หมอพื้นบ้านของไทยในอดีต..ที่กำลังเลือนหายไปตามกาลเวลา
หมอพื้นบ้าน คือ ผู้ที่มีความรู้ความสามารถเกี่ยวข้องกับสมุนไพร การรักษาอาการเจ็บป่วยของคนในท้องถิ่น อาจมีการเชื่อมโยงกับความเชื่อทางจิตวิญญาณ หรืออาจจะเป็นผู้นำชุมชน และปราชญ์ชาวบ้านด้วย แต่เมื่อการแพทย์แผนปัจจุบันมีวิทยาการเข้าถึง และทันสมัยมากขึ้น ส่งผลให้การรักษาตามแบบหมอพื้นบ้านได้ลดความนิยม หรือสูญหายไปตามกาลเวลา วันนี้เรามาดูกันว่ามี หมอพื้นบ่านในรูปแบบใดที่เคยมีในอดีตของไทย
หมอตำแย : ผู้ช่วยทำคลอดในยุคที่โรงพยาบาลยังเข้าไม่ถึงชุมชน โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบท ผู้ที่ทำหน้าที่หมอตำแยมักเป็นหญิงสูงวัย มีประสบการณ์ในการทำคลอดโดยอาศัยความรู้ที่สืบทอดกันมา ไม่ใช้เครื่องมือแพทย์สมัยใหม่ แต่ใช้สมุนไพรและภูมิปัญญาพื้นบ้าน ในปัจจุบัน หมอตำแยในชุมชนแทบจะไม่หลงเหลือ เนื่องจากระบบสาธารณสุขเข้าถึงได้ทั่วถึง และผู้คนหันไปพึ่งบริการทางการแพทย์มากขึ้น
หมอเป่า (ลมแห่งคาถา กับศรัทธาแห่งการเยียวยา) : หมอเป่าเป็นผู้ที่ใช้คาถาและลมหายใจในการรักษาโรค เช่น ปวดหัว หน้ามืด หรืออาการผิดปกติที่เชื่อว่าเกิดจากพลังลบ หมอจะเป่าลมลงบนร่างกายหรือน้ำดื่มของผู้ป่วย พร้อมท่องคาถาเพื่อขับไล่สิ่งไม่ดี แม้จะไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับ แต่หมอเป่าเคยเป็นที่พึ่งของชาวบ้านจำนวนมาก ปัจจุบันวิชานี้ค่อยๆ เลือนหายไป และถูกมองว่าเป็นความเชื่องมงาย
หมอผี (นักเจรจากับโลกวิญญาณ) : หมอผีมีหน้าที่สื่อสารกับสิ่งเหนือธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นวิญญาณ ผีบ้านผีเรือน หรือภูติผีต่างๆ ในชุมชน โดยเชื่อว่าพลังเหล่านี้สามารถทำให้คนเจ็บป่วยหรือโชคร้ายได้ หมอผีจึงทำหน้าที่ไล่ผี หรือทำพิธีเพื่อขอขมา ทุกวันนี้ แม้คนบางส่วนจะยังมีความเชื่อในเรื่องผีและวิญญาณ แต่อาชีพหมอผีแบบดั้งเดิมแทบจะไม่มีอยู่จริงอีกต่อไป
หมอยาเฒ่า (ครูของป่า และศาสตร์ที่ไร้ตำรา) : หมอยาเฒ่า คือผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรพื้นบ้าน รู้จักพืชผักและเปลือกไม้ที่สามารถนำมารักษาโรคต่างๆ ได้ เช่น ไข้ ปวดท้อง หรืออาการอักเสบ หมอยาในอดีตอาศัยความรู้จากการสังเกตและประสบการณ์ในการใช้พืชสมุนไพรในท้องถิ่น ปัจจุบันความรู้ด้านสมุนไพรพื้นบ้านถูกลดความสำคัญลง และคนรุ่นใหม่สนใจการแพทย์แผนปัจจุบันมากกว่า ทำให้อาชีพหมอยาเฒ่ากำลังสูญหายไปพร้อมกับผู้รู้รุ่นเก่า
อย่างไรก็ตามจะเห็นได้ว่า อาชีพหมอพื้นบ้านที่กล่าวมาข้างต้นเหล่านี้เคยเป็นเสาหลักของชุมชนไทยในอดีต ช่วยดูแลทั้งร่างกายและจิตใจของผู้คนโดยไม่อาศัยเทคโนโลยี แต่ด้วยการเปลี่ยนแปลงของสังคม การแพทย์ และความเชื่อ อาชีพเหล่านี้จึงค่อยๆ เลือนหายไปจากวิถีชีวิตประจำวัน
************
เขียนโดย ดร กิฟท์นางมารพยากรณ์
เพื่อให้ผู้อ่านได้รับทั้งความรู้ แรงบันดาลใจ และแนวทางการใช้ชีวิตที่เท่าทันโลก
เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ใครจะไปคิดว่า "นักแสดงตัวท็อปกับตัวร้ายในหนัง สุดท้ายได้ลงเอยกันในชีวิตจริง"
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
เจาะลึกสถิติหวยเดือนธันวาคม ย้อนหลัง 10 ปี รางวัลที่ 1 กับเลขท้าย 2 ตัว อะไรมาแรงสุด?
ย้อนรอยโศกนาฏกรรม "มินามะตะ-อิไตอิไต" บทเรียนราคาแพงจากสายน้ำเป็นพิษ สู่สัญญาณเตือนภัยลำน้ำสายและลำน้ำกก
กรมอุตุฯ เตือนฝนตกหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัด เสี่ยงน้ำท่วมฉับพลันและน้ำป่าไหลหลาก ระหว่างวันที่ 20–22 พฤศจิกายน 2569
หุ้น Anthropic พุ่งขึ้น 34% ในวันแรกของการซื้อขาย ระดมทุนได้ 81.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และสร้างสถิติใหม่ของการเสนอขายหุ้น IPO ทั่วโลก
ค่าครองชีพสูง เงินเดือนเท่าเดิม จะใช้ชีวิตอย่างไร?
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ปลดผู้อำนวยการด้านไซเบอร์แห่งชาติของทำเนียบขาวหลังระบบเทคโนโลยีในสหรัฐอเมริกาล่มหลายครั้ง
หุ่นยนต์ทำงาน 2 ตัว ถูกไล่ออกจากร้านสะดวกซื้อ
เผยปริศนา "ป้ายราคามีกากบาท " ในร้าน "เซเว่น อีเลฟเว่น"..ใครเห็นก็สงสัย!
ย้อนรอยความงามแห่งสยาม ก่อนมียาสีฟันคนโบราณดูแลช่องปากอย่างไร และทำไม "ฟันดำ" ถึงเคยเป็นที่สุดแห่งเสน่ห์
เบื้องหลังอาหารบนเครื่องบิน กว่า 100 ปีแห่งการต่อสู้ทางวิศวกรรมและวิทยาศาสตร์ เพื่อเอาชนะความจืดชืดบนความสูง 35,000 ฟุต
ไขปริศนา "สุวรรณภูมิ" คือประเทศอะไร? เปิดแผนที่ตำนานแผ่นดินทอง ที่ไม่ได้มีแค่ประเทศไทย
เปิดความจริงทางประวัติศาสตร์ของ “เปาบุ้นจิ้น” ตัวจริงหน้าขาวสะอาด สุภาพอ่อนโยน และไม่มีปานพระจันทร์เสี้ยว



