ทำไมหูโล่ง? ความลับจากซีรีส์ย้อนยุคเกาหลีที่ซ่อนอยู่ในประวัติศาสตร์

เวลาเรานั่งดูซีรีส์ย้อนยุคเกาหลี ไม่ว่าจะเป็น ทงอี จอมนางคู่บัลลังก์ (Dong Yi, The Jewel in the Crown), จอมบัลลังก์ราชันหน้ากาก (The Emperor: Owner of the Mask), จันทราโอบอาทิตย์ (Moon Embracing the Sun) หรือแม้กระทั่งเรื่องล่าสุดที่ผสมกลิ่นพีเรียดเข้ากับรสอาหารอย่าง Bon Appétit, Your Majestic … หลายคนอาจสะดุดตากับรายละเอียดเล็ก ๆ ว่า ทำไมนางเอกที่แต่งชุดฮันบกสวย ๆ หูถึงโล่ง ไม่มีต่างหูระย้าแม้แต่นิดเดียว?

บางคนอาจคิดว่าทีมคอสตูม “ลืม” หรือ “ตัดงบ” เครื่องประดับไป แต่จริง ๆ แล้วนี่คือการบ้านใหญ่ที่ทีมงานต้องทำให้ตรงกับข้อเท็จจริงทางวัฒนธรรม เพราะในยุคโชซอน หญิงสูงศักดิ์แทบจะไม่ใส่ต่างหูจริง ๆ

ก่อนโชซอน: หากย้อนกลับไปสมัยอาณาจักร ชิลลา หรือ โครยอ เราจะเจอหลักฐานเต็มสุสานโบราณ ทั้งต่างหูทองคำ พลอย และอัญมณีหรูหรา ผู้หญิงชนชั้นสูงนิยมเจาะหูใส่เครื่องประดับใหญ่โตไว้ประกาศฐานะ ใครต่างหูยิ่งหนักก็ยิ่งน่าเกรงขาม คล้าย ๆ กับใส่สร้อยทองเส้นโตในบ้านเรา

พอถึงโชซอน: จากหรูหรากลายเป็น “เรียบง่าย” สิ่งที่เปลี่ยนเกมคือการก่อตั้งราชวงศ์ โชซอน ปลายศตวรรษที่ 14 ที่หยิบเอาหลัก ลัทธิขงจื๊อใหม่ (Neo-Confucianism) มาเป็นรากสังคม แนวคิดขงจื๊อสอนว่า “ร่างกาย ผิวหนัง เส้นผม คือสิ่งที่ได้รับมาจากบิดามารดา จึงไม่ควรทำลาย” แค่รูเล็ก ๆ ที่เจาะหู ก็ถูกตีความว่าไม่เคารพร่างกายที่พ่อแม่ให้มา

อีกอย่างคือ รัฐโชซอนยังออกกฎเข้มงวดเรื่องการใช้ทองและเงิน เพื่อไม่ให้ประชาชนฟุ่มเฟือยกับเครื่องประดับเกินไป ต่างหูที่เคยเป็นแฟชั่นจึงค่อย ๆ เลือนหายไป โดยเฉพาะในหมู่หญิงชนชั้นสูงและสตรีในราชสำนัก

ไม่ใส่ต่างหูไม่ได้หมายความว่าไม่รักสวย ผู้หญิงโชซอนหันไปเน้นความงามที่ผมและชุดแทน

• ปิ่นปักผม (Binyeo) ทั้งไม้ งาช้าง และโลหะ หรูหราแตกต่างตามฐานะ

• Norigae เครื่องห้อยประดับฮันบก เพิ่มสีสันและความหมายมงคล

• Jopji เครื่องประดับผมเล็ก ๆ ที่ช่วยขับให้ทรงผมดูละเมียดละไม

หูอาจจะเปล่า แต่ศีรษะและชุดถูกแต่งอย่างประณีต จนดึงสายตาไปแทน

เมื่อผู้สร้างซีรีส์ย้อนยุคอย่าง ทงอี หรือ Moon Embracing the Sun ลงมือทำคอสตูม พวกเขาไม่ได้ใส่ต่างหูให้นางเอกเพราะ “ทำการบ้านมาแล้ว” เพื่อให้สมจริงตามวัฒนธรรม ไม่ใช่เพราะขี้เกียจแต่งหน้าเครื่องแต่งตัว

แม้แต่ในเรื่องใหม่ ๆ อย่าง Bon Appétit, Your Majestic ที่อาจผสมโรแมนซ์คอมเมดี้สมัยใหม่เข้าไป แต่รายละเอียดเล็ก ๆ เรื่อง “หูโล่ง” ก็ยังถูกเก็บไว้ เพราะมันคือเสน่ห์ที่สะท้อนความจริงทางประวัติศาสตร์

หูโล่งของนางเอกในซีรีส์ย้อนยุค ไม่ใช่ความบกพร่อง แต่เป็นความตั้งใจ มันคือการส่งต่อบรรยากาศยุคโชซอนที่ยึดถือความเรียบง่ายและศีลธรรมแบบขงจื๊อ ขณะเดียวกันก็สะท้อนว่าสังคมเกาหลีเคยตีความ “ความสวย” ไม่ใช่แค่เรื่องการใส่เครื่องประดับ แต่คือการเคารพร่างกายและประดับความงามด้วยวิธีอื่นแทน

ครั้งหน้าที่คุณดูซีรีส์เกาหลีแล้วเจอนางเอกหูโล่ง ลองยิ้มเบา ๆด้วยความเข้าใจ เพราะเบื้องหลังรายละเอียดเล็กน้อยนี้ มันคือทั้งประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่ทีมคอสตูมตั้งใจใส่ไว้ให้เราเห็น