Macbeth: เมื่อความฝันอยากเป็นกษัตริย์กลายเป็นฝันร้าย

Macbeth: เมื่อความฝันอยากเป็นกษัตริย์กลายเป็นฝันร้าย

Macbeth

ผู้เขียน: วิลเลียม เชกสเปียร์ (William Shakespeare)

ประเภท: โศกนาฏกรรม (Tragedy)

เวลาการประพันธ์: ประมาณปี ค.ศ. 1606

ณ ดินแดนสกอตแลนด์อันหนาวเหน็บ มีขุนนางนักรบผู้เก่งกล้าคนหนึ่งชื่อว่า แม็กเบธ (Macbeth) เขาเพิ่งกลับมาจากสงคราม หลังจากช่วยกษัตริย์ ดันแคน (Duncan) เอาชนะศัตรูได้อย่างกล้าหาญ ชื่อเสียงของเขาดังก้องไปทั่วแผ่นดิน

ระหว่างทางกลับบ้านพร้อมเพื่อนสนิท แบนโคว์ (Banquo) ทั้งคู่ได้เจอกับสิ่งประหลาด คือ แม่มดสามตน พวกนางหัวเราะเสียงแหลมและพูดทำนายว่า

“เจ้า แม็กเบธ จะได้เป็นกษัตริย์แห่งสกอตแลนด์!”

ส่วนแบนโคว์นั้น แม่มดบอกว่า

“เจ้าจะไม่เป็นกษัตริย์...แต่ลูกหลานของเจ้าจะได้ครองบัลลังก์”

คำพูดนั้นเหมือนคาถาที่สะกดใจ แม็กเบธเริ่มมีความคิดในใจว่า “ถ้าโชคชะตากำหนดไว้เช่นนั้น…เราจะรอให้มันเกิดขึ้น หรือทำให้มันเกิดขึ้นด้วยตัวเองดี?”

● ความทะเยอทะยานที่จุดไฟ

เมื่อแม็กเบธกลับถึงบ้าน เขาเล่าเรื่องนี้ให้ภรรยา เลดี้แม็กเบธ (Lady Macbeth) ฟัง เธอเป็นหญิงที่ฉลาดแต่ทะเยอทะยานเกินใคร ทันทีที่ได้ยิน เธอก็พูดเบาๆ ว่า

“ถ้าโชคชะตาบอกว่าท่านจะเป็นกษัตริย์...เราก็จะช่วยให้มันเกิดขึ้นเร็วขึ้น”

และแผนร้ายก็เริ่มขึ้น...

คืนนั้น กษัตริย์ดันแคนเดินทางมาพักที่ปราสาทของแม็กเบธ ด้วยความไว้ใจในขุนนางผู้ซื่อสัตย์ แต่ขณะพระองค์หลับสนิท แม็กเบธถูกภรรยาเกลี้ยกล่อมให้ลงมือฆ่ากษัตริย์ เขาลังเล...มือสั่น...แต่สุดท้ายก็ลงมือทำตาม

หลังจากนั้น แม็กเบธได้ขึ้นเป็นกษัตริย์สมใจ แต่แทนที่เขาจะมีความสุข เขากลับหวาดระแวงยิ่งกว่าเดิม ทุกคืนเขาฝันร้าย เห็นเลือดบนมือที่ล้างไม่ออก และเสียงกระซิบจากความมืด

● ความกลัวที่กลืนกินหัวใจ

แม็กเบธเริ่มกลัวคำทำนายของแม่มดที่ว่า “ลูกหลานของแบนโคว์จะได้ครองบัลลังก์” เขาจึงสั่งมือสังหารไปฆ่าแบนโคว์และลูกชาย แต่เด็กหนีรอดไปได้ ความกลัวของเขายิ่งเพิ่มพูน

วันหนึ่ง เขาไปหาแม่มดอีกครั้ง ขอคำพยากรณ์ใหม่

แม่มดบอกว่า

1. ไม่มีผู้ใดที่ “เกิดจากหญิง” จะฆ่าเขาได้

2. เขาจะไม่พ่ายแพ้จนกว่า “ป่าเบอร์นัม” จะเดินมาหาปราสาทของเขา

แม็กเบธหัวเราะออกมา เขาคิดว่าไม่มีวันเป็นไปได้ เพราะป่าจะเดินได้อย่างไรกันเล่า?

แต่ในเงามืดของปราสาทนั้น เลดี้แม็กเบธเริ่มเสียสติ เพราะภาพเลือดที่เธอเห็นในฝันทุกคืน เธอกรีดร้อง “มือของฉันเต็มไปด้วยเลือด!” ก่อนจะจากไปอย่างเงียบงัน

● จุดจบของผู้ทะเยอทะยาน

ในที่สุด แมคดัฟฟ์ (Macduff) ขุนนางผู้จงรักภักดีต่อราชวงศ์ดันแคน ยกกองทัพเข้าต่อสู้กับแม็กเบธ ทหารของเขาใช้กิ่งไม้จาก ป่าเบอร์นัม มาพรางตัว ทำให้ดูเหมือนว่าป่ากำลัง “เดิน” เข้ามา—คำทำนายแรกเริ่มเป็นจริง!

แม็กเบธยังมั่นใจว่าตนจะไม่ตายเพราะ “ไม่มีผู้ที่เกิดจากหญิงจะฆ่าเขาได้”

แต่แมคดัฟฟ์เผยว่า

“ข้าไม่ได้เกิดจากหญิง ข้าเกิดจากการผ่าคลอด!”

แม็กเบธตกตะลึง ก่อนจะต่อสู้จนถึงลมหายใจสุดท้าย และพ่ายแพ้ให้กับโชคชะตา

● บทสรุปแห่งโศกนาฏกรรม

หลังการตายของแม็กเบธ เจ้าชาย มัลคอล์ม พระโอรสของดันแคน ได้ขึ้นครองราชย์คืนความสงบให้แก่แผ่นดินสกอตแลนด์

แต่เรื่องของแม็กเบธยังคงเป็นตำนานเตือนใจมาจนถึงทุกวันนี้ ว่าความโลภและความทะเยอทะยาน หากไม่รู้จักควบคุม จะกลายเป็นไฟที่เผาผลาญทุกสิ่ง แม้แต่ตัวเอง

-----

ข้อคิดจาก Macbeth

• ความทะเยอทะยานไม่ใช่สิ่งผิด แต่ถ้ามันกลืนศีลธรรม มันจะกลืนชีวิตเราไปด้วย

• ความผิดบาปไม่สามารถหลบหนีได้ แม้จะปิดบังเพียงใด ใจก็ยังจำได้เสมอ

• โชคชะตาอาจชี้ทาง...แต่ “การตัดสินใจ” คือสิ่งที่กำหนดเส้นทางจริงๆ