พาลงใต้สืบสาน “ประเพณีชิงเปรต” สารทเดือนสิบ วัดในช่อง จ.กระบี่ ลูกหลานพร้อมใจทำบุญอุทิศบรรพบุรุษ

ในช่วงสารทเดือนสิบของทุกปี วัดต่าง ๆ ในภาคใต้จะคึกคักเป็นพิเศษ หนึ่งในประเพณีสำคัญที่ยังคงสืบทอดกันมาช้านานคือ “ประเพณีชิงเปรต” ซึ่งเป็นกิจกรรมที่สะท้อนถึงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ ความสามัคคีของคนในชุมชน และการรักษารากเหง้าทางวัฒนธรรมได้อย่างงดงาม

ปีนี้ ผู้คนหลั่งไหลกันมาที่ วัดในช่อง ต.ทับปริก อ.เมือง จ.กระบี่ เพื่อน้อมรำลึกและอุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษผู้ล่วงลับไปแล้ว ภาพของลูกหลานถือถาดอาหารคาวหวานและขนมพื้นบ้านหลากหลายชนิดเดินเรียงแถวเข้ามายังบริเวณวัด กลายเป็นภาพประทับใจที่สะท้อนความผูกพันระหว่างคนรุ่นปัจจุบันกับคนรุ่นก่อน

ความหมายของ “ชิงเปรต” และ “สารทเดือนสิบ”

ประเพณีชิงเปรตถือเป็นหนึ่งในไฮไลต์ของงานบุญสารทเดือนสิบ ซึ่งจะตรงกับวันแรม 1 ค่ำ ถึง แรม 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี ชาวใต้เชื่อกันว่าช่วงนี้เป็นเวลาที่วิญญาณบรรพบุรุษจะได้รับการปล่อยตัวจากยมโลกมารับบุญจากลูกหลาน ดังนั้นจึงมีการจัดอาหารคาวหวานใส่ถาด นำไปวางบน “ร้านเปรต” หรือแท่นบูชาเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ

หลังจากทำพิธีทางศาสนาเสร็จสิ้น จะเข้าสู่ช่วงที่เรียกว่า “ชิงเปรต” ซึ่งเป็นการแย่งชิงอาหารคาวหวานบนร้านเปรต ถือเป็นธรรมเนียมที่สืบทอดมาช้านาน เชื่อกันว่าการได้กินอาหารเหล่านี้เป็นของเดนเปรต จะช่วยเสริมสิริมงคลแก่ชีวิต รวมทั้งช่วยให้ดวงวิญญาณบรรพบุรุษได้รับบุญกุศล

ความหมายของขนมมงคลทั้ง 5 ชนิด

หนึ่งในเสน่ห์ของงานสารทเดือนสิบคือ ขนมพื้นบ้าน ที่สืบทอดกันมายาวนาน โดยแต่ละชนิดล้วนมีความหมายแฝงที่ลึกซึ้ง

ขนมพอง – แทนแพหรือเรือให้วิญญาณล่องลอยข้ามห้วงมหรรณพไปยังสุคติ

ขนมลา – แทนผ้าแพรพรรณเครื่องนุ่งห่มสำหรับวิญญาณ

ขนมกง – แทนเครื่องประดับตกแต่งร่างกาย

ขนมดีซำ – สื่อถึงความเป็นสิริมงคลและสิ่งดีงาม

ขนมบ้า – หมายถึงการทำบุญอุทิศให้ผู้ล่วงลับ

ขนมเหล่านี้จึงไม่ได้เป็นเพียงของไหว้บรรพบุรุษ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความเชื่อและสายสัมพันธ์ทางจิตวิญญาณของคนใต้

บรรยากาศที่วัดในช่อง

บรรยากาศที่ วัดในช่อง ต.ทับปริก เต็มไปด้วยความคึกคัก เสียงหัวเราะของเด็ก ๆ ที่รอคอยช่วงชิงเปรต ความตื่นเต้นของนักท่องเที่ยวที่มาสัมผัสประสบการณ์ครั้งแรก และความศรัทธาของผู้ใหญ่ที่ร่วมแรงร่วมใจทำบุญอย่างตั้งใจ ภาพเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตเรียบง่ายแต่ลึกซึ้งของคนภาคใต้ ที่ยังคงยึดมั่นในประเพณีเก่าแก่ท่ามกลางโลกยุคใหม่

คุณค่าทางวัฒนธรรม

“ประเพณีชิงเปรต” ไม่เพียงเป็นพิธีกรรมทางศาสนา หากแต่ยังเป็น เวทีรวมญาติ ที่ทำให้ลูกหลานกลับบ้าน มาพบปะกันในช่วงวันสำคัญ คล้ายกับวันรวมญาติประจำปีของคนใต้ นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสในการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น ทั้งการทำขนม การจัดเตรียมอาหาร และการปลูกฝังคุณค่าความกตัญญูให้แก่คนรุ่นหลัง

งานบุญสารทเดือนสิบและประเพณีชิงเปรต เป็นมากกว่าการทำบุญอุทิศส่วนกุศล แต่คือการเชื่อมโยงอดีต ปัจจุบัน และอนาคตของคนภาคใต้เข้าด้วยกันอย่างแนบแน่น ที่วัดในช่อง ต.ทับปริก จ.กระบี่ ภาพบรรยากาศงานบุญในวันนี้จึงไม่ใช่แค่ความทรงจำ แต่เป็นหลักฐานของความศรัทธาและวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าที่คนใต้ยังคงสืบสานต่อไป