แผลอักเสบเป็นหนอง เกิดจากอะไร รักษาอย่างไรให้หายไวไม่ทิ้งรอย

แผลอักเสบเป็นหนอง เกิดจากอะไร รักษาอย่างไรให้หายไวไม่ทิ้งรอย
แผลอักเสบเป็นหนองเป็นปัญหาทางผิวหนังที่เกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย มักเริ่มจากบาดแผลเล็กน้อยที่ไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกวิธี จนเชื้อแบคทีเรียเข้าไปสะสมและทำให้เกิดหนอง เมื่อเกิดการติดเชื้อแล้วหากปล่อยทิ้งไว้อาจลุกลามจนกลายเป็นการติดเชื้อรุนแรงถึงขั้นกระแสเลือดได้ ดังนั้นการเข้าใจลักษณะของแผล สาเหตุ อาการ และแนวทางการรักษาที่ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้แผลหายเร็วและไม่เกิดรอยแผลเป็นในภายหลัง

 

แผลอักเสบเป็นหนองคืออะไร
แผลอักเสบเป็นหนอง คือภาวะที่แผลติดเชื้อแบคทีเรีย ทำให้ร่างกายตอบสนองด้วยการอักเสบและสร้างเม็ดเลือดขาวมาทำลายเชื้อ ส่งผลให้เกิดของเหลวสีเหลืองข้นหรือสีเขียวที่เรียกว่า “หนอง” ซึ่งประกอบด้วยเซลล์เม็ดเลือดขาวที่ตายแล้ว เศษเนื้อเยื่อ และแบคทีเรียที่ถูกกำจัด

 

ลักษณะของแผลอักเสบเป็นหนองที่พบบ่อย ได้แก่
• แผลบวม แดง ร้อน และเจ็บมากกว่าปกติ
• มีของเหลวข้นไหลออกมา มีกลิ่นไม่พึงประสงค์
• อาจมีไข้ หนาวสั่น หรือรู้สึกอ่อนเพลีย

แผลลักษณะนี้หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม เชื้อสามารถแพร่กระจายลึกไปถึงชั้นเนื้อเยื่อ กล้ามเนื้อ หรือกระแสเลือด ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อชีวิตได้

 

สาเหตุของการเกิดแผลอักเสบเป็นหนอง
แผลอักเสบเป็นหนองมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น Staphylococcus aureus หรือ Streptococcus pyogenes ซึ่งเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผล รอยถลอก หรือแผลผ่าตัด นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นที่เพิ่มโอกาสให้แผลติดเชื้อได้ง่าย เช่น

 

1.แผลอักเสบเป็นหนองเกิดจากการดูแลแผลม่สะอาด
ไม่ล้างแผลให้สะอาดหลังเกิดบาดเจ็บ หรือปล่อยให้แผลชื้น สกปรก รวมถึงการปิดแผลแน่นเกินไปจนเกิดการอับชื้น ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่แบคทีเรียเจริญเติบโตได้ดี

 

2.แผลอักเสบเป็นหนองเกิดจากการมีโรคประจำตัว
ผู้ป่วยโรคเบาหวานหรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำจากการใช้ยากดภูมิ หรือการรักษามะเร็ง จะมีความสามารถในการต่อสู้เชื้อโรคลดลง ทำให้แผลติดเชื้อได้ง่ายกว่าคนทั่วไป

 

3.แผลอักเสบเป็นหนองเกิดจากสิ่งแปลกปลอมค้างในแผล
เศษไม้ เศษแก้ว หรือสิ่งสกปรกที่หลงเหลืออยู่ในบาดแผลทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังและเกิดหนองได้

 

4.แผลอักเสบเป็นหนองเกิดจากการบาดเจ็บลึกหรือการผ่าตัด
แผลที่ลึกหรือเกิดจากการผ่าตัดซึ่งไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกวิธีอาจกลายเป็นแผลติดเชื้อและเกิดหนองได้ง่าย

 

อาการที่ควรสังเกตเมื่อแผลเริ่มติดเชื้อ
การสังเกตอาการแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้รักษาได้ทันเวลาและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน
• บริเวณแผลมีอาการ บวม แดง ร้อน เจ็บมากขึ้น
• มีหนองไหล สีเหลือง เขียว หรือขาวข้น
• มีกลิ่นเหม็นจากแผล
• มีไข้ หนาวสั่น หรืออ่อนเพลีย
• ต่อมน้ำเหลืองบวม หากแผลอยู่ใกล้รักแร้หรือขาหนีบ
• รอยแดงเริ่มลามออกจากขอบแผล หรือมีอาการปวดตุบ ๆ

หากพบอาการเหล่านี้โดยเฉพาะมีไข้สูงหรือปวดแผลมาก ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

 

วิธีดูแลแผลอักเสบเป็นหนองอย่างถูกวิธี
การดูแลรักษาแผลอักเสบเป็นหนองอย่างถูกต้องช่วยให้หายเร็ว ลดการลุกลามของเชื้อ และลดโอกาสเกิดรอยแผลเป็นในอนาคต

