คนฉลาดมักคิดว่าตัวเองโง่ คนโง่คิดว่าตัวเองฉลาด

The difference between genius and stupidity is ; genius has its limits.

ความแตกต่างระหว่างความเป็นอัจฉริยะกับความโง่ก็คือ อัจฉริยะมีขีดจำกัด

Albert Einstein

แม้มีกําลังสติสูงสุดถึงขนาดเกิดญาณหยั่งรู้ทุกสรรพสิ่ง จุดที่เป็น ขีดจํากัดก็คือ การบรรลุอรหันต์ เปรียบเสมือนความเย็นมีขีดจํากัด โดย เย็นได้ที่สุดที่ 0 เคลวิน แต่ความร้อนไม่มีขีดจํากัด ซึ่งเปรียบได้กับความโง่

อภิมหาอัจฉริยะอย่างอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ เคยพูดไว้ว่า “เมื่อผมได้ เรียนรู้มากขึ้นเรื่อยๆ ผมก็รู้สึกว่าตัวเองโง่ลงไปทุกที่ๆ” ไอน์สไตน์มองในมุมของความรู้ แต่ถ้ามองในมุมของพุทธศาสนา มีคําสอนว่า อวิชชาของมนุษย์ ไม่มีขีดจํากัด และเพราะความไม่รู้นี่เอง ทําให้มนุษย์ต้องตกอยู่ในวังวน ของความทุกข์

คนฉลาดมักคิดว่าตัวเองยังโง่อยู่ แต่คนโง่มักคิดว่าตัวเองฉลาด จึงทําให้ โง่ได้ไม่สิ้นสุด เช่นเดียวกับคนฉลาดที่รู้ว่าตัวเองยังมีความโลภ เช่นนี้แล้ว ความโลภจะมีขีดจํากัด แต่คนโง่ที่ไม่รู้ว่าตัวเองโลกนับว่าอันตรายมาก เพราะ ไม่มีขีดจํากัด ดังนั้นถ้ามีใครมาชมซึ่งหน้าว่าเราฉลาดเหลือเกิน อาจเป็นเพียง ค่าทดสอบว่าฉลาดจริงหรือไม่ คนที่หลงไปกับคําเยินยอ แสดงว่าฉลาดไม่จริง

บิล เกตส์ เคยได้รับคําชมว่าเป็นสุดยอดอัจฉริยะด้านคอมพิวเตอร์ เขาตอบว่า “ชมกันเกินไป ผมยังไม่รู้อะไรอีกมากมาย บริษัทผมก็ตามหลัง คนอื่นๆ อีกหลายด้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการพัฒนาฐานข้อมูล ผมยังต้องเรียนรู้อีกมาก”

มีคํากล่าวว่า “คนที่กล้าถาม จะรู้สึกว่าโง่เฉพาะตอนที่ถาม แต่คนที่ ไม่กล้าถามจะโง่ตลอดไป” อัจฉริยะทุกคนจะรู้ขีดจํากัดของตัวเอง ว่ามี ความสามารถแค่ไหน แต่สําหรับคนโง่จะไม่รู้ว่าตัวเองโง่ขนาดไหน และ ถ้าอวดฉลาดด้วย ยิ่งขาดโอกาสในการเรียนรู้เพื่อพัฒนาตนเอง