"คนดี" หลัง 14 นาฬิกา...

     ในสังคมไทย เวลา 14.00 น. มักเป็นช่วงที่งานฌาปนกิจศพเริ่มต้น ช่วงเวลาบ่ายจึงเป็นเวลาที่ผู้คนรวมกันเพื่อส่งผู้ล่วงลับเป็นครั้งสุดท้าย... เสียงสวดมาติกาและบังสุกุลดังแผ่วท่ามกลางบรรยากาศสงบเยือก เป็นช่วงเวลาที่ใครต่อใครต่างหันมาระลึกถึง “ความดี” ที่ผู้จากไปได้สร้างไว้ระหว่างการมีชีวิต

     จากกาพย์ยานี 11 พระนิพนธ์ใน สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส กฤษณาสอนน้องคำฉันท์ อันทรงคุณค่าที่ว่า

 “นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์   สถิตทั่วแต่ชั่วดี ประดับไว้ในโลกา”

     สะท้อนเตือนให้คิด เมื่อมนุษย์สิ้นลมหายใจ ร่างกายสลายไปหมดสิ้น แต่สิ่งที่คงอยู่คู่โลกคือคุณงามความดีหรือความชั่วที่เคยทำไว้...แต่สิ่งที่น่าสนใจ คือ เหตุใดเวลา 14.00 น. จึงทำให้ผู้คนตระหนักถึงความไม่เที่ยงของชีวิตได้มากเป็นพิเศษ?

     คำตอบหนึ่งอยู่ในธรรมชาติของ “ความเงียบ” และ “การหยุดพัก” ซึ่งคล้ายกับสภาพที่เราพบในยามนอนหลับ เพราะในบางแง่มุม แม้ต่างกันโดยสิ้นเชิงในทางวิทยาศาสตร์ การนอนหลับก็ดูคล้ายความตายชั่วขณะ

     เมื่อเราหลับลึก เราตัดขาดจากโลกภายนอกอย่างสิ้นเชิง ไม่รับรู้อะไร ไม่ตอบสนองต่อสิ่งเร้า ทุกอย่างสงบนิ่ง ร่างกายเหมือนหยุด จิตเหมือนหายไป จนบางครั้งเราตื่นมาพร้อมความรู้สึกว่า “เหมือนเพิ่งกลับมาจากที่ไกลมาก”... สภาวะนั้นทำให้เราเข้าใจความเปราะบางของชีวิตได้ชั่วขณะ "เพียงเราปิดเปลือกตา ก็เหมือนเราไม่ได้อยู่ในโลกนี้อีกแล้ว"...

     เมื่อเปรียบกับพิธีศพในเวลา 14.00 น. ผู้ร่วมงานก็อยู่ในสภาวะคล้าย “ตัดขาดจากโลกภายนอก” เช่นกัน...ใจสงบ แต่ความคิดกลับตื่นขึ้นอย่างลึกซึ้งที่สุด พิธีเผาศพส่งผู้ล่วงลับจากไปจึงมิใช่เพียงพิธีกรรม หากเป็นช่วงที่จิตใจถูกบังคับให้หยุดพักเหมือนการนอนหลับ เพื่อกลับมาตื่นรู้ใหม่อีกครั้งว่า

"ชีวิตนั้นไม่แน่นอน และความดีคือสิ่งเดียวที่จะยังอยู่หลังร่างดับลง"

     14 นาฬิกา เวลานี้จึงทำหน้าที่เหมือนสัญญาณเตือนให้ผู้มีชีวิตกลับมาทบทวนตนเอง ไม่ต่างจากการตื่นนอนหลังการพักชั่วคราว...
ว่าเรายังมีเวลาสร้างความดีหรือไม่ ว่าเรากำลังทำสิ่งที่อยากให้โลกจดจำอยู่จริงหรือเปล่า และว่าในวันที่ถึงคราวของเราเอง ผู้คนจะเอ่ยถึง “ความดีอะไร” ของเราบ้าง ในช่วงบ่าย เวลา 14 นาฬิกา