ฉลาดกว่าที่คิดเยอะเลย

สรุปคือภาพปลิงในปากจระเข้ไม่ได้เป็นเรื่องน่ากลัวอย่างเดียว แต่มันเป็นเรื่องที่ทำให้เราเห็นว่า
แม้แต่สัตว์นักล่ากับนกตัวจิ๋ว ก็จับมือกันเป็นทีมเวิร์กได้…ถ้าผลประโยชน์ลงตัวพอดี!

ขอบคุณภาพประกอบจาก @thida_beer