 

1.ล้างมือก่อนทำแผลทุกครั้ง
ล้างมือด้วยสบู่หรือน้ำยาฆ่าเชื้อก่อนสัมผัสแผล เพื่อลดการปนเปื้อนของเชื้อโรคเพิ่มเติม

 

2.ล้างแผลให้สะอาด
ใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อหรือน้ำต้มสุกที่เย็นแล้วล้างเบา ๆ หลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาฆ่าเชื้อเข้มข้น เพราะอาจทำลายเนื้อเยื่อและทำให้แผลหายช้า

 

3.ทายาฆ่าเชื้อและปิดแผล
ซับแผลให้แห้งด้วยผ้าก๊อซปลอดเชื้อ แล้วทายาฆ่าเชื้อหรือยาปฏิชีวนะชนิดทาตามแพทย์สั่ง จากนั้นปิดแผลด้วยผ้าก๊อซสะอาด

 

4.เปลี่ยนผ้าปิดแผลเป็นประจำ
ควรเปลี่ยนวันละ 1–2 ครั้ง หรือทุกครั้งที่ผ้าชื้นหรือสกปรก เพื่อป้องกันการสะสมของเชื้อ

 

5.ดูแลสุขภาพร่างกายควบคู่กัน
รับประทานอาหารที่มีโปรตีนสูง วิตามินซี และสังกะสี พักผ่อนให้เพียงพอ และดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อช่วยให้ร่างกายสมานแผลได้ดี

 

การรักษาแผลอักเสบเป็นหนองให้หายเร็ว
การรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการติดเชื้อ โดยทั่วไปมีแนวทางดังนี้

 

1.การระบายหนอง
หากมีหนองมากหรือแผลบวมโต แพทย์จะทำการเปิดระบายหนองออกเพื่อป้องกันเชื้อแพร่ลึกและลดแรงดันภายในแผล

 

2.การใช้ยาปฏิชีวนะ
แพทย์อาจให้ยาปฏิชีวนะชนิดทา เช่น มูพิโรซิน (Mupirocin) หรือชนิดรับประทานในกรณีติดเชื้อลึก เช่น กลุ่มเพนิซิลลิน หรือคลินดามัยซิน
ข้อสำคัญ ต้องรับประทานยาจนครบตามแพทย์สั่ง แม้อาการจะดีขึ้นแล้ว เพื่อป้องกันการดื้อยา

 

3.การดูแลแผลต่อเนื่อง
ทำแผลและเปลี่ยนผ้าปิดแผลสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงการเกา บีบ หรือแกะหนองด้วยตัวเอง เพราะจะทำให้เชื้อแพร่กระจาย

 

4.การรักษาโรคประจำตัว
ผู้ป่วยเบาหวานควรควบคุมระดับน้ำตาลให้ปกติ เพราะน้ำตาลสูงทำให้เชื้อแบคทีเรียเจริญเติบโตและแผลหายช้า

 

5.การรักษาในกรณีรุนแรง
หากติดเชื้อแพร่กระจาย เช่น ภาวะ cellulitis หรือสงสัยติดเชื้อในกระแสเลือด แพทย์อาจให้ยาทางหลอดเลือดหรือทำการผ่าตัดทำความสะอาดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อ

 

ภาวะแทรกซ้อนแผลอักเสบเป็นหนองที่อาจเกิดขึ้น
หากแผลอักเสบเป็นหนองไม่ได้รับการรักษา อาจเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น
• การติดเชื้อในเนื้อเยื่อรอบข้าง ทำให้บวม แดง เจ็บมากขึ้น
• ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิต
• กระดูกอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย หากเชื้อแพร่ลึก
• เกิดฝีใต้ผิวหนัง ต้องผ่าระบายหนอง
• แผลหายช้า กลายเป็นแผลเรื้อรัง
• เกิดรอยแผลเป็นหรือพังผืด ดึงรั้งผิวหนังบริเวณนั้น

 

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงมีแผลอักเสบเป็นหนองสูง
• ผู้ป่วยเบาหวาน
• ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วย HIV หรือผู้ที่ใช้ยากดภูมิ
• ผู้สูงอายุที่สมานแผลช้า
• เด็กเล็กที่ผิวบอบบาง
• ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง เช่น โรคไต หัวใจ หรือขาดสารอาหาร
• ผู้ที่สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือทำงานในที่สกปรก

 

แผลอักเสบเป็นหนองหายเองได้ไหม
ในกรณีแผลอักเสบเป็นหนองเป็นแผลเล็กและหนองไม่มาก หากดูแลถูกวิธีร่างกายอาจสามารถฟื้นตัวเองได้ภายในไม่กี่วัน แต่หากแผลอักเสบเป็นหนองมีหนองมาก บวมแดงลาม หรือมีไข้ ควรรีบพบแพทย์ เพราะแผลอาจลุกลามและเสี่ยงติดเชื้อในเลือด

