ค่ำคืนที่ฮาราร์ มนุษย์เลี้ยงไฮยีนาด้วยปาก สายสัมพันธ์แปลกแต่จริงในเอธิโอเปีย

วันนี้ผมมีเรื่องราวที่อ่านแล้วต้องร้องว่า “เฮ้ย จริงดิ!?” มาเล่าให้ฟังกันครับ เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทุกค่ำคืนในเมืองเก่าแก่แห่งหนึ่งของทวีปแอฟริกา ที่ชื่อว่า ฮาราร์ (Harar) ประเทศเอธิโอเปีย เมืองนี้ไม่ได้มีแค่กำแพงโบราณเก่าแก่ หรือถนนเล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์นะครับ แต่ยังมีภาพสุดสะเทือนใจและน่าทึ่ง…

มนุษย์กับไฮยีนา อยู่ร่วมกันอย่างสันติ! 

จุดเริ่มต้นของมิตรภาพระหว่างคนกับนักล่า

เรื่องมันต้องย้อนกลับไปหลายสิบปีก่อนครับ มีชายชาวเมืองชื่อว่า ยูซุฟ มูเม อาชีพเลี้ยงสัตว์ตามปกติ แต่ดันมีปัญหาหนักใจคือฝูง ไฮยีนา ที่ชอบมาบุกทำร้ายปศุสัตว์ของเขาอยู่บ่อย ๆ

ถามจริง ถ้าเป็นเราเจอสัตว์นักล่าตัวใหญ่ กัดแรง ฟันแหลมขนาดนั้น จะทำยังไง? ส่วนใหญ่ก็คงไล่ ตี หรือวางกับดักใช่ไหมครับ แต่ยูซุฟกลับคิดต่างออกไป…

เขาเลือกที่จะ ให้อาหารไฮยีนาแทน

ใช่ครับ ฟังไม่ผิดเลย ตอนที่คนอื่นมองว่านั่นคือศัตรู ยูซุฟกลับมองว่าถ้าให้มันกินเนื้อจากเขาเอง มันอาจจะไม่ไปยุ่งกับสัตว์เลี้ยงของเขาอีกก็ได้

แล้วปรากฏว่า…สิ่งที่เขาคิดมันเวิร์กจริง ๆ! 

ฝูงไฮยีนาที่เคยบุกทำร้าย กลับไม่เพียงแต่หยุดรบกวน แต่ยังเดินทางกลับมาในทุกค่ำคืน เพื่อรอรับอาหารที่เขาแบ่งปันให้ นั่นแหละครับคือจุดเริ่มต้นของมิตรภาพแปลก ๆ ระหว่างมนุษย์กับสัตว์นักล่า

ตำนานที่ตกทอดสู่รุ่นลูก

กาลเวลาผ่านไป มรดกแปลกประหลาดนี้ก็ไม่ได้หายไปไหน เพราะ อับบาส มูเม ลูกชายของยูซุฟ ได้สืบสานธรรมเนียมต่อมา และทำจนกลายเป็นภาพประจำเมืองที่นักท่องเที่ยวทั่วโลกอยากมาเห็นกับตา

คนทั้งเมืองรู้จักเขาในชื่อ “Hyena Man” (ไฮยีนาแมน)

ทุกคืนเมื่อพระอาทิตย์ตกดิน อับบาสจะออกมานั่งรอที่จุดนัดพบ พร้อมเนื้อชิ้นใหญ่ ๆ ที่เตรียมไว้สำหรับแขกพิเศษของเขา…ฝูงไฮยีนา!

สิ่งที่ทำให้คนดูทั้งขนลุกและทึ่งไปพร้อมกันก็คือ วิธีการให้อาหารครับ เขาไม่ได้แค่ยื่นมือป้อนเหมือนให้อาหารหมาหรือแมว แต่บางครั้งเขาจะ คาบชิ้นเนื้อไว้ที่ปาก แล้วให้ไฮยีนามาคาบต่อไปจากปากเขาเลย 

ลองนึกภาพตามนะครับ สัตว์นักล่าฟันแหลม ๆ กำลังงับเนื้อที่ห่างจากหน้าเราไม่กี่เซนติเมตร…แค่คิดก็เสียวแล้ว แต่สำหรับอับบาส นี่คือภาพแห่งความไว้ใจและสายสัมพันธ์ลึกซึ้งที่สืบทอดจากรุ่นพ่อ

