ต้มไก่เขย ความเชื่อในพิธีงานศพของชาวภูไท

ไก่เเขยสิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้ในงานศพภูไท

มีหนึ่งตัวเท่านั้นได้ทำกัน เขยนั้นมีสามสี่คนก็ได้ไก่หนึ่งตัว

เครื่องผักหอม พริกป่นใส่ลงตาม ใครก็ห้ามทำให้เขยต้องทำเองหมด

   ไก่เขยในประเพณีความเชื่อของชาวภูไทนั้นให้ความสำคัญ  "พอมีความสุขไม่นึกถึง แต่พอตายจึงเห็นความสำคัญกัน" เราคงเคยได้ยินคำนี้ หมายความว่าในตอนที่เรานั้นมีความสุขเรานั้นจะไม่นึกถึงเขย แต่พองานศพไปหาเลยเราจะต้องติดต่อบอกกล่าวทุกงานไม่ว่าจะงานแต่งงานหรืองานศพ เขยจะมาร่วมตลอด เขยในที่นี่คือเขยคนแรกของตระกูล จะมีเรียงไว้อยู่ 

    ไปร่วมงานตั้งแต่เริ่มจนเสร็จมากวาดบ้านเลยละ  ครั้งแรกที่มานั้นเราจะมาดูก่อนเลย ในงานตอนเช้าของวันที่เรานั้นจะนำศพไปทิ้ง หรือว่าเราจะเรียกว่าการไปสงสกราน ตกฟากที่ป่าช้า เขยจะมาแต่เช้ามาเตรียมงาน เตรียมสิ่งของที่เขยนั้นจะต้องถือนำทาง มีถือไม้และหาบอีกสอง 

    ในส่วนของใต้บ้านนั้นจะมีการต้มไก่เขย วิธีในการต้มคือ นำหม้อและเตามาวางเลย ส่วนมากจะใช้ฟืนหรือถ่านในการต้ม หากถ่านนั้นเราจะต้องใส่เยอะ เพราะว่าจะไม่มีใครมายุ่ง ทำเพียงต้มไว้เท่านั้น  หลังจากต้มแล้วห้ามมายุ่งเลย ไม่ต้องสนใจ แต่จะต้องเตรียมไฟให้พร้อมคือสุก จะต้มตั้งแต่เช้าจนถึงหลังจากเอาศพแห่ไปเผาหลังจากกลับมาแล้ว 

      สิ่งที่เขยนั้นต้องทำคือการช่วยกันกวาดบ้าน เพราะในงานศพนั้น จะไม่ให้กวาดบ้านโดยเด็ดขาด เพราะเชื่อว่าเป็นการกวาดสิ่งที่ดีออกไปจึงไม่กวาดบ้าน จะกวาดอีกทีคือตอนที่เขยกลับมาจากเผา เขยจะกวาด  หลังจากที่กวาดจะไปนำไก่มาช่วยกันทำกิน

    ในการทำนั้นจะเริ่ม ตั้งแต่นำไก่มาแล้วนำมาซว้าเอง อย่างแรกคือนำมาฉีกออกนำเครื่องปรุงลงไปในหม้อไม่ว่าจะเป็นในส่วนของผักต่างๆ ทางเจ้าญาติจะซื้อมาวางไว้ทำกินเองในส่วนที่อยากได้อย่างอื่นเขยจะไปหามาเอง มีดถ้วยช้อนอะไรทั้งหมด 

     ทำและกินกันให้หมด ในส่วนของข้าวนั้นก็จะเตรียมไว้ให้แต่ไม่มีใครทำให้ ในส่วนของไก่เขยในความเชื่อจะไม่มีใครนั้นเข้าไปยุ่งหรือร่วมวงด้วยนอกจากเขย  กินเสร็จก็จะต้องเก็บเองด้วย 

    เขยในความเชื่อของภูไทนั้นเราจะสามารถเห็นได้ เพราะการทำงานที่ต้องขาดไม่ได้คือเขย แล้วหากถามว่าผู้ตายไม่มีลูกนั้นมีเขยไหม เราจะไม่ใช่เขยที่แต่งงานกับลูกสาวของผู้ตาย แต่คือเขยของบรรพบุรุษ เขยของตระกูล เขยแต่กี้แต่ก่อน