“เขาดินวนา” ในความทรงจำ – ย้อนรำลึกสวนสัตว์ดุสิต

หากเอ่ยถึงสถานที่พักผ่อนหย่อนใจในกรุงเทพฯ ที่อยู่คู่ความทรงจำคนไทยมายาวนาน “สวนสัตว์ดุสิต” หรือที่หลายคนเรียกติดปากว่า “เขาดินวนา” ย่อมติดอันดับต้น ๆ ในใจเสมอ สวนสัตว์แห่งนี้ถือกำเนิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2481 บริเวณพระราชวังดุสิต โดยมีจุดประสงค์เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านธรรมชาติและสัตว์ป่าให้กับประชาชนและเด็ก ๆ

ตลอดกว่า 80 ปี “เขาดินวนา” ไม่เพียงแต่เป็นสวนสัตว์เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความผูกพันของคนกรุงเทพฯ หลายครอบครัวใช้เวลาวันหยุดพาลูก ๆ มาเรียนรู้และชมสัตว์แปลก ๆ จากทั่วโลก ทั้งช้าง ม้าลาย สิงโต ฮิปโปโปเตมัส และยีราฟ พร้อมกับบรรยากาศสวนร่มรื่นกลางเมืองที่หาได้ยากในยุคนั้น

อย่างไรก็ตาม การขยายตัวของเมืองและข้อจำกัดด้านพื้นที่ ทำให้สวนสัตว์ดุสิตตัดสินใจปิดให้บริการในวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2561 หลังจากนั้นได้มีการเคลื่อนย้ายสัตว์และทรัพยากรไปยังพื้นที่ใหม่ที่ใหญ่กว่าและเหมาะสมกว่าในอำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ภายใต้ชื่อ “โครงการก่อสร้างสวนสัตว์แห่งใหม่ธัญบุรี” เพื่อพัฒนาให้เป็นสวนสัตว์สมัยใหม่ที่ตอบโจทย์การอนุรักษ์และการเรียนรู้เชิงนิเวศ

แม้วันนี้ “เขาดินวนา” จะกลายเป็นอดีต แต่ความทรงจำยังคงชัดเจน ภาพของบ่อฮิปโปที่เด็ก ๆ ชอบแวะไปโยนผักบุ้งให้กิน เสียงนกเงือกและลิงร้องอยู่ตามกรง หรือแม้กระทั่งสะพานไม้เล็ก ๆ ที่ทอดผ่านพื้นที่จัดแสดงสัตว์ป่าล้วนกลายเป็นภาพประทับใจในวัยเด็กของใครหลายคน

สวนสัตว์ดุสิตในอดีตจึงไม่ใช่แค่สถานที่ท่องเที่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนไทยรุ่นแล้วรุ่นเล่า เป็นแหล่งเรียนรู้ที่สร้างแรงบันดาลใจให้คนรักธรรมชาติและหันมาสนใจอนุรักษ์สัตว์ป่า และแม้เวลาจะล่วงเลย “เขาดินวนา” ก็ยังคงอยู่ในความทรงจำไม่เสื่อมคลาย