 

แผลอักเสบเป็นหนองหายกี่วัน
ระยะเวลาการหายขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย
• แผลเล็ก การติดเชื้อไม่รุนแรง ประมาณ 5–10 วัน
• แผลใหญ่หรือมีหนองมาก ประมาณ 2–4 สัปดาห์
• ผู้ป่วยเบาหวานหรือภูมิคุ้มกันต่ำ อาจใช้เวลานานกว่านั้น

การดูแลแผลอย่างต่อเนื่องและไปพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้แผลหายเร็วขึ้นและไม่ทิ้งรอยแผลเป็น

 

แผลอักเสบเป็นหนอง ควรปิดแผลหรือเปิดไว้ดี
โดยทั่วไป ควรปิดแผลหลังทำความสะอาดทุกครั้ง เพื่อป้องกันเชื้อจากภายนอก แต่ต้องใช้ผ้าก๊อซปลอดเชื้อที่ระบายอากาศได้ดี และเปลี่ยนผ้าปิดแผลทุกวัน หากอยู่ในที่สะอาดสามารถเปิดแผลพักไว้ชั่วคราวเพื่อระบายอากาศได้บ้าง

 

แผลอักเสบเป็นหนอง เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์
• แผลมีหนองมาก มีกลิ่นรุนแรง หรือสีเขียวคล้ำ
• รอยแดงลามออกกว้าง ปวดมาก หรือมีไข้
• แผลลึก อยู่ใกล้ดวงตา มือ หรือข้อ
• มีสิ่งแปลกปลอมค้างในแผล
• อาการไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วัน
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

 

วิธีป้องกันไม่ให้เกิดแผลอักเสบเป็นหนอง
• รักษาความสะอาดร่างกาย อาบน้ำทุกวัน และล้างมือก่อนสัมผัสแผล
• ระวังการเกิดบาดแผล โดยสวมรองเท้าและถุงมือเมื่อต้องทำงานเสี่ยง
• ล้างและปิดแผลทันทีเมื่อเกิดบาดเจ็บ
• รับประทานอาหารครบ 5 หมู่ โดยเฉพาะโปรตีน วิตามินซี และสังกะสี
• ควบคุมโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน
• งดสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์
• สังเกตแผลทุกวัน หากมีอาการผิดปกติให้รีบพบแพทย์

 

รอยแผลเป็นหลังแผลอักเสบเป็นหนองหาย
เมื่อแผลอักเสบเป็นหนองหายแล้ว อาจทิ้งรอยแผลเป็นไว้หลายรูปแบบ เช่น
• แผลเป็นนูน (Hypertrophic scar)
• แผลเป็นคีลอยด์ (Keloid)
• แผลเป็นหลุม (Atrophic scar)
• รอยราบหรือคล้ำ (Flat scar)

ปัจจัยที่ทำให้เกิดรอยมากขึ้น ได้แก่ แผลลึก การติดเชื้อรุนแรง การเกา หรือพันธุกรรม

 

วิธีลดและรักษารอยแผลเป็น
• ใช้เจลหรือแผ่นซิลิโคน หลังแผลปิดสนิท
• ทาครีมลดรอยแผลเป็น ที่มีสารสกัดหัวหอม วิตามินอี หรือเซนเทลลา
• ทาครีมกันแดด SPF 30 ขึ้นไป
• หลีกเลี่ยงการแกะสะเก็ดแผล
• สำหรับรอยรุนแรง อาจรักษาด้วย เลเซอร์ ฉีดสเตียรอยด์ ไมโครนีดลิ่ง หรือซับซิชั่น ภายใต้การดูแลของแพทย์ผิวหนัง

 

อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงและอาหารที่ช่วยให้แผลหายไว
อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง
• อาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
• อาหารทอดหรือไขมันสูง
• อาหารแปรรูป เช่น ไส้กรอก เบคอน
• แอลกอฮอล์ และการสูบบุหรี่
• อาหารที่ก่อภูมิแพ้หรือเผ็ดจัดในบางคน

 

อาหารที่ควรกิน
• โปรตีนจากปลา ไก่ ไข่ ถั่ว เต้าหู้
• ผักและผลไม้ที่มีวิตามินซี เช่น ส้ม ฝรั่ง บรอกโคลี
• อาหารที่มีสังกะสี เช่น หอยนางรม เมล็ดฟักทอง
• ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อให้ผิวชุ่มชื้นและฟื้นตัวเร็ว

 

บทสรุป แผลอักเสบเป็นหนอง
สรุปว่าแผลอักเสบเป็นหนองแม้จะดูไม่รุนแรงในช่วงแรก แต่หากละเลยการดูแลสามารถลุกลามจนเกิดภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงได้ การล้างแผลให้สะอาด ใช้ยาตามคำแนะนำแพทย์ และรักษาสุขอนามัยอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้แผลหายเร็ว ไม่ทิ้งรอยแผลเป็น และป้องกันการติดเชื้อซ้ำได้ในอนาคต