หุ้นวัฏจักร (Cyclical Stock) ในมุมมองของผม

เมื่อพูดถึงหุ้นวัฏจักร (Cyclical Stock) ผมจะมองไปที่หุ้นกลุ่มสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodity) เพราะว่าเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมที่ผันผวนขึ้นลงไปตามเศรษฐกิจโลก หรือของประเทศไทยเองก็ได้ เช่น หุ้นกลุ่มน้ำมัน กลุ่มถ่านหิน กลุ่มเหล็ก กลุ่มเดินเรือ กลุ่มปิโตรเคมี ซึ่งราคาหุ้นจะขึ้นกับเศรษฐกิจโลก

ตัวอย่างที่เห็นได้อย่างชัดเจนในขณะนี้ คือ ราคาน้ำมันที่ปรับลงตอนนี้ก็เพราะเศรษฐกิจโลกมีแนวโน้มหดตัว หุ้นกลุ่มน้ำมันในบ้านเรา เช่น PTT (บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)), PTTEP (บริษัท ปตท. สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จํากัด (มหาชน)), TOP (บริษัท ไทยออยล์ จํากัด (มหาชน)) ก็ปรับลดลงมาหมดด้วยเช่นกัน หรือหุ้นกลุ่มธนาคาร จะปรับขึ้นลงตามภาวะเศรษฐกิจของไทย

ผมมีข้อแนะนำสำหรับนักลงทุนที่สนใจหุ้นประเภทนี้ คือ นักลงทุนต้องจับจังหวะให้ดี และต้องแม่นข้อมูลมากๆ ด้วย หากไม่จำเป็น ผมไม่แนะนำให้เข้าไปเก็งกำไร แต่หากว่าต้องการจะถือเพื่อลงทุนระยะยาว 10 ปีขึ้นไป ก็ลงทุนได้นะ เพราะหุ้นในกลุ่มนี้บางตัวคือ หุ้นบลูชิพ (Blue Chip) หรือเป็นหุ้นคุณค่า (Value Stock) ได้ เมื่อราคาลงมาถูก แม้จะลงทุนได้ แต่นักลงทุนวีไอ จะไม่ค่อยชอบหุ้นกลุ่มนี้มากนัก เพราะว่าความผันผวนของราคาจะเหวี่ยงแรง ราคาขึ้นลงแรงตามวงจรของอุตสาหกรรมนั้น

กรณีตัวอย่าง หุ้น PTT หลังจากราคา IPO แล้ว คุณก็จะเห็นราคายืนอยู่ประมาณ 200-300 บาท บางครั้งก็มีที่ราคาลงมาหนึ่งร้อยกว่าบาท ในฐานะวีไอ ผมว่าหุ้นวัฏจักรเป็นหุ้นที่ราคาผันผวนเกินไป เมื่อใดที่เกิดเศรษฐกิจหดตัว ก็จะขาดทุนทันที เพราะสิ่งสำคัญที่สุดคือนักลงทุนวีไอจะถือหุ้นลงทุนระยะยาว แล้ววันดีคืนดีขาดทุนเฉยเลย แม้ว่าบางครั้งที่ราคาจะร่วงลงถูกมาก วีไอก็ไม่อยากซื้อ เพราะรู้ว่า สักวันหนึ่งก็ต้องกลับมาขาดทุนอีก เหตุผลจากการที่หุ้นเติบโตไม่สม่ำเสมอนี่เอง

กฎข้อหนึ่งของวีไอ คือ อย่าเก๋งราคาหุ้น อย่าเก็งทิศทางของตลาดหุ้น ถ้าคุณเดาถูกได้ครึ่งหนึ่งคุณเก่ง ถ้าคุณเดาถูกถึง 80% คุณฟลุค!! และถ้าคุณเดาถูก 100% คุณไม่ใช่คนแล้ว (ฮา...)

