Growth mindset

ผมเชื่อว่าเราทุกคนมี Growth mindset กันอยู่ทุกคนเพียงแต่มากน้อยแตกต่างกันไป Growth mindset คือการเปิดใจยอมรับการเรียนรู้พัฒนาตัวเองไปสู่ทักษะใหม่ๆ มีชีวิตในแบบที่รักความท้าทายโดยที่ไม่รู้สึกกดดันมากนัก เพราะมองในแง่ดีว่ามันคือการเพิ่มพูนทักษะตนเองในระยะยาว

Growth mindset มีผลสังเกตได้ชัดตั้งแต่วัยเรียนแล้ว ผลจากการทำงานหรือชีวิตส่วนตัวคือผลลัพธ์ที่เกิดจากประสบการณ์ในวัยเด็กนั่นเอง ส่วนตัวผมมองว่าเราทุกคนใฝ่ดี อยากมีชีวิตที่ก้าวหน้าพร้อมจะลงมือทำอะไรสักอย่างเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว แต่ด้วยการถูกตีตราบาป ถูกตำหนิต่อว่ารุนแรง หรือทำงานผิดพลาดอะไรสักอย่างที่ร้ายแรง จนมองว่างานยากกลายเป็นความกดดัน นานวันเข้าเมื่ออายุมากขึ้น ประสบการณ์ที่ผ่านมาทำให้เราไม่ชอบการเรียนรู้ ไม่ชอบปรับตัวไปกับทักษะใหม่ๆ ด้วยเพราะกลัวถูกตำหนิต่อว่ารุนแรงเป็นแผลใจให้เกิดความเครียด ความกลัว ซึ่งก็เป็นผลเสียต่อการดำเนินชีวิตเช่นกันถ้าหากว่ามีความเครียด ความกลัวมากจนเกินไป

ในโลกที่เต็มไปด้วยการแข่งขันและไม่ค่อยเห็นใจใคร ไม่เข้าใจความรู้สึกของฝ่ายตรงข้าม ทำให้ผู้คนที่มี Fixed mindset มองว่าชีวิตจะประสบความสำเร็จได้ต้องมีต้นทุนดี ทั้งฐานะการเงิน พรสวรรค์ และปัญญา ซึ่งก็เป็นจริงอยู่ส่วนหนึ่ง แต่ถ้าเราไม่พยายาม สิ่งดีๆจะไม่เกิดขึ้นเลยในชีวิตของเรา และเราก็ได้แต่โทษชะตาฟ้าลิขิต จริงอยู่ที่คนหัวดี ปัญญาดีมีโอกาสก้าวหน้าได้ดีกว่า แต่ถ้าเราได้ทำอะไรสักอย่างเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตแล้ว แม้อาจไม่เทียบเท่าคนปัญญาดีคนนั้น แต่ก็มีชีวิตที่ดีกว่าแต่เก่าก่อน นั่นก็ถือว่ามาถูกทางแล้ว นี่แหละคือ Growth mindset เรียนรู้ ปรับตัวตลอดเวลา ท่ามกลางโลกแห่งความรวดเร็วและผันผวน

เราอาจจะท้อที่การเรียนรู้กับคนสอนบางคนมักจะพูดจาบั่นทอนกำลังใจเรา แต่บางครั้งเราเลือกเรียนรู้กับคนอื่นจากทางออนไลน์ได้ หากเราไม่ชอบเรียนกับคนๆนี้ เราเปลี่ยนคนได้ ผมเชื่อว่าตราบาปแผลในใจของเราที่ถูกผู้สอนสร้างความอับอายแก่เพื่อนร่วมห้องในชั้นเรียน ในคลาสสอนพิเศษ หรือการสอนงานภายในที่ทำงานก็ตาม บางครั้งเรารู้สึกเหมือนถูกประจาน เรื่องของเราถูกคนอื่นนำไปพูดต่อๆกันในทางเสียหาย รสชาติของการเรียนรู้ที่ยังไม่ทันได้เริ่มลงมือทำสร้างความเจ็บปวดเสียแล้ว อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้คนเรามี Growth mindset น้อยก็เป็นได้ เราจึงเลือกทำในสิ่งที่เรารู้อยู่แล้ว สิ่งที่ไม่รู้ ก็จะไม่เข้าไปเรียนรู้อะไรจากมันเลย

สำหรับผู้ที่มี Fixed mindset หากมองว่าการเรียนรู้ทำให้เราเสียเวลาทำมาหากิน เพราะใช้เวลาทุ่มเทพลังงานพลังจิตพลังใจค่อนข้างสูงและใช้เวลานานพอสมควรอยู่แล้วละก็ ผมขอบอกว่ามันเป็นความจริงครับ แต่ถ้าหากมันเป็นความรู้ในเรื่องจำเป็นแล้ว ผมว่าคุ้มค่าครับ