ไฮยีนา…มากกว่าสัตว์โชว์

บางคนอาจคิดว่ามันก็เป็นโชว์ให้นักท่องเที่ยวดูเท่านั้นแหละ แต่จริง ๆ แล้วมันมีประโยชน์กับเมืองฮาราร์มากกว่าที่คิดครับ

เพราะไฮยีนาเหล่านี้กลายเป็นเหมือน นักเก็บกวาดประจำเมือง คอยกินเศษอาหารและขยะอินทรีย์ ทำให้เมืองโบราณแห่งนี้สะอาดและปราศจากกองขยะสะสมแบบที่เมืองอื่น ๆ เจอ

พูดง่าย ๆ คือ มันเป็นระบบนิเวศร่วมที่ลงตัวครับ คนให้อาหารกับความไว้ใจ ส่วนไฮยีนาก็ตอบแทนด้วยการรักษาความสะอาดให้เมือง

เมืองโบราณที่มีชีวิต

ต้องบอกว่า ฮาราร์ ไม่ใช่เมืองธรรมดานะครับ มันเป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 500 ปี และถูกขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโก ถนนเล็ก ๆ บ้านเรือนสีสันสดใส และกำแพงโบราณทำให้ที่นี่เต็มไปด้วยเสน่ห์เก่าแก่

แต่สิ่งที่ทำให้เมืองนี้ไม่เหมือนใครในโลก ก็คือสายสัมพันธ์กับไฮยีนานี่แหละครับ เพราะคุณลองคิดดูเถอะ เมืองไหนในโลกบ้างที่จะมี พิธีให้อาหารไฮยีนา ทุกคืน จนกลายเป็นวัฒนธรรมร่วมกันไปแล้ว

ความกล้า + ความไว้ใจ = สายสัมพันธ์

อ่านมาถึงตรงนี้เพื่อน ๆ อาจสงสัยว่า แล้วมันไม่อันตรายเหรอ? ก็แน่นอนครับ ไฮยีนาไม่ใช่สัตว์เลี้ยง มันคือนักล่าเต็มตัว แต่เหตุผลที่ทำให้เรื่องนี้เกิดขึ้นได้ก็คือ ความไว้ใจที่สั่งสมมานาน

ฝูงไฮยีนาเรียนรู้ว่าคนเหล่านี้ไม่ทำร้ายมัน แต่กลับเป็นแหล่งอาหารที่แน่นอนทุกวัน ส่วนคนก็เรียนรู้ที่จะอยู่กับมันโดยไม่ยั่วยุหรือล้ำเส้นกันเกินไป มันเลยเกิดเป็นความสมดุลที่เปราะบางแต่สวยงาม

ถ้าเพื่อน ๆ ได้ไป…

บอกเลยครับ ถ้าใครมีโอกาสไปเที่ยวเอธิโอเปีย เมืองฮาราร์คือหนึ่งในจุดหมายที่ห้ามพลาดเด็ดขาด เพราะนอกจากจะได้สัมผัสเมืองโบราณที่มีเสน่ห์แล้ว ยังจะได้เห็นภาพสุดยูนีคของโลก คือ คนป้อนอาหารไฮยีนาด้วยปากตัวเอง

แน่นอนครับ แค่ยืนดูยังรู้สึกขนลุกแล้ว แต่สำหรับคนที่ชอบความตื่นเต้น นี่คือประสบการณ์ที่ไม่มีที่ไหนเหมือนแน่นอน

สรุปแบบชาวบ้าน

เรื่องราวของ ยูซุฟ มูเม และลูกชาย อับบาส ไม่ใช่แค่โชว์เสียว ๆ แต่เป็นเครื่องพิสูจน์ว่า มนุษย์กับสัตว์นักล่าก็สามารถหาทางอยู่ร่วมกันได้ ถ้ามีความเข้าใจและความไว้ใจซึ่งกันและกัน

ทุกค่ำคืนที่ฮาราร์จึงไม่ใช่แค่การให้อาหาร แต่มันคือ ตำนานที่ยังมีชีวิต เป็นสายสัมพันธ์ประหลาดที่โลกต้องจดจำ ว่าแม้แต่สัตว์ที่ดุร้ายที่สุด…ก็ยังอ่อนโยนได้ หากเราเลือกที่จะเข้าใจมัน

แล้วเพื่อน ๆ ล่ะครับ ถ้าได้ไปยืนต่อหน้าไฮยีนาตัวเป็น ๆ จะกล้าป้อนมันเหมือน “ไฮยีนาแมน” ไหม