วอร์เรน บัฟเฟตต์ก็ไม่ชอบหุ้นวัฏจักรประเภทนี้ เมื่อครั้งที่เขาซื้อหุ้น PetroChina ก็ไม่ใช่เพราะต้องการอยากลองอะไรใหม่นะ ผมเข้าใจว่าเขาต้องการลงทุนระยะยาว แต่พอเขารู้ดีว่า ความจริงแล้วเขาไม่เข้าใจวงจรธุรกิจนี้ เขาก็ตัดสินใจขายไป แต่ถือเป็นความโชคดีของบัฟเฟตต์ เพราะเขายังขายได้กำไร หลังจากนั้น บัฟเฟตต์ก็ไม่กลับไปลงทุนหุ้นกลุ่มปิโตรเคมีอีกเลย

หุ้นวัฏจักรกลุ่มนี้ ถ้านักลงทุนเปิดดูกำไรสุทธิต่อหุ้น (Earning per Share : EPS) ย้อนหลัง จะพบว่ามีกำไรในสามสี่ปี แล้วก็จะขาดทุนอีกสามสี่ปี แล้วก็กลับมากำไรอีกสามสี่ปี ตัวอย่างหุ้นบริษัทโทรีเซนไทยเอเยนซีส์ (TTA) หุ้นพลังงาน ปิโตรเคมี เกษตร กองเรือ ยางพารา เหล็ก เพราะเป็นธุรกิจที่ราคาสินค้าผันผวนขึ้นลงแรงมากตามวัฏจักร อีกทั้งสินค้ากลุ่มโภคภัณฑ์ ไม่สามารถสร้างแบรนด์ตนเองได้ด้วย

ในความเห็นผม ถ้านักลงทุนไม่ได้อยู่ในธุรกิจที่เป็นวัฏจักร ผมจะไม่แนะนำให้เข้าไปลงทุนนะ จะไม่เหมือนกับคนที่ทำงานเกี่ยวข้องกับธุรกิจปิโตรเคมีโดยตรง เพราะเขาจะเข้าใจในวัฏจักรของธุรกิจได้ถ่องแท้และชัดเจนกว่า

ปีเตอร์ ลินซ์ (Peter Lynch) สุดยอดผู้จัดการกองทุนที่ยิ่งใหญ่ ลินซ์ ชอบหุ้นเติบโต (Growth Stock) และเขาจะนิยมลงทุนในหุ้นขนาดกลางและเล็ก (Medium/Small Cap) จะไม่ชอบหุ้นขนาดใหญ่ (Big Cap) ปีเตอร์ ลินซ์จะตรงข้ามกับวอร์เรน บัฟเฟตต์ เพราะว่า บัฟเฟตต์จะรอซื้อหุ้นตอนที่ราคาลงมาถูกเท่านั้น แต่ลินซ์จะทำกำไรได้จากหุ้นขนาดกลางและเล็กได้เรื่อยๆ

ปีเตอร์ ลินซ์ สามารถสร้างผลตอบแทนได้สูงจากหุ้นวัฏจักร (Cyclical Stock) แต่ไม่ใช่ทุกรอบวัฏจักร และบทสรุปของนักลงทุนที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริงจะไม่ชอบหุ้นเก็งกำไร (Speculative Stock) ปีเตอร์ ลินซ์ไม่ใช่นักลงทุนแนววีไอทีเดียว เพราะการลงทุนของปีเตอร์ ลินซ์ จะมีส่วนผสมของคุณลักษณะระหว่างวีไอและเอ็มไอ ได้อย่างลงตัว นั่นคือ เขาจะหาความรู้แบบวีไอ คือ เลือกเฟ้นหุ้นปัจจัยพื้นฐานดีด้วย เขามีความรู้เรื่องของเศรษฐกิจอย่างลึกมากทีเดียว แต่เมื่อถึงจุดหนึ่งที่หุ้นมีราคาแพง เขาก็ขายออกไปได้ จะไม่ถือลงทุนระยะยาว เรียกได้ว่าเป็นการลงทุนสไตล์ผู้จัดการกองทุน เป็นสไตล์ที่เลียนแบบยาก