ทอดกฐิน งานบุญถวายผ้าไตรภิกษุสงฆ์

ทอดกฐิน งานบุญถวายผ้าไตรภิกษุสงฆ์

หลังจากออกพรรษา ที่พระสงฆ์อยู่จำวัดเป็นระยะเวลา 3 เดือนแล้ว ก็จะเป็นช่วงของประเพณี ทอดกฐิน ทันที ประเพณีนี้จะมีขอบเขตระยะเวลาอยู่ที่ 1 เดือนเท่านั้น คือ 1 ค่ำเดือน 11 ถึง 15 ค่ำ เดือน 12 ซึ่งต่างจากทอดผ้าป่าที่ทำได้ตลอดปี

ความสำคัญของทอดกฐิน

            คำว่า กฐิน เป็นภาษาบาลี แปลว่า ไม้สะดึง หรือ กรอบไม้ ไม้แบบ หากใครนึกไม่ออก ก็อุปกรณ์ที่ใช้สำหรับขึงผ้าที่จะเย็บเป็นผ้าไตรจีวรนั่นแหละ เพราะเมื่อก่อนกว่าจะได้จีวรแต่ละผืนต้องนำมาเศษผ้าหลายขนาดมาเย็บรวมกัน จึงต้องมีอุปกรณ์ช่วย เดิมประเพณี ทอดกฐิน ปฏิบัติกันในหมู่ภิกษุสงฆ์เท่านั้น คือ ช่วยกันเย็บผ้าตามความสามารถของตน ต่อมาพุทธศาสนิกชนจึงเข้ามามีส่วนร่วม ปัจจุบันไม่ต้องมาขึงสะดึง ตรึงไม้แบบให้ยุ่งยากเสียเวลา เพราะม้าไตรจีวรสำเร็จรูปจำหน่าย สะดวก ง่ายดาย

            สำหรับเครื่องนุ่งห่มของพระนั้น ประกอบด้วยผ้า 3 แบบ จึงเรียกว่าไตรจีวร ประกอบด้วย

1. อันตรวาสก ผ้านุ่ง (สบง)
2. อุตราสงค์ ผ้าห่ม (จีวร)
3. สังฆาฏิ ผ้าทาบ

จุดเริ่มต้นของกฐิน

            จุดเริ่มต้นของประเพณีทอดกฐินต้องย้อนไปเมื่อสมัยพุทธกาล ครั้งหนึ่ง มีคณะภิกษุชาวเมืองปาไฐยยะ อยู่ทางตะวันตกของแคว้นโกศล ว่ากันว่ามีจำนวน 30 รูป พากันเดินทางไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า ซึ่งประทับอยู่ที่ วัดเชตวันมหาวิหาร เมืองสาวัตถี ปรากฏว่า ไม่ทันได้ถึงก็เข้าช่วงเข้าพรรษาซะก่อน จึงต้องพากันพักอยู่ที่เมืองสาเกต 3 เดือน

เมื่อ ออกพรรษา แล้วก็พากันเร่งเดินทางต่อ ทว่าด้วยเพราะเพิ่งหมดหน้าฝนใหม่ๆ ฝนยังหยุดไม่สนิท ดินก็เต็มไปด้วยโคลนตม ชื้นแฉะ กว่าจะถึงวัดเชตวันมหาวิหาร เนื้อตัวก็เลอะมอมแมม จีวรชำรุด พระพุทธเจ้าเห็นเข้า จึงอนุญาตให้รับผ้ากฐินได้ตอนออกพรรษา กล่าวสรุป ก็ทรงบอกให้สาวก เย็บจีวรใหม่ ซ่อมจีวรได้ โดยให้เวลา 1 เดือนนั่นเอง

ต่อมาพระพุทธองค์ก็ทรงอนุญาตให้คฤหัสถวายกฐินได้ โดยคนแรกที่ได้ทอดกฐินของพระพุทธศาสนา คือ นางวิสาขามหาอุบาสิกา นับแต่นั้นมาพุทธบริษัทก็ทำการทอดกฐินจนกลายเป็นประเพณีนิยมจนถึงทุกวันนี้

ความแตกต่างของผ้าป่าและกฐิน

            มองรวมๆ ก็คล้ายกันเพราะมีเรื่องของจีวรมาเกี่ยวข้อง กฐินเราได้บอกแล้วในตอนต้น ส่วน ผ้าป่า นั้น สมัยพุทธกาลผ้าเป็นสิ่งที่หายาก และหากพระสงฆ์ต้องการผ้ามาทำจีวรต้องใช้ผ้าที่ชาวบ้านทิ้งแล้ว ซึ่งได้จากป่า จากป่าช้า เป็นต้น มาเย็บๆ รวมกันให้เป็นผืน คนใจบุญสุญทานสมัยนั้นเห็นเข้า จึงนำผ้าดีๆ ไปแขวนไว้ในป่า นัยย์ว่าไม่มีเจ้าของ พระหยิบไปได้เลย นั่นเอง ฉะนั้นปัจจุบันเวลาทำบุญถวายจีวร หรือทอดผ้าป่า ต้องพาดจีวรไว้แล้วให้พระมาดึงไป

ทั้งหมดทั้งมวลนี้ ไม่ว่าจะเป็นกฐิน หรือผ้าป่า หากทำด้วยจิตศรัทธา ใจบริสุทธิ์ ย่อมล้วนได้บุญ ไม่ว่าจะทำมากทำน้อยก็เป็นกุศลทั้งนั้น