5 ประเทศที่คนไม่มีความสุขที่สุดในโลก ปี 2025

ในทุกปี รายงานความสุขโลก (World Happiness Report) จะจัดอันดับประเทศที่ประชาชนรู้สึก “มีความสุข” หรือ “ไม่มีความสุข” มากที่สุดในโลก ซึ่งอ้างอิงจากการสำรวจของ Gallup World Poll และเผยแพร่โดย Oxford Wellbeing Research Centre, UN Sustainable Development Solutions Network และทีมบรรณาธิการรายงานความสุขโลก

ปี 2025 นี้ก็เช่นกัน และ 5 ประเทศที่ติดอันดับท้ายตาราง ถูกจัดว่าเป็นประเทศที่คนมีความสุขน้อยที่สุด คือ

1. อัฟกานิสถาน (Afghanistan)

2. เซียร์ราลีโอน (Sierra Leone)

3. เลบานอน (Lebanon)

4. มาลาวี (Malawi)

5. ซิมบับเว (Zimbabwe)

แต่ตัวเลขเพียงอย่างเดียวไม่อาจเล่าเรื่องทั้งหมดได้… ถ้าสวมหมวกนักมานุษยวิทยา เราจะเห็นชัดเจนว่า “ความสุข” ไม่ใช่เพียงเรื่องเงินหรือทรัพยากร แต่มันคือความสัมพันธ์ ความเชื่อใจ และศักดิ์ศรีที่คนรู้สึกว่าตนยังมี

1. อัฟกานิสถาน: เมื่อความหวังถูกพรากไปพร้อมเสรีภาพ

หลายปีติดต่อกัน อัฟกานิสถานรั้งตำแหน่งประเทศที่ไม่มีความสุขที่สุดในโลก เหตุผลไม่ยากจะเดา—สงครามยืดเยื้อ ความไม่มั่นคง และข้อจำกัดสิทธิเสรีภาพ โดยเฉพาะกับผู้หญิงและเด็กหญิงที่แทบถูกปิดโอกาสทางการศึกษาและการทำงาน

ในเชิงมานุษยวิทยา การจำกัดเสรีภาพไม่ใช่เพียงการปิดประตูสู่ “ความสุข” เท่านั้น แต่ยังเป็นการตัดขาด “ศักยภาพของมนุษย์” ครึ่งหนึ่งของสังคมออกไป เสมือนใยแมงมุมสังคมที่ถูกฉีกขาดจนโครงสร้างไม่อาจรองรับชีวิตประจำวันได้

2. เซียร์ราลีโอน: ความสุขที่ถูกกัดเซาะด้วยการคอร์รัปชัน

ประเทศเล็ก ๆ แห่งแอฟริกาตะวันตกนี้เคยผ่านสงครามกลางเมืองและโรคระบาดใหญ่ พอมาถึงปัจจุบัน ปัญหาคอร์รัปชันกลับยังคงเป็นโรคร้ายเรื้อรัง

คอร์รัปชันทำลาย “ความไว้วางใจทางสังคม” (Social Trust) ซึ่งเป็นเหมือนกาวที่ยึดผู้คนไว้ด้วยกัน เมื่อประชาชนไม่มั่นใจว่าภาษีจะถูกใช้สร้างโรงพยาบาล โรงเรียน หรือถนน ความร่วมมือก็หายไป เหลือเพียงความระแวงและความรู้สึกว่าตนถูกทอดทิ้ง

3. เลบานอน: เมื่อศักดิ์ศรีถูกกลืนหายไปกับเศรษฐกิจ

เลบานอนในอดีตเคยเป็นดั่ง “ไข่มุกแห่งตะวันออกกลาง” แต่ไม่กี่ปีมานี้ประเทศเผชิญวิกฤตการเงินครั้งเลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์ อัตราเงินเฟ้อสูงจนค่าแรงแทบไร้ค่า

ความสุขในสายตานักมานุษยวิทยาไม่ใช่แค่เรื่องรายได้สูงหรือต่ำ แต่คือการที่คนรู้สึกว่าตน “ยังควบคุมชีวิตได้” วิกฤตครั้งนี้พรากศักดิ์ศรีของคนรุ่นเก่าที่เงินออมสูญสิ้น และตัดความหวังของคนรุ่นใหม่ที่มองไม่เห็นอนาคต จึงไม่แปลกที่ความสิ้นหวังจะกลายเป็นบรรยากาศที่หายใจร่วมกัน

4. มาลาวี: ประเทศที่ยิ้มได้ยาก

แม้ชาวมาลาวีจะได้ชื่อว่าเป็นมิตรและยิ้มง่าย แต่ชีวิตจริงกลับเต็มไปด้วยความยากจน ระบบสาธารณสุขที่อ่อนแอ และสถาบันการเมืองที่ไม่สามารถพยุงความหวังของคนได้

ในสังคมที่ “ครอบครัว” และ “ชุมชน” คือเครือข่ายหลักในการช่วยเหลือกัน ความยากจนเรื้อรังทำให้สายใยเหล่านี้ถูกดึงตึงเกินไป การแบ่งปันทรัพยากรในครอบครัวกลายเป็นภาระมากกว่าความอบอุ่น

5. ซิมบับเว: เศรษฐกิจที่ล่มซ้ำซ้อน

ซิมบับเวเคยถูกจดจำจากเงินเฟ้อที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งในโลก จนคนต้องใช้แบงก์เป็นกอง ๆ ซื้อขนมปังหนึ่งก้อน แม้เวลาจะผ่านไป ปัญหาเศรษฐกิจและการเมืองก็ยังไม่ถูกแก้ไข

สำหรับชาวบ้านทั่วไป การต้องใช้ชีวิตท่ามกลางระบบที่ “ไม่มั่นคงและไม่คาดเดาได้” คือความเครียดเรื้อรังที่กัดกร่อนสุขภาวะทางใจ ยิ่งนานวันก็ยิ่งยากที่จะรู้สึก “ปลอดภัย” หรือ “มั่นคงพอ” ที่จะมีความสุขได้

มุมสะท้อนสำคัญคือ ความสุขไม่ใช่แค่เรื่องส่วนบุคคล รายงานปี 2025 ย้ำชัดว่า ความสุขของคนทั้งชาติไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แต่คือผลลัพธ์จาก “ใยแมงมุมทางสังคม” ที่แข็งแรง ยุติธรรม และเกื้อกูลกัน

ประเทศที่ถูกจัดให้อยู่ท้ายสุดในตารางความสุขโลกต่างมีสิ่งหนึ่งเหมือนกัน พวกเขาสูญเสียความสามารถในการรับประกันความปลอดภัย เสรีภาพ และความเท่าเทียมให้กับพลเมือง การฟื้นฟูจึงไม่ใช่เพียงการอัดฉีดเศรษฐกิจ แต่คือการสร้าง ความเชื่อใจ (Trust) และ ความหวัง (Hope) กลับคืนสู่หัวใจผู้คน

แหล่งอ้างอิง

• World Happiness Report 2025, Oxford Wellbeing Research Centre, UN Sustainable Development Solutions Network, Gallup World Poll.

• Ipsos Global Happiness Index